Çin akaryakıt musluklarını açtı: Benzin ihracatı yüzde 320 arttı
Çin, İran savaşı sonrası kıstığı akaryakıt ihracatında freni gevşetti. Temmuzda benzin ihracatı aylık yüzde 320, motorin yüzde 88, jet yakıtı yüzde 42 arttı. Adım, küresel yakıt arzındaki sıkışıklığı bir miktar hafifletebilir.
Küresel akaryakıt piyasasında arz sıkıntısı sürerken Çin’den dikkat çekici bir dönüş geldi. Pekin yönetiminin ihracat kısıtlamalarını gevşetmesiyle rafineriler temmuz ayında benzin, motorin ve jet yakıtı sevkiyatlarını belirgin biçimde artırdı.Benzin ihracatı bir ayda dört kattan fazla arttıÇin’in rafine petrol ürünü ihracatı temmuz ayında bir önceki aya göre yüzde 6,7 artarak 4,65 milyon tona ulaştı. Bu toplamın içinde motorin, benzin, jet yakıtı ve denizcilik yakıtları bulunuyor.En sert hareket benzinde görüldü. Haziranda yaklaşık 100 bin ton seviyesine kadar gerileyen benzin ihracatı temmuzda yüzde 320 artarak 420 bin tona çıktı. Ancak güçlü aylık sıçramaya rağmen benzin ihracatı geçen yılın aynı ayının hâlâ yüzde 55,3 altında bulunuyor.Motorin ihracatı ise bir ayda yüzde 88 artarak 810 bin tona yükseldi. Böylece motorin sevkiyatı geçen yılın temmuz seviyesine yeniden yaklaşırken, geçen yılki aylık ortalamanın yaklaşık yüzde 50 üzerine çıktı.Jet yakıtında da benzer bir toparlanma yaşandı. Çin’in havacılık yakıtı ihracatı temmuzda yüzde 42 artarak 1,32 milyon tona ulaştı. Buna karşılık rakam geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 33 düşük kaldı.Pekin martta ihracata frene basmıştıÇin, İran savaşının ardından Hürmüz Boğazı’nın kapanmasının küresel petrol arzını sarsması üzerine mart ayında akaryakıt ihracatını sert biçimde sınırlamıştı. Öncelik, yükselen petrol fiyatlarına karşı iç piyasadaki benzin ve motorin arzını güvence altına almaktı.Bu politika Çinli rafinerilerin yurt dışına yaptığı satışları hızla aşağı çekerken üretim tarafında da baskı oluşturdu. Temmuz ayında ise Pekin ihracat sınırlamalarını gevşetmeye başladı ve ağustos ayında rafinerilere verilen dış satış imkânı daha da genişletildi.Çin’in toplam rafine ürün ihracatı temmuzda aylık bazda yükselmesine rağmen geçen yılın aynı ayının yüzde 12,9 altında kaldı. Dolayısıyla son rakamlar tam bir normale dönüşten çok, mart ayından beri uygulanan sıkı politikanın gevşetilmeye başladığını gösteriyor.Küresel motorin piyasasında fiyat baskısı büyüdüÇin’in kararının zamanlaması küresel piyasalar açısından kritik. İran savaşı, Hürmüz’deki sevkiyat sorunları ve Ukrayna’nın Rus rafinerilerine yönelik saldırıları, son haftalarda özellikle motorin arzını sıkıştırdı.ABD’de motorin rafineri marjı pazartesi günü varil başına 102,20 dolara çıkarak ilk kez 100 dolar sınırını aştı. Avrupa’da da motorin arzındaki daralma fiyatları yukarı iterken rafineriler olağanüstü yüksek kâr marjlarıyla çalışıyor.Orta Doğu’daki rafineri üretimi savaş öncesi seviyelerin altında kalırken Rusya’daki petrol işleme hacmi de saldırıların etkisiyle yaklaşık 20 yılın en düşük seviyelerine geriledi. Çin’in üretim ve ihracatındaki düşüş de son aylarda küresel ürün açığını büyüten unsurlardan biri olmuştu.Bu nedenle Çin’den gelecek ilave motorin ve jet yakıtı sevkiyatları, özellikle Asya piyasasında arz baskısını azaltabilecek başlıklardan biri olarak görülüyor.Çin rafinerileri için dış satış yeniden cazipPekin’in ihracata yeniden alan açması Çinli rafineriler açısından da önemli. İç piyasaya göre daha yüksek fiyatların bulunduğu dış pazarlara satış yapılabilmesi, rafinerilerin üretimi artırması için ekonomik teşvik sağlıyor.Üretimin toparlanması zaman içinde Çin’in ham petrol ithalatını da destekleyebilir. Ülkenin petrol işleme faaliyetleri İran savaşının ardından düşerken temmuz ayında ham petrol işleme hacmi geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 16 gerilemişti.Ağustos ayı için verilen ihracat izinlerinin savaş öncesindeki seviyelerin üzerine çıkabilecek miktarlara ulaşması, Çin’in küresel yakıt piyasasındaki ağırlığının yeniden artabileceğine işaret ediyor. Ancak fiili ihracatın ne kadar yükseleceği, rafineri üretimi ve iç talebin seyriyle birlikte netleşecek.
