Trump'ın Umman tehdidi ABD Kongre'sini harekete geçirdi
Donald Trump’ın Umman’a yönelik sert tehdidi Washington’da yeni bir cephe açtı. Demokrat Senatör Tim Kaine, Senato döndüğünde başkanın Umman’a karşı askeri güç kullanmasını engellemek için Savaş Yetkileri Kararı sunacağını açıkladı.
ABD Başkanı Donald Trump’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki gerilim nedeniyle Umman’ı bombalamakla tehdit etmesi Kongre’de karşılık buldu. Virginia Senatörü Tim Kaine, Trump’ın Umman’a yönelik olası askeri adımlarını sınırlamak için harekete geçeceğini duyurdu.Kaine Senato döner dönmez karar sunacakDemokrat Senatör Tim Kaine, Senato’nun ağustos arasından dönmesinin ardından Umman’a karşı askeri güç kullanılmasını engellemeyi amaçlayan bir Savaş Yetkileri Kararı sunacağını açıkladı. Kaine, girişime Cumhuriyetçi senatörlerin de destek vermesini umduğunu belirtti.Kaine’in açıklaması Trump’ın Fox News’e verdiği röportajda Umman’a yönelik son derece sert ifadeler kullanmasının ardından geldi. Trump, Umman’ın ABD’nin Hürmüz Boğazı’na ilişkin planlarının önüne çıkması halinde askeri güç kullanabileceklerini açık biçimde dile getirdi.Trump aynı röportajda İran üzerindeki baskının devam edeceğini belirtirken Tahran’dan teslim olmasını istedi. ABD ile İran arasındaki 60 günlük geçici düzenlemenin uzatılmaması ve Hürmüz trafiğinin yeniden sert biçimde azalması, bölgedeki gerilimin yeni haftaya taşınmasına neden oldu.Hedef başkanın askeri yetkisini sınırlamakKaine’in hazırlayacağı kararın temel amacı, Kongre’nin açık onayı olmadan Umman’a karşı yeni bir askeri operasyon başlatılmasının önüne geçmek. Henüz kararın nihai metni yayımlanmadığı için kapsamın hangi istisnaları içereceği ve Senato’da ne zaman oylanabileceği netleşmiş değil.Ancak açıklamanın siyasi önemi, Kongre’deki savaş yetkileri tartışmasının İran’ın ötesine geçmesi. Trump yönetiminin İran’a karşı yürüttüğü askeri operasyonlar daha önce de Demokratların başkanın yetkilerini sınırlandırmaya yönelik girişimlerine neden olmuştu.Yeni hamle ise doğrudan Umman’ı hedef alıyor. Böylece Hürmüz Boğazı üzerindeki anlaşmazlık, ABD’nin İran politikası olmaktan çıkarak Washington ile bölgedeki önemli ortaklarından biri arasındaki ilişkileri de Kongre gündemine taşıdı.ABD ile Umman arasında uzun yıllara dayanan bağ varKaine açıklamasında Umman’ın ABD ile güçlü diplomatik ilişkilere sahip olduğuna ve iki ülke arasında serbest ticaret anlaşması bulunduğuna özellikle dikkat çekti. ABD-Umman Serbest Ticaret Anlaşması 1 Ocak 2009’dan bu yana yürürlükte bulunuyor.İki ülke ocak ayında üçüncü ABD-Umman Stratejik Diyaloğu’nu gerçekleştirmiş, ticaret, yatırım, güvenlik ve bölgesel iş birliğinin geliştirilmesi konusunda mutabık kalmıştı. Bu nedenle Trump’ın askeri tehdit içeren sözleri yalnızca İran savaşı bağlamında değil, Washington’ın Körfez’deki ortaklarıyla ilişkileri açısından da sıra dışı bir gelişme olarak görülüyor.Umman aynı zamanda ABD ile İran arasındaki diplomatik temaslarda uzun süredir arabulucu rolü üstleniyor. Son dönemde Hürmüz Boğazı’nın işleyişine ilişkin İran ile Umman arasında yürütülen görüşmeler ise Washington’ın tepkisini artıran başlıklardan biri haline geldi.Hürmüz gerilimi Washington'a taşındıTrump’ın tehdidinin arkasındaki temel anlaşmazlık Hürmüz Boğazı’nın kontrolü ve gemi trafiğinin yeniden normale dönmesi. Küresel enerji ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri olan boğazdaki gemi sayısı savaş öncesi seviyelerin çok altında kalmaya devam ediyor.ABD yönetimi İran’ın Hürmüz üzerindeki etkisinin sınırlandırılmasını isterken Tahran ile Maskat arasında yürütülen temasların nasıl sonuçlanacağı belirsizliğini koruyor. Trump’ın Umman’a yönelik açıklaması, diplomatik görüşmeler sürerken Washington’ın bölgedeki baskıyı artırabileceğinin işareti oldu.Kaine’in girişiminin Senato’da ne kadar destek bulacağı ise bundan sonraki kritik başlık olacak. Cumhuriyetçi senatörlerden gelecek olası destek, kararın yalnızca Demokratların siyasi tepkisi olmaktan çıkarak Trump’ın savaş yetkileri üzerinde daha geniş bir Kongre tartışmasına dönüşmesini sağlayabilir.
