ABD, 188 Çinli Şirketi Askeri Ortak İlan Etti: Yeni Gerilim Dönemesi
Pentagon, ulusal güvenlik gerekçesiyle 188 Çinli şirketi askeri ortak olarak ilan ederek ABD-Çin ekonomik ve teknolojik gerilimini yeni boyutlara taşıdı. BYD, Alibaba, Baidu gibi küresel markalar listeye alındı ve şirketler kararı hukuki yollarla itiraz etmeye başladı. Analistler, Pekin yönetiminin benzer karşı listeleme ve ekonomik misilleme yapabileceğini öngörüyor.
Amerika Birleşik Devletleri ile Çin arasındaki ekonomik ve teknolojik rekabet yeni bir boyuta taşındı. ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon), ulusal güvenliğe tehdit oluşturduğu gerekçesiyle hazırladığı kara listeyi güncelleyerek 188 Çinli şirketi askeri ortak olarak ilan etti.
Bölüm 1260H olarak bilinen listeye son eklenenler arasında dünya elektrikli araç pazarında Tesla'yı geride bırakarak en çok satış yapan BYD ile e-ticaret ve teknoloji alanında faaliyet gösteren Alibaba gibi küresel markalar bulunuyor. Bu hamle, iki ülke arasındaki ticari tansiyonu en üst seviyeye çıkarma riski taşıyor.
Pentagon tarafından yayımlanan liste, Amerikan şirketlerine ve kurumlarına söz konusu Çinli firmalarla iş yapmanın getireceği riskleri ihtar etmeyi amaçlıyor. Listeye alınmak şu an doğrudan bir ticari yaptırım anlamına gelmese de küresel pazarda bu firmaların prestijine ve ticari ilişkilerine ağır bir darbe vuruyor. Uzmanlar, Washington'ın bu adımının arkasında doğrudan askeri sözleşmelerden ziyade, söz konusu şirketlerin Çin'in devlet destekli sivil-askeri entegrasyon programlarında yer almasının bulunduğunu belirtiyor.
Listenin açıklanmasının ardından Çinli firmalardan sert tepkiler geldi. Alibaba yetkilileri, şirketlerinin hiçbir şekilde Çin ordusuyla veya askeri bir stratejiyle bağı bulunmadığını savunarak, bu asılsız karara karşı tüm hukuki yollara başvuracaklarını ilan etti. Baidu, kararın hiçbir inandırıcı gerekçesi olmadığını ve isimlerini listeden sildirmek için her türlü seçeneği değerlendireceklerini açıkladı. BYD ise, askeri şirket olarak nitelendirilmeye kesinlikle karşı çıktığını ve haklarını korumak için mümkün olan tüm idari ve yasal yolları kullanacağını belirtti.
Listede ayrıca elektrikli araç üreticisi Nio ve uçak üreticisi Comac gibi şirketlerin yanı sıra geçmişte eklenen Huawei, Tencent ve DJI gibi markalar da yer almaya devam ediyor.
Çin'in Washington Büyükelçiliği, ABD'nin bu kararını ayrımcılık olarak nitelendirerek Çinli firmaların faaliyet gösterdikleri ülkelerin kanunlarına uyduğunu savundu. Siyasi analistler, Pekin yönetiminin bu hamleyi ekonomik kuşatma olarak göreceğini vurguluyor. Çin'in benzer bir karşı liste hazırlayabileceği, Amerikalı şirketlere yönelik kısasa kısas yaptırımlar uygulayabileceği veya diplomatik arenada sert bir misilleme sürecini başlatabileceği öngörülüyor.
