Üniversitede 4 yıl dönemi değişiyor: Hem zaman hem para kazandırıyor
ABD’de üniversite maliyetlerinin yükselmesiyle üç yıllık lisans programları hızla yaygınlaşıyor. 26 eyalette uygulanmaya başlayan model, öğrencilere hem zaman hem de binlerce dolarlık tasarruf imkanı sunarken diplomanın işverenler ve lisansüstü programlar tarafından nasıl karşılanacağı tartışma yarattı.
ABD’de yüksek üniversite maliyetleri ve öğrencilerin iş hayatına daha erken atılma isteği, yükseköğretimde yeni bir modeli hızla yaygınlaştırıyor. Geleneksel olarak dört yıl süren lisans eğitiminin üç yılda tamamlanmasına imkan tanıyan düşük kredili programların sayısı artarken, öğrenciler için ciddi zaman ve maliyet avantajı sağlayan sistem beraberinde tartışmaları da getirdi.Kâr amacı gütmeyen araştırma kuruluşu RAND’ın analizine göre, ilkbahar itibarıyla ABD’nin 26 eyaletinde en az bir üniversite, azaltılmış kredi yüküne sahip üç yıllık lisans programı sunuyor. Mayıs itibarıyla kamuoyuna açıklanan bu kapsamdaki programların sayısı ise 119’a ulaştı.Dört yıllık eğitim 3 yıla iniyorABD’de geleneksel lisans programlarının tamamlanması için genellikle 120 kredi gerekiyor. Yeni sistemde ise bazı üniversiteler bu şartı 90 krediye kadar düşürüyor. Böylece öğrencilerin lisans diploması alabilmek için üniversitede geçirdiği süre yaklaşık bir yıl azalıyor.Yeni model, daha önce uygulanan hızlandırılmış programlardan da bu yönüyle ayrılıyor. Geleneksel hızlandırılmış programlarda öğrenciler aynı kredi yükünü daha kısa sürede tamamlarken, yeni sistem doğrudan mezuniyet için gerekli toplam kredi miktarını azaltıyor.Programların yaklaşık dörtte üçü özel ve kâr amacı gütmeyen üniversiteler tarafından sunulurken, çevrim içi eğitim seçenekleri de öne çıkıyor. Üniversiteler eğitim süresini kısaltırken çoğunlukla seçmeli derslerin sayısını azaltıyor.Öğrencilere binlerce dolarlık avantajÜç yıllık modelin yaygınlaşmasının arkasındaki en önemli nedenlerden biri ise ABD’de giderek artan üniversite maliyetleri.College Board verilerine göre geçen eğitim-öğretim yılında eyalet içi öğrenciler için devlet üniversitelerindeki ortalama öğrenim ücreti ve harçlar 11 bin 950 dolar olurken, kâr amacı gütmeyen özel üniversitelerde ortalama 45 bin dolara ulaştı.Milwaukee’deki Mount Mary Üniversitesi'nin üç yıllık dijital pazarlama programında eğitim alan 20 yaşındaki Gabriella Staten, yeni sistem sayesinde en az 20 bin dolar tasarruf edeceğini hesaplıyor.Programı tercih eden öğrenciler açısından avantaj yalnızca eğitim masraflarıyla sınırlı değil. Üniversiteden bir yıl erken mezun olmak, öğrencilerin iş hayatına daha erken girerek gelir elde etmeye başlamasına da imkan sağlıyor.Her bölüm için uygulanamıyorÜç yıllık sistemin özellikle pazarlama ve yönetim gibi işletme alanlarında yaygınlaştığı görülüyor. Bunları bilgisayar ve bilişim bilimleri takip ediyor.Ancak mühendislik gibi yoğun matematik eğitimi gerektiren bölümlerin üç yıla sıkıştırılması daha zor. Öğretmenlik gibi uygulamalı eğitim ve eyalet lisansı gerektiren alanlarda da sistemin önünde çeşitli engeller bulunuyor.RAND'ın araştırmasında düşük kredili yalnızca altı öğretmenlik programının bulunması da bu durumu ortaya koyuyor.Yeni sistem tartışmaları da beraberinde getirdiÜç yıllık üniversite modelini savunanlar, uygulamanın yükseköğretimdeki maliyet sorununa çözüm olabileceğini ve özellikle eğitim hayatına daha ileri yaşlarda dönen öğrencilerin diploma almasını kolaylaştıracağını düşünüyor.Eleştiriler ise eğitim kapsamının daralabileceği üzerinde yoğunlaşıyor. İşverenlerin üç yıllık diplomaları geleneksel dört yıllık diplomalarla aynı şekilde değerlendirip değerlendirmeyeceği de henüz net değil.Amerikan Üniversite Profesörleri Birliği (AAUP) Başkanı Todd Wolfson ise uygulamaya sert tepki göstererek, “Bu inovasyon değil. Bu sadece kestirme yoldan gitmek” değerlendirmesinde bulundu.Lisansüstü eğitimde soru işaretiYeni sistemle ilgili bir başka tartışma ise lisansüstü eğitim ve mesleki lisans şartları konusunda yaşanıyor.RAND'a göre programların henüz yeni olması nedeniyle üç yıllık lisans diplomasına sahip öğrencilerin yüksek lisans ve diğer lisansüstü programlara kabulünde standart bir uygulama bulunmuyor.Bazı mesleklerde sorun daha belirgin hale geliyor. Örneğin ABD’de CPA lisansı almak isteyenlerin karşılaması gereken kredi şartları eyaletten eyalete değişiyor. Birçok eyalette sınava girebilmek için 120, lisans almak için ise 150 kredi gerekiyor.Bu nedenle üç yıllık ve 90 kredilik bir lisans programından mezun olan öğrencilerin bazı mesleklerde ek dersler alması veya lisansüstü eğitime devam etmesi gerekebiliyor.Üç yıllık lisans programları İngiltere, Fransa, İtalya ve Hindistan gibi ülkelerde uzun süredir uygulanırken, ABD’de hızla yaygınlaşmaya başlayan yeni modelin işverenler ve lisansüstü eğitim kurumları tarafından nasıl karşılanacağı önümüzdeki dönemde sistemin geleceğini belirleyecek.
