Para bulmak zorlaştı: Dünya devleri yuanın kapısını çalıyor
Küresel borçlanma rekor kırarken dolar ve euro piyasalarında sermaye rekabeti sertleşiyor. Commerzbank’tan Engie’ye, Portekiz’den Singapore Airlines’a kadar büyük borçlular Avustralya doları ve yuan piyasalarına yöneliyor.
Küresel şirketler ve hükümetler borçlanmak için alışılmış dolar ve euro piyasalarının dışına çıkmaya başladı. Yapay zekâ yatırımlarının gerektirdiği dev finansman, artan kamu açıkları ve rekor tahvil arzı büyük borçluları Asya-Pasifik piyasalarında yeni para kaynakları aramaya itiyor.Almanya’nın Commerzbank’ı, Fransız enerji grubu Engie, Henkel, Singapore Airlines ve Portekiz hükümeti bu yıl Avustralya doları ile Çin’in kara içi ve offshore yuan piyasalarında ilk kez tahvil satan büyük isimler arasında yer aldı. Hareket yalnızca birkaç şirketle sınırlı kalmıyor; bir zamanlar niş kabul edilen piyasalar küresel finansmanın yeni rekabet alanına dönüşüyor.Avustralya’da 60 milyar dolarlık rekorYabancı şirket ve devletlerin Avustralya doları cinsinden çıkardığı ve “kanguru tahvili” olarak bilinen borçlanma araçlarının hacmi bu yıl yaklaşık 60 milyar Avustralya dolarına ulaştı. Temmuz sonuna kadarki veriler, bu rakamın geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 40 arttığını ve tarihi zirveye çıktığını gösteriyor.Hong Kong doları cinsi ihraçlar da rekor seviyeye ulaşırken yabancı borçluların Japon yeni cinsinden tahvil satışları iki katına çıktı. Büyük teknoloji şirketlerinin dev işlemleri dışarıda bırakıldığında bile yabancıların yen piyasasındaki borçlanması son yedi yılın en yüksek seviyelerinde bulunuyor.Avustralya piyasasındaki büyümede ülkenin dev emeklilik fonları önemli rol oynuyor. Sürekli yeni para girişi sağlayan bu fonlar büyük ve istikrarlı bir yatırımcı tabanı oluştururken yabancı şirketler de dolar veya euro piyasalarına bağımlılıklarını azaltabilecek yeni bir finansman kanalı kazanıyor.Yuan tahvillerinde para musluğu açıldıAsıl dikkat çekici büyüme ise Çin para birimi üzerinden gerçekleşiyor. Çin anakarasında yabancı kuruluşların sattığı panda tahvilleri yılın ilk yarısında yaklaşık 160 milyar yuana ulaşırken, Hong Kong başta olmak üzere Çin dışında ihraç edilen dim sum tahvillerinin hacmi yaklaşık 350 milyar yuanı buldu.İki piyasanın toplam ihracı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 60’ın üzerinde arttı. Üstelik işlemlerin yaklaşık yarısının uluslararası borçlulardan gelmesi, yuan piyasasının yalnızca Çin şirketlerinin kullandığı bir finansman alanı olmaktan çıktığını gösteriyor.Çin’in yuanın uluslararası kullanımını artırma politikası da bu hareketi destekliyor. Düzenlemelerin kolaylaştırılması, yatırımcı tabanının genişlemesi ve Çin’deki görece düşük faizler özellikle ülkede faaliyet gösteren yabancı şirketler için yuanla borçlanmayı daha cazip hale getiriyor.4 trilyon dolarlık para yarışıAsya’ya yönelişin arkasında küresel tahvil piyasalarında yaşanan olağanüstü borçlanma dalgası bulunuyor. Uluslararası sendikasyonlu tahvil satışları temmuz sonuna kadar 4 trilyon doların üzerine çıkarak rekor kırdı; geçen yıl aynı dönemde hacim yaklaşık 3,5 trilyon dolardı.Bu artışın önemli nedenlerinden biri yapay zekâ yatırımları. Veri merkezleri, enerji altyapısı ve hesaplama kapasitesi için yüz milyarlarca dolarlık yatırım planlayan teknoloji şirketleri tahvil piyasalarından büyük miktarda kaynak çekerken, yüksek bütçe açıkları nedeniyle devletlerin borçlanma ihtiyacı da yükseliyor.Sonuçta aynı sermaye havuzundan para toplamaya çalışan şirket ve ülkelerin sayısı artıyor. Büyük borçlular bu nedenle finansmanlarını tek bir para birimine veya yatırımcı grubuna bağlamak yerine Avustralya doları, yuan, Hong Kong doları ve yen gibi alternatif piyasalara daha fazla açılıyor.Portekiz bile yuanla borçlandıDeğişimin en dikkat çekici örneklerinden biri Portekiz oldu. Euro Bölgesi üyesi ülke nisan ayında ilk kez Çin dışında yuan cinsinden tahvil ihraç ederek 1,99 milyar yuan topladı; işlem o tarihte yaklaşık 249 milyon euroya karşılık geliyordu.Sekiz yıl vadeli tahvil yüzde 1,765 sabit faizle ihraç edildi. Portekiz borç yönetimi, kur ve faiz risklerini hedge eden işlemlerle birlikte elde edilen toplam finansman maliyetinin benzer vadeli Portekiz devlet tahvillerinin ikincil piyasa maliyetinin altında kaldığını açıkladı.Bu örnek yuan piyasasının yalnızca Çin’de faaliyet gösteren şirketler açısından değil, finansman maliyetini düşürmek ve yatırımcı tabanını genişletmek isteyen devletler açısından da seçenek haline geldiğini gösteriyor. Brezilya’nın ilk panda tahviline hazırlanması ve Kenya’nın da Çin piyasasında borçlanmayı değerlendirmesi, sırada başka ülkelerin olabileceğine işaret ediyor.Dolar ve euro küresel finansmanın açık ara en büyük borçlanma para birimleri olmayı sürdürüyor. Ancak 2026’daki rekorlar, şirketlerin ve hükümetlerin artık para bulmak için yalnızca bu iki kapıya güvenmek istemediğini gösteriyor; Asya’nın tahvil piyasaları küresel sermaye yarışında giderek daha büyük pay almaya başlıyor.
