Adana'nın Ceyhan ilçesi sahip olduğu boru hattı, geliştirilebilir liman ve depolama altyapısıyla uluslararası petrol ve petrol ürünleri ticaretinin merkezi olma potansiyeliyle öne çıkıyor
Hürmüz Boğazı nda yaşanan ve petrol arzında kesinti riskini artıran gelişmeler, dünya petrol piyasalarında alternatif taşıma güzergahlarının önemini artırırken, Adana nın Ceyhan ilçesi sahip olduğu boru hattı, geliştirilebilir liman ve depolama altyapısıyla uluslararası petrol ve petrol ürünleri ticaretinin merkezi olma potansiyeliyle öne çıkıyor. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ın Ceyhan ı bir Rotterdam yapabiliriz. Böyle bir hedefimiz var. Ceyhan ı petrol ve petrol ürünlerinin depolandığı, ticaretinin ve fiyatlanmasının yapıldığı bir merkeze dönüştürme hedefimiz var. açıklamasının ardından Ceyhan ın özellikle Hürmüz Boğazı sonrası yaşanan petrol tedariki sorununa alternatif olabileceği değerlendiriliyor. Ceyhan Deniz Terminali ne ulaşan başlıca ham petrol kaynaklarından biri, Azerbaycan ın Hazar Denizi kıyısındaki Sangaçal Terminali nden başlayarak Gürcistan üzerinden Türkiye ye uzanan Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC) Boru Hattı olurken, bu hat üzerinden Ceyhan a günlük ortalama yaklaşık 600 bin varil petrol taşınıyor. Ceyhan ın bir diğer önemli petrol tedarik güzergahını ise Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı oluşturuyor. Kerkük ve çevresindeki petrol sahalarından başlayan hat, Irak ın kuzeyinden Türkiye ye uzanarak Ceyhan Deniz Terminali ne ulaşıyor. Irak ın petrol ihracatında stratejik öneme sahip olan bu güzergahın mevcut taşıma kapasitesi 1,5 milyon varil seviyesinde bulunuyor. Irak, Hürmüz Boğazı nda yaşanan arz ve sevkiyat sorunları sonrasında Kerkük-Ceyhan güzergahını yeniden daha etkin kullanmaya yönelirken, Mart 2026 da Kerkük petrolünün Ceyhan üzerinden ihracatı yeniden başladı. Söz konusu dönemde günlük 250 bin varile kadar petrolün Ceyhan a taşınması öngörüldü. Ayrıca, Türkiye ile Irak arasında 1 Ağustos ta Irak–Türkiye Ham Petrol Boru Hattı nın etkin kullanımını sağlamak amacıyla 1 yıllık yeni bir petrol anlaşması imzalandı. Anlaşma, Ceyhan Limanı na günlük 750 bin varil petrol akışı öngörüyor. Türkiye nin önce Akdeniz e, oradan da dünyaya açılan kapısı Ceyhan, sahip olduğu boru hattı altyapısı, kritik enerji altyapılarındaki güvenlik, işletme kabiliyeti ve genişleme potansiyeliyle önemli bir enerji merkezi adayı olarak öne çıkıyor. Ceyhan da 3,5 milyon varillik petrol ticaret potansiyeli var Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı verilerinden yapılan derlemeye göre, BTC Boru Hattı Ceyhan ın enerji merkezi olma potansiyelini güçlendiren önemli altyapılardan biri olarak öne çıkıyor. BTC Boru Hattı üzerinden Ceyhan Limanı na günlük yaklaşık 600 bin varil petrol geliyor. Burada ayrıca kullanılmayan yaklaşık 400 bin varillik petrol taşıma kapasitesi bulunuyor. Bu kapasitenin değerlendirilmesiyle BTC üzerinden Ceyhan a gelen petrol miktarının yaklaşık 1 milyon varile ulaşacağı tahmin ediliyor. Irak ın kuzeyinden gelen Kerkük petrolünün yanı sıra Ceyhan ın gelecekte Irak ın güneyindeki petrol kaynaklarına da alternatif çıkış güzergahı sunması gündemde bulunuyor. Irak ın Basra-Haditha petrol boru hattı projesinin, Irak ın güneyindeki Basra bölgesinden çıkan petrolü ülkenin kuzeyine ve buradan Ceyhan dahil farklı ihracat noktalarına ulaştırması planlanıyor. Projenin toplam taşıma kapasitesinin 2,5 milyon varile kadar çıkarılması hedefleniyor. Böylece Ceyhan da günlük 3-3,5 milyon varillik bir petrol ticareti potansiyeli ortaya çıkıyor. Bu miktar, dünya petrol talebinin yaklaşık yüzde 3-3,5 ine karşılık geliyor. Ceyhan daki petrol ve petrol ürünlerinin depolanmasına yönelik tank ve depolama alanları da bu potansiyeli destekleyen önemli unsurlar arasında yer alıyor. Söz konusu altyapının yanı sıra bölgede petrokimya tesisleri ve rafineri yatırımlarının geliştirilmesiyle Ceyhan ın önemli bir petrol ve petrol ürünleri ticaret merkezine dönüştürülmesi mümkün görünüyor. Silopi den gelen boru hatları 1,5 milyon varil petrol taşıma kapasitesinde Silopi den Ceyhan a gelen boru hatları günlük 1,5 milyon varil petrol taşıma kapasitesine sahip. Bu kapasite, Türkiye nin ihtiyacının üzerinde bir miktardaki ham petrolün Türkiye ye getirilmesine ve Ceyhan üzerinden dünya piyasalarına sevk edilmesine imkan sağlayabilecek seviyede. Dünyanın günlük petrol ihtiyacı yaklaşık 103 milyon varil seviyesinde bulunuyor. Silopi-Ceyhan hattının 1,5 milyon varillik kapasitesinin tamamının kullanılması halinde, dünya petrol ihtiyacının yaklaşık yüzde 1,5 i her gün Ceyhan a getirilebilir ve buradan dünya piyasalarına ulaştırılabilir. Söz konusu kapasite, aynı zamanda Türkiye nin günlük petrol ihtiyacının yaklaşık 1,5 katına karşılık geliyor. Bununla birlikte, Ceyhan a ulaşan bu boru hattının potansiyelinin mevcut 1,5 milyon varillik kapasitenin üzerine çıkarılabileceği değerlendiriliyor. Öte yandan, Ceyhan ın potansiyelini güçlendiren unsurlardan biri de Türkiye nin yurt içindeki petrol üretimindeki artış olarak öne çıkıyor. Şırnak ın Gabar bölgesinde günlük petrol üretiminin 80 bin varil seviyesini aşmasıyla birlikte, bölgedeki üretimin önemli bölümünün Silopi-Ceyhan Hattı üzerinden Ceyhan a ulaştırılması, Türkiye nin kendi petrolünün de Akdeniz üzerinden uluslararası piyasalara taşınmasına imkan sağlıyor. Gabar daki üretim artışı, Silopi-Ceyhan hattının önemini artırırken, Ceyhan ın Türkiye nin artan petrol üretimi için de stratejik bir çıkış noktası olma potansiyelini güçlendiriyor.
