Sıcak havalarda böbrek sağlığına dikkat: Uzmanlardan susuzluk uyarısı
Yaz sıcaklıklarının artmasıyla birlikte aşırı terleme ve sıvı kaybı, özellikle kronik böbrek ve diyaliz hastaları için ciddi risk oluşturuyor. Uzmanlar, susuzluğun böbreklere giden kan akımını azaltabileceğini, kreatinin ve elektrolit değerlerinde hızlı değişikliklere yol açabileceğini belirterek sıcak havalarda dikkat edilmesi gerekenleri sıraladı.
Hava sıcaklıklarının nemle birlikte yükselmesi böbrek sağlığı açısından önemli bir riski beraberinde getiriyor. Aşırı terleme sonucu kaybedilen sıvının yeterince yerine konulamaması, böbreklere ulaşan kan miktarının azalmasına ve böbrek fonksiyonlarının olumsuz etkilenmesine neden olabiliyor.Türk Böbrek Vakfı Başkanı Timur Erk, Türkiye’de her 6-7 kişiden birinin kronik böbrek hastalığı riski taşıdığına dikkat çekerek, sıcak havalarda yeterli sıvı alımının önemini vurguladı. Erk, aşırı sıcak ve susuzluğun özellikle böbrek hastalarının üzerindeki yükü artırabileceğini belirtti.Sıcak havalarda kreatinin neden yükseliyor?Nefroloji Uzmanı Doç. Dr. Nadir Alpay’a göre sıcak havalarda vücut terleme yoluyla yalnızca su değil, sodyum ve potasyum gibi önemli elektrolitleri de kaybediyor.Yeterli sıvı alınmadığında damar içerisindeki kan hacmi azalıyor ve böbreklere ulaşan kan akımı düşebiliyor. Böbrekler de vücuttaki sıvıyı koruyabilmek için süzme hızını azaltıp idrarı yoğunlaştırıyor.Bu nedenle idrarın normalden daha koyu hale gelmesi, sıvı kaybının işaretlerinden biri olabiliyor.Sıvı kaybı böbreklere ulaşan kan akımını azalttığında kandaki kreatinin seviyesi yükselebiliyor. Uzmanlara göre bu yükseliş her zaman kalıcı böbrek hasarı anlamına gelmiyor ve susuzluğa bağlı geçici bir değişiklik olabiliyor. Ancak sıvı kaybının zamanında fark edilmemesi veya uzun sürmesi durumunda tablo ağırlaşabiliyor.Özellikle kronik böbrek hastalarında akut böbrek hasarı gelişmesi veya mevcut hastalığın ilerlemesi riski ortaya çıkabiliyor.Potasyum dengesindeki değişiklik kalp ritmini etkileyebilirSıcak havalarda kronik böbrek hastalarının dikkat etmesi gereken bir başka konu ise elektrolit dengesi.Özellikle kandaki potasyum seviyesinin yükselmesi kalp ritmi açısından ciddi sorunlara yol açabiliyor. Sodyum düzeyleri de kaybedilen su ve elektrolit miktarına ve kişinin mevcut hastalıklarına bağlı olarak değişebiliyor.Bu nedenle uzmanlar, kronik böbrek hastalarının gelişigüzel şekilde aşırı su veya elektrolit tüketmek yerine doktorlarının belirlediği sıvı ve beslenme planına uyması gerektiğini vurguluyor.Hamam ve sauna böbrek hastaları için risk oluşturabilirYüksek sıcaklığın ve yoğun terlemenin yaşandığı hamam ve sauna gibi ortamlar da kronik böbrek hastaları açısından risk taşıyabiliyor.Bu ortamlarda kısa sürede önemli miktarda sıvı kaybedilebiliyor. Böbrek fonksiyonları zaten azalmış kişilerde sıvı ve elektrolit dengesinin daha hızlı bozulabileceği ve böbrek fonksiyonlarında akut kötüleşme yaşanabileceği belirtiliyor.Uzmanlar bu nedenle kronik böbrek hastalarının hamam, sauna ve uzun süreli yoğun sıcak maruziyeti konusunda doktorlarına danışmasını öneriyor.Diyaliz hastaları tatile çıkarken nelere dikkat etmeli?Sıcak havalarla birlikte tatil planı yapan diyaliz hastaları için de önemli uyarılar var.Başhemşire Figen Gül, gerekli planlamanın yapılması halinde hemodiyaliz hastalarının tatile çıkabileceğini belirtti. Hastaların seyahatten önce gidecekleri bölgede uygun bir diyaliz merkezi bulması ve tatil tarihleri için rezervasyon yaptırması gerekiyor.Ayrıca yola çıkmadan önce mevcut diyaliz merkezinden gerekli tıbbi belgelerin alınması; son diyaliz gününde epikriz raporu ile varsa diyaliz raporları ve özellikle seroloji sonuçlarının hastanın yanında bulunması öneriliyor.
