Sosyal Güvenlik Kurumundan aldığı yazıyla yaş dışındaki emeklilik koşullarını yerine getirdiğini belgeleyenler, kendi istekleriyle işten ayrıldıklarında işverenden kıdem tazminatını alabiliyorlar. Yaş dışındaki emeklilik koşulu sigortalı çalışmaya başlama tarihine göre değişiyor. Peki, ilk defa sigortalı çalışmaya 30 Nisan 2008 tarihinden sonra başlayanların kıdem tazminatı alabilmesi için gerekli
2008 SONRASI ÇALIŞMAYA BAŞLAYANLAR KIDEM TAZMİNATI YAZISINI NASIL ALABİLİR? İlk defa sigortalı çalışmaya 2009 yılında başladım. O tarihten beri aynı fabrikada çalışıyorum. Bir süredir iş yerinde huzursuzluklar var. İşten ayrılmak istiyorum ama kıdem tazminatımı da kaybetmek istemiyorum. Kendi isteğimle ayrıldığımda kıdem tazminatımı kaybetmemem için koşullar neler? SGK bana hangi koşullarda kıdem tazminatı alabilmem için yazı verir? (Yasin D.) SORULARINIZ İÇİN: [email protected] Yaş dışındaki en erken emeklilik koşullarını yerine getirerek kıdem tazminatı alma hakkı, 1475 Sayılı Eski İş Kanunu’na 1999 yılında girdi. 1999 yılında emeklilik yaşı kadınlarda 58, erkeklerde 60 olarak belirlenip daha önce çalışmaya başlayanlar için kademeli emeklilik yaşı getirilirken kıdem tazminatı konusunda çalışanlara böyle bir hak tanındı. Bu haktan yararlanmak için önce Sosyal Güvenlik Kurumundan (SGK) kıdem tazminatı almaya hak kazandığına dair yazı almak gerekiyor. SGK, dosyasına bakarak o kişi kıdem tazminatı alma koşullarını tamamladıysa yazıyı veriyor. İşçi de bu yazıyı işverene vermek suretiyle kıdem tazminatını talep edip işten ayrılabiliyor. Bu hakkı ilk kullananlar doğal olarak 8 Eylül 1999 tarihinden önce sigortalı çalışmaya başlayanlar oldu. O tarihten önce çalışmaya başlayanlar 15 yıl sigortalılık süresi ve 3600 prim gününü tamamlamak koşuluyla kıdem tazminatını aldılar. İlk defa sigortalı çalışmaya 8 Eylül 1999 – 30 Nisan 2008 tarihleri arasında başlayanlar 25 yıl sigortalılık süresi ve 4500 prim gününü tamamlama koşuluyla kıdem tazminatını alabiliyorlar. Bu dönemde başlayanlar, sigortalılık süresi 25 yıldan az olsa bile 7000 prim gününü tamamlamaları halinde de kıdem tazminatını alma hakkına sahipler. İlk defa sigortalı çalışmaya 30 Nisan 2008 sonrasında başlayanların kıdem tazminatı alabilmesi için gerekli koşul ise 5400 prim günüdür. Ancak, söz konusu prim günü 4500’den 5400’e çıkartılırken kademeli artırıldı. Buna göre, 5400 olan prim günü sigortalı çalışmaya 1 Mayıs 2008 – 31 Aralık 2008 tarihinde başlayanlar için 4600 gün, 2009 yılında başlayanlar için 4700 gün olmak üzere her yıl 100 gün artarak 1 Ocak 2016 tarihinden itibaren 5400’e çıkartılmıştır. İlk defa sigortalı çalışmaya 2009 yılında başladığınıza göre, 4600 prim gününü tamamladığınız tarihten itibaren SGK’dan yazı almak şartıyla kendi isteğinizle işten ayrılırken kıdem tazminatı alabilirsiniz. Ancak, okurlardan bu konuda gelen mesajlara göre, sigortalı çalışmaya 30 Nisan 2008 tarihinden sonra başlayanların bazıları SGK’dan olumsuz cevap alıyor. SGK görevlilerinin, böyle bir hakkı olmadığı gerekçesiyle işçilerin yazı talebini geri çevirdiğine dair mesajlar geliyor. Sosyal Güvenlik Kurumunun bu konuda 1 Şubat 2022 tarihli ve “39452619” sayılı yazısı gayet açık ve net. Söz konusu yazıda, “İlk defa 5510 sayılı Kanun a göre çalışmaya başlayanlardan; Kanun un 28 inci maddesinin ikinci fıkrası ve üçüncü fıkrası ile geçici 6 ncı maddesinin yedinci fıkrasındaki kademeli geçiş hükümlerine göre en erken aylığa hak kazanma koşulları dikkate alınarak, prim ödeme gün sayısını tamamlayan ancak gerekli yaş şartını sağlayamamış sigortalılara kıdem tazminatına esas yazının verilmesi gerekir” denilmektedir. Ret cevabı ile karşılaşmamak için, kıdem tazminatı yazısı talep ederken SGK’nın “1.2.2022 tarihli 39452619 numaralı yazısı uyarınca” şeklinde bir not koymakta fayda var. YARGITAY’IN, AYNI İŞ YERİNDE TEKRAR ÇALIŞAN İŞÇİNİN İZİN SÜRESİ KARARI SADECE EYT’LİLER İÇİN Mİ? Dokuz yıl çalıştığım iş yerinden istifa edip başka bir kuruma geçtim. Orada 6 ay çalıştıktan sonra tekrar eski iş yerine döndüm. İki yıldır çalışıyorum, 14 gün yıllık iznim var. Bu hafta yazdığınız Yargıtay kararına göre, benim iznim 11 yıl üzerinden mi hesaplanacak? Yoksa bu karar sadece EYT’liler için mi geçerli? (Barış P.) Yargıtay’ın verdiği karar sadece EYT’liler için değil, herkes için geçerlidir. Bilmeyenler için kararı tekrar hatırlatalım. İşçinin yıllık izin süresi o iş yerindeki çalışma süresine göre belirleniyor. Çalışma süresi 1 yıldan fazla 5 yıldan az olanlara 14 gün, 5 yıldan fazla 15 yıldan az olanlara 20 gün, 15 yıl ve daha fazla olanlara ise 26 gün yıllık izin veriliyor. Bunlar asgari sürelerdir. Azaltılamaz ama bireysel veya toplu sözleşmeyle artırılabilir. Bazı işletmeler, kendisinde bir süre çalıştıktan sonra tekrar çalışmaya başlayan işçilerin önceki çalışmalarını yok sayarak, ilk defa yeni işe girmiş gibi birinci yılı tamamladıklarında yıllık 14 gün izin veriyorlar. Yargıtay “Bu olmaz” dedi. Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 31 Mart 2026 tarihli (Esas No: 2026/572, Karar No: 2026/2864) kararında, işçinin ilk dönem çalışmasında yıllık izinlerini kullanması veya kullanmadığı yıllık ücretli izinlerin ücretlerinin ödenmesinin, ikinci çalışma döneminde hak kazandığı yıllık izin gün sayısının belirlenmesinde ilk dönemdeki kıdeminin dikkate alınmasını engellemediği belirtildi. Bu karar, EYT’li olsun olmasın tüm işçileri kapsıyor. Diyelim siz 9 yıllık çalışmanın bitiminde kullanmadığınız izin ücretlerini alarak ayrıldınız. Tekrar çalışmaya başladığınız ve iki yıldır da çalışmakta olduğunuz için yıllık izin sürenizin 11 yıllık çalışmaya göre hesaplanması gerekiyor. Bu da şu an yıllık izin hakkınızın 14 gün değil, 20 gün olduğu anlamına geliyor. 2008 SONRASI SİGORTA GİRİŞLİLERİN KISMİ EMEKLİLİK KOŞULLARI NEDİR? 2013 SSK girişliyim. Prim günüm 2366.Ayrıca, 1000 gün de isteğe bağlı sigorta yatırdım ve hala yatırmaya devam ediyorum. Kısmi emeklilikten faydalanmak için nasıl bir yol izlemeliyim? (Günay A.) Sizin sorunuzun cevabının bir kısmı Yasin Beye verdiğim cevapta yer alıyor. Prim günü bakımından aynı kurallara tabisiniz. Siz 2013 yılında çalışmaya başladığınız için 5100 gününü tamamlamalısınız. Bunun yanı sıra, 5000 prim gününü tamamladığınız tarihe göre kademeli artan yaş koşulunu da yerine getirmelisiniz. 5000 prim gününü 31 Aralık 2035 tarihine kadar tamamlarsanız 61 yaşında (erkekler ise 63 yaşında) kısmi emekli aylığı bağlatabilirsiniz. Prim gününü tamamlama tarihi arttıkça emeklilik yaşı da her 2 yılda 1 yaş artar. Ancak, hiçbir şekilde 65 yaşı aşamaz. Bu arada, 30 Nisan 2008 sonrasında çalışmaya başlayanlar için işçi, memur, esnaf ayrımı kalmadığından prim gününüzü ister 4/a’lı, ister isteğe bağlı sigorta ödeyerek 4/b’li tamamlayın, sonuç değişmez. Aynı koşullarla kısmi emekli olursunuz ve aynı emekli aylığını alırsınız.
