Emtia piyasalarında tamamlanan haftada, ABD'de açıklanan istihdam verilerinin faiz artırım beklentilerini zayıflatması değerli metalleri desteklerken, ABD ile İran arasındaki görüşmelere ilişkin iyimserlik ve artan stoklar enerji fiyatlarını aşağı çekti
ABD de ADP özel sektör istihdamı temmuzda 44 bin kişi artarak beklentilerin altında kaldı. Tarım dışı istihdam ise 85 bin kişilik artış beklentisinin aksine 23 bin kişi azaldı. Veriler, ülkede iş gücü piyasasının ivme kaybettiğine ilişkin endişeleri güçlendirdi. İstihdam verilerinin ardından ABD Merkez Bankası nın (Fed) eylül veya ekim aylarında faiz artırabileceğine yönelik beklentiler belirgin şekilde azalırken, aralık toplantısında faiz artırımı ihtimali yüzde 85 ile fiyatlandı. Buna karşın, Fed Başkanı Kevin Warsh un enflasyonun yüksek gelmesi durumunda eylül toplantısında faiz artırmaya hazır olduğu yönündeki haberler ile Fed yetkililerinin şahin açıklamaları, para politikasına ilişkin belirsizliğin sürmesine neden oldu. ABD nin 10 yıllık tahvil faizi haftalık bazda yaklaşık 7 baz puan azalarak yüzde 4,65 e inerken, dolar endeksi yüzde 0,3 düşüşle 99,5 seviyesine geriledi. Tahvil faizleri ve dolardaki gerileme, başta değerli metaller olmak üzere dolar üzerinden fiyatlanan emtiaları destekledi. Değerli metallerde hafta başında Orta Doğu daki gerilimin azalmasıyla enflasyonist endişelerin hafiflemesi yükselişi desteklerken, ABD de açıklanan zayıf istihdam verileri, ülkede gerileyen tahvil faizleri ve Fed in para politikasına ilişkin değişen beklentiler de fiyatlamalar üzerinde etkili oldu. Fed in para politikasında beklenenden daha sınırlı sıkılaşmaya gideceği beklentisi ve bankanın güvenilirliğine ilişkin tartışmalar da değerli metallere yönelik alımları destekledi. Altın ve gümüşün ons fiyatı, son 28 haftanın en güçlü haftalık performansını gösterdi. Gümüş, değerli metal özelliğinin yanı sıra zayıflayan doların etkisi ve değerli metaller genelinde artan alımlarla altından daha güçlü yükseldi. Bu gelişmelerle değerli metallerde ons bazında fiyatlar gümüşte yüzde 10,2, paladyumda yüzde 8, altında yüzde 7,4 ve platinde yüzde 6,2 arttı. Baz metallerde zayıflayan dolar ve bakır arzına ilişkin endişeler fiyatları desteklerken, Çin ile Avrupa dan gelen imalat sanayi verileri talep görünümünde etkili oldu. Avro Bölgesi nde imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) temmuzda son 4,5 yılın en hızlı artışıyla 51,9 puana yükseldi. Ekonomik aktivitedeki hızlanma, sanayi metallerine ilişkin talep görünümünü destekledi. Çin de imalat sanayi PMI ın 50,9 ile beklentilerin altında kalması ise dünyanın en büyük metal tüketicisi olan ülkede ekonomik büyümeye ilişkin soru işaretlerini artırarak fiyatlardaki yükselişi sınırladı. Kongo Demokratik Cumhuriyeti nin bakır ve kobalt konsantresi ihracatını yasaklaması, bakırda arz endişelerini artırdı. ABD nin olası ithalat tarifeleri öncesinde bakırın ABD deki depolara yönelmesi de diğer piyasalardaki kullanılabilir arzı azalttı. Londra Metal Borsası ndaki bakır stokları şubat ortasından bu yana en düşük seviyeye gerilerken, kısa vadeli arz sıkışıklığına işaret eden nakit bakır fiyatı ile üç aylık vadeli kontrat arasındaki prim farkı arttı. Nikel fiyatları ise Endonezya daki bir madencilik şirketine ek üretim kotası verildiğine yönelik haberlerin arzın artacağı beklentisini güçlendirmesiyle geriledi. Baz metallerde tezgah üstü piyasada tamamlanan haftada libre bazında fiyatlar alüminyumda yüzde 2,8, çinkoda yüzde 1,8, bakırda yüzde 1,3 ve kurşunda yüzde 0,5 artarken, nikelde yüzde 1,7 geriledi. Petrol fiyatlarında, ABD ile İran arasında yeni bir anlaşmaya varılabileceğine yönelik beklentiler, üretici ülkelerin arz politikaları ve ABD stoklarındaki artış etkili oldu. ABD Başkanı Donald Trump ın İran ile yürütülen müzakerelerin iyi gittiğini ve yakında anlaşma sağlanabileceğini açıklaması petrol fiyatlarındaki jeopolitik risk primini azalttı. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ın ABD ile 14 Haziran da varılan mutabakatın uygulanmasını desteklediklerini bildirmesi de diplomatik çözüm beklentilerini güçlendirdi. Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve OPEC dışı bazı üretici ülkelerden oluşan OPEC+ grubunun eylül ayı için üretim kotasını günlük yaklaşık 188 bin varil artırma kararı da fiyatları baskıladı. ABD de ticari ham petrol stoklarının 31 Temmuz da sona eren haftada 1,2 milyon varillik düşüş beklentisinin aksine 2,5 milyon varil artarak 407 milyon varile çıkması talebe ilişkin endişeleri güçlendirdi. Doğal gazda yüksek üretim, sıvılaştırılmış doğal gaz tesislerinden gelen talebin azalması ve daha serin hava tahminleri fiyatlar üzerinde etkili oldu. ABD Enerji Enformasyon İdaresine göre, doğal gaz stokları 33 milyar fit küp artarak 3 trilyon 117 milyar fit küpe ulaştı. Stokların beş yıllık ortalamanın 195 milyar fit küp üzerinde bulunması fiyatlar üzerindeki baskıyı artırdı. Bu gelişmelerle haftalık bazda Brent petrolün varil fiyatı yüzde 8,3, doğal gazın İngiliz termal birimi cinsinden fiyatı da yüzde 4,3 geriledi. Tahıllarda ABD deki hava tahminleri, ürün gelişimi ve ihracat verileri fiyatlamalarda etkili oldu. ABD Tarım Bakanlığı, mısırda iyi ve mükemmel kategorisinde değerlendirilen ürünlerin oranının 2 puan azalarak yüzde 61 e gerilediğini, soya fasulyesinde ise yüzde 63 te kaldığını bildirdi. Buğdayda zayıf ABD ihracatı ve iyileşen baharlık buğday koşulları düşüşte etkili oldu. Karadeniz deki sevkiyat aksamaları ise satış baskısını sınırladı. Pamukta ABD mahsulünün iyi ve mükemmel kategorisindeki payının yüzde 46 dan yüzde 42 ye gerilemesi ile sıcak ve kurak hava koşulları öne çıktı. Şeker fiyatları, Avrupa daki sıcak ve kurak havanın üretim tahminlerini düşürmesi ve Brezilya nın orta-güney bölgesindeki üretiminin haziranda yıllık yüzde 26,3 azalmasıyla yükseldi. Küresel şeker piyasasında arz fazlası beklentilerinin arz açığı beklentisine dönmesi de alımları güçlendirdi. Kakaoda, El Nino kaynaklı hava riskleri ile Gana ve Fildişi Sahili nin gelecek sezon üretimine ilişkin aşağı yönlü tahminler etkili oldu. Gana daki güçlü mevcut sezon üretimi ve yükselen borsa stokları ise kazançları sınırladı. Bu gelişmelerle Chicago Ticaret Borsası nda kile başına fiyatlar pirinçte yüzde 1,9 artarken, soya fasulyesinde yüzde 1, mısırda yüzde 0,5 ve buğdayda yüzde 0,2 geriledi. ABD de Intercontinental Exchange de libre bazında fiyatlar şekerde yüzde 12,5 ve pamukta yüzde 3,2 artarken, kahvede yüzde 0,3 düştü. Kakaonun ton başına fiyatı yüzde 8,3 yükseldi.
