FIFA başkanı Infantino bir kez daha şeytana pabucunu ters giydirmek isterken bu kez yaş tahtaya bastı. FIFA’nın ve dolayısıyla Dünya Kupası’nın ticari haklarını özelleştirmeye kalkınca büyük bir dirençle karşılaştı. Şimdi 15 milyar dolarlık bir ekonominin kontrolünü tamamen kaybetme riskiyle karşı karşıya…
Alp ULAGAYGeçen 10 gün boyunca dünya futbolunu yöneten FIFA’yı ve paydaşlarını ele alan büyük bir karmaşa izledik. FIFA başkanı Gianni Infantino’dan dünya liderlerine kadar birçok kişinin dahil olduğu bu tartışma aslında 15 milyar dolarlık FIFA pastasının yönetimi ve paylaşımıyla doğrudan alakalı.Önce olayı çok kısa özetleyelim: 28 Temmuz günü iki İngiliz gazetesi The Times ve Financial Times özel bir haber patlattı. Buna göre Başkan Infantino'nun FIFA’nın ticari gelirlerini özel yatırımcılarla beraber kuracağı bir şirkete devredeceği, 20 milyar dolar sermayeli bu şirketin Dünya Kupası’nın tüm ticari haklarını da yöneteceği anlatılıyordu. Üstelik, Infantino 2031'den sonra da bu yeni iştirakin başına geçecekti. Martyn Ziegler’in bu özel haberine göre Infantino, varlık satış planını Dünya Kupası finali öncesinde New York'taki Waldorf Astoria'da federasyon başkanlarına vereceği bir kahvaltıda duyurmayı planlamıştı; ancak son anda bundan vazgeçildi.FIFA, haberin patlaması üzerinde bir açıklama yaptı ve bazı bilgileri paylaştı. Buna göre FIFA “Forward Enterprise" (FFE) adı verilen bu yeni ticari yapıya dış yatırımcılar dahil ederek bu yıl 4,2 milyar dolara kadar kaynak sağlamak amacıyla JPMorgan bankacılarıyla birlikte çalışıyordu.Ancak, bu girişimin ortaya çıkmasıyla ve İngiliz medyasının olayı sorgulamasıyla küresel futbol ortamında büyük bir infial oldu. Başta UEFA üyesi ülke federasyonları olmak üzere birçok olumsuz tepki geldi. Çiçeği burnunda İngiltere Başbakanı Andy Burnham, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron tepkilerini medya üzerinden veya bizzat FIFA başkanına ulaşarak ifade etti.FIFA başkanı Infantino ertesi gün FIFA üyesi 211 ülkeden 19 Eylül’e kadar bu projesine onay istedi. Onay verdikleri takdirde her bir federasyona 20 milyon doları önceden ödenmek suretiyle toplam 40 milyon dolarlık mali destek vaat etti. Bu vaat futbolun paydaşlarını sakinleştirmeye yetmedi. İki gün sonra 55 UEFA üyesi federasyon FIFA turnuvalarını boykot edeceklerini duyurdu. UEFA’ya Kuzey Amerika ve Karayipler konfederasyonu CONCACAF üyesi ülkelerden de destek geldi. Zaten tepkilerin büyümesi üzerine birkaç gün içinde Infantino planın rafa kalktığını açıkladıInfantino’nun 2031’de hedeflediği yıllık maaş: 30 milyon dolarFIFA başkanı Gianni Infantino 2016’da olağanüstü kongrede şeffaflık vaat ederek seçilmişti. Aradan geçen sürede şeffaflıktan eser kalmadığı gibi kendi maaşına da yıllar içinde zam yapmayı sürdürdü. Son FIFA hesaplarına göre geçen yıl primlerle beraber toplam 6 milyon dolar kazandı başkanlık görevinden. Ayrıca Infantino diğer birçok avantaja sahip. En başta da FIFA sponsorlarından Emirates havayollarının temin ettiği özel jet var. The Athletic’in derlediği bilgilere göre 2026 Dünya Kupası boyunca 18 şehir arasında 142 saatlik uçuş yapıp toplam 100 bin km kat etti Infantino. Ancak tüm bunlar ona yeterli gelmiyor ki, 2031’e kadar FIFA başkanlığını yürütüp o tarihte yeni şirketin başına geçmeyi planlıyordu. Tüm ticari faaliyetleri yürütecek bu şirkette CEO’luk görevini üstlenecek ve primler hariç yılda 30 milyon dolarlık maaş alacaktı. Bu plan şimdilik suya düşmüş gibi görünüyor…Planın sırlarıFinancial Times gazetesinden öğrendiğimize göre Infantino bu yeni girişim için geçen yıl sıvadı kolları. Hatta plan ilk kez Zürih'teki FIFA genel merkezinde değil, ABD’de Sun Valley'de düzenlenen bir konferansta ortaya atıldı. Infantino, bu planı geliştirmeleri için Formula 1'in sahibi Liberty Media'nın eski patronu Greg Maffei ile ABD başkanı Trump’ın damadı Jerod Kushner’in kardeşi Joshua Kushner’i seçti. Teknoloji sektörüne odaklanan Thrive Capital'ın sahibi Joshua Kushner bir yıl boyunca 20 milyar dolarlık değerleme üzerinden kurulacak bu yeni yapı üzerinde gizlice çalıştı. Başlangıçta bu iştirakin yüzde 20’sini de küresel bir yatırımcıya satacaklardı. Bu fikrin nasıl doğduğunu anlamak zor değil: Bunun arkasında dünya futbolunun hızla büyüyen pazar değeri ve gelir potansiyeli yatıyor. Sadece Avrupa’da değil, diğer kıtalarda da futbola büyük bir ilgi var. Ve bu ilginin sürükleyicisi de dört yılda bir düzenlenen Dünya Kupası. Açıkçası 2026 Dünya Kupası’nın özellikle ABD tarafında getireceği ticari olanaklar başkan Infantino ve mevzubahis sırdaşlarının gözünü kamaştırmış belli ki.ABD’deki devasa spor pazarından futbolun daha fazla pay alabilmesinin peşine düştüler. Geçen yılki kulüpler dünya şampiyonasından bu yılki dünya kupasında uzanan süreçte elde edilen ilave gelirler de bu fikrin pekişmesi sağladı muhtemelen. 2023 ile 2026 arasındaki dört yıllık dönemde FIFA’nın toplam gelirlerinin 13 milyar dolara ulaşması bekleniyordu. Önceki dört yılda bu rakam 7,6 milyar dolardı. Ancak, 2026 Dünya Kupası’nın ticari başarısıyla beraber yaratılan ilave gelirle beraber FIFA’nın dört yıllık gelirinin 15 milyar dolara kadar çıkması bekleniyor.64 takıma doğruGelirin böyle yükselmesinde turnuvanın kuzey Amerika’da düzenlenmesi kadar daha fazla ülkenin katılımıyla yapılmasının da payı var. Infantino ve fikir ortakları başta Dünya Kupası olmak üzere tüm FIFA turnuvalarını daha da genişletmenin peşinde. Daha şimdiden Dünya Kupası’nın 48’den 64 takıma, Dünya Kulüpler Şampiyonası'nın da 32’den 48 takıma yükseltilmesi konuşuluyor. Daha çok sayıda ülkenin katılımı daha yüksek yayın geliri ve daha fazla bilet satış anlamına gelecektir. Keza Dünya Kupası veya Dünya Kulüpler Şampiyonası gibi küresel turnuvalar bundan böyle sadece daha büyük gelir sağlayacak ülkelerde düzenlenebilir. Mesela ABD veya Suudi Arabistan gibi ülkeler bir nevi düzenli ev sahibi haline gelebilir.Bu genişlemeyle beraber mevcut 15 milyar dolarlık ekonomi 25-30 milyara çıkabilir… Ne var ki, yeni FIFA girişimi Dünya Kupası gibi büyük etkinlikler sahibi ve düzenleyicisi haline gelebilir. Bu da ülke federasyonlarının ve diğer paydaşların denetim ve kontrol rolünü iyice zayıflatır. Zaten, Infantino bu planı geliştirirken ne 37 üyeli FIFA konseyine ne de genel sekreteri ve COO’suna bilgi verdi. Son bir yılda tüm bu operasyonu onlardan bile gizledi. Daha planlama aşamasında durum böyleyken yeni kurulacak bir iştirakin ne kadar denetlenebile
