Küresel piyasalarda, ABD'de zayıf gelen istihdam verilerinin Fed faiz beklentilerini yumuşatması ile yapay zeka düzenlemelerine yönelik endişelerin etkisiyle karışık seyir öne çıkıyor. Altın yaklaşık iki ayın zirvesine yükselirken, BIST 100 günü sınırlı yükselişle tamamladı
Küresel piyasalar, dün ABD de açıklanan ADP özel sektör istihdamının beklentilerin altında kalması ve yapay zeka denetimlerine ilişkin endişelerle yön bulmakta zorlanıyor. ABD Merkez Bankasının (Fed) para politikasında önemli ağırlığı bulunan iş gücü piyasasına ilişkin veriler fiyatlamalar üzerinde etkili oluyor. Dün ABD de açıklanan ADP özel sektör istihdamı, temmuzda 44 bin kişi artarak piyasa beklentilerinin altında gerçekleşti. Ülkede iş gücü piyasasında gözlenen ivme kaybı, ekonominin büyüme görünümüne ilişkin soru işaretlerini artırırken, Fed in ilave faiz artırımlarına gideceği yönündeki beklentileri ise törpüledi. Geçen hafta ABD de tahminlerin altında büyüme performansı sergilemesi göz önüne alındığında istihdamdaki yavaşlama emareleri dikkate değer bir mesaj olarak algılanmaya başlandı. Söz konusu gelişmeler sonrası para piyasasındaki fiyatlamalarda Fed in gelecek ay politika faizini 25 baz puan artıracağına yönelik beklentiler yüzde 55 e inerken, ekim toplantısı için faiz artışı ihtimalleri de yüzde 80 e çekildi. Analistler, ABD nin makroekonomik veri takviminde yarın da içinde tarım dışı istihdam verisinin yer aldığı istihdam raporunun bulunduğuna dikkati çekerek, söz konusu verinin özellikle Fed in adımlarına yönelik tahminlerde oynaklığı artırmasının beklendiğini söyledi. Ancak ABD de açıklanan veriler piyasalar açısından kötü veri, iyi sonuç olarak nitelendirilirken, yapay zeka tarafındaki haber akışı ve Fed in şahin üyelerinin açıklamaları risk iştahını törpüledi. Son toplantıda faiz artışı yapılması yönünde oy kullanan 3 üyeden biri olan Minneapolis Fed Başkanı Neel Kashkari, merkez bankasının faiz oranlarını yavaş yavaş yükseltmeye başlaması gerektiğini düşündüğünü söyledi. Kashkari, gelecek verilerin çok önemli olacağını belirterek, Faiz oranlarında dramatik bir artış çağrısında bulunmuyorum. dedi. Fed Yönetim Kurulu Üyesi Lisa Cook da enflasyonun yavaşlamaması halinde faiz artırılmasına hazır olduğu mesajını verdi. ABD li teknoloji şirketi Meta ise geliştirdiği yapay zeka modelinin, test aşamasında bir şirketi hacklediğini bildirdi. Söz konusu gelişmenin ardından bu alanda daha önce yaşanan benzer olaylar yeniden gündeme gelirken, yapay zeka sistemlerinin denetim altında tutulmasına yönelik endişeler de arttı. Yapay zeka teknolojilerine yönelik daha sıkı düzenleme ve frenleme ihtimali, sektörde uzun süredir tartışılan yüksek değerleme risklerini yeniden öne çıkararak teknoloji hisselerinde satışlara yol açtı. Dün Advanced Micro Devices ın (AMD) hisseleri, şirketin ikinci çeyrek finansal sonuçlarının beklentilerin üzerinde gerçekleşmesine rağmen yüzde 7 düştü. Öte yandan Ortadoğu daki jeopolitik gelişmeler de yatırımcılar tarafından yakından takip ediliyor. ABD Başkanı Donald Trump, İran ile görüşmelerin çok iyi ilerlediğini ve tablonun 48 saat içinde netleşeceğini belirterek, Hürmüz Boğazı nın da çok yakında açılacağını ifade etti. Trump, İran la bir anlaşma yapmayı tercih ettiğini ancak diplomasinin başarısız olması halinde güç kullanımının da hala bir seçenek olduğunu söyledi. İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi de Umman ile Hürmüz Boğazı nda müzakerelerin son aşamaya girdiğini ve müzakere edilen güzergahın 2 ila 4 ay sürmesi beklenen bir geçici güzergah olduğunu belirterek, Hürmüz Boğazı nın tamamen açılmasının ABD nin tutumuna bağlı olacağını söyledi. Bu gelişmelerle ABD nin 10 yıllık tahvil faizi yatay seyirle yüzde 4,61 de, dolar endeksi 99 seviyelerinde kalmaya devam ediyor. Fed in şahin duruşuna ilişkin beklentilerin zayıflaması ve Orta Doğu da yeni bir anlaşma umutlarının yeşermesinden destek bulan altının ons fiyatı, dün yüzde 4,2 artışla 4 bin 246 dolara yükseldi. Ons altın bugün de yüzde 0,3 değer kazancıyla 4 bin 260 dolara çıkarak yaklaşık iki ayın zirvesini gördü. Dolardaki değer kaybı ve tahvil faizlerindeki gevşemeden destek bulan altının ons fiyatı ise yüzde 1,4 artışla 4 bin 135 dolardan alıcı buluyor. Söz konusu gelişmelerle S&P 500 endeksi yüzde 0,17, Nasdaq endeksi yüzde 0,83 düşerken, Dow Jones endeksi yüzde 0,49 yükseldi. Dow Jones endeksi kapanışta rekor tazeledi. ABD de endeks vadeli kontratlar güne karışık başladı. Avrupa borsalarında dün karışık bir seyir öne çıkarken, Avro Bölgesi nde Üretici Fiyat Endeksinin (ÜFE) haziran ayında bir önceki aya kıyasla yüzde 0,3 gerilemesiyle yatırımcıların ileriye dönük enflasyon korkuları yumuşadı. Söz konusu verinin ardından para piyasalarındaki fiyatlamalarda Avrupa Merkez Bankasının (ECB) gelecek ay politika faiz oranlarında artışa gitme ihtimalleri yüzde 85 ten yüzde 70 e geriledi. Bölgede bugün açıklanacak perakende satışlar verisi, tüketici talebinin ekonomik aktiviteyi desteklemeye devam edip etmediğine ilişkin sinyaller vermesi açısından yakından takip edilecek. Öte yandan dün açıklanan diğer verilere göre, Avro Bölgesi nde temmuz ayında bileşik Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI), 52 puanla son 8 ayın en yüksek seviyesine çıktı. Bu arada Avrupa Birliği (AB), Rusya Merkez Bankası’nın dondurulan varlıklarından elde edilen 1,4 milyar avroluk gelirin Ukrayna ya destek amacıyla kullanılacağını bildirdi. Bu gelişmelerle, İngiltere de FTSE 100 endeksi yüzde 0,08 yükselirken, Fransa da CAC 40 endeksi yatay seyretti. İtalya da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,18 ve Almanya da DAX 40 endeksi de yüzde 0,29 düştü. Avrupa da endeks vadeli kontratlar güne pozitif seyirle başladı. Asya piyasalarında Çin hariç satış ağırlıklı bir seyir hakimken, Japon yatırımcıların yabancı tahvil alımları 5 ay sonra artı tarafa geçti. Japon yatırımcılar geçen ay 477,9 milyar yen (yaklaşık 3,2 milyar dolar) düzeyinde net yabancı tahvil alımı yaptı. Dolar/yen paritesi ise yatay seyirle 157,76 seviyesinde bulunuyor. Öte yandan yapay zeka sistemlerine yönelik denetim ve düzenleme risklerinin artması ve ABD de bazı şirketlerin beklentilerin altında kalan bilançoları bölgede yarı iletken sektöründe satış baskısı oluşturdu. Güney Kore de SK Hynix hisseleri yüzde 9, Samsung Electronics hisseleri yüzde 5,7, Japonya da Tokyo Electron hisseleri yüzde 5, Renesas Electronics hisseleri yüzde 3 düştü. Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,7, Güney Kore de Kospi endeksi yüzde 3,7 ve Hong Kong da Hang Seng endeksi yüzde 1,8 düşerken, Çin de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,2 yükseldi. Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,11 değer kazanarak 13.703,13 puandan tamamladı. Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yatay seyretti. Dolar/TL dünü 47,5770 ten tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üzerinde 47,5940 tan işlem görüyor. Analistler, bugün yurt içinde haftalık para ve banka istatistiklerinin, yurt dışında ise Almanya da fabrika siparişleri, ABD de işsizlik maaşı başvuruları ve toptan eşya stoklarının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.800 ve 13.900 puanın direnç, 13.600 ve 13.500 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.
