Hürmüz Boğazı'ndaki LNG krizi elektrik fiyatlarını vurdu
Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştirilen LNG (sıvılaştırılmış doğal gaz) sevkiyatlarında yaşanan aksamalar küresel enerji piyasalarını etkilemeye devam ediyor. Uluslararası Enerji Ajansı'nın (IEA) yayımladığı yıl ortası raporuna göre, doğal gaz santrallerinin elektrik fiyatlarını belirlediği ülkelerde maliyetler hızla yükselirken, yenilenebilir enerji ve düşük maliyetli yerli gazın öne çıktığ
Hürmüz Boğazı'nda LNG sevkiyatında yaşanan aksaklıkların ardından küresel doğal gaz fiyatlarında görülen yükseliş, birçok ülkede elektrik piyasalarını da doğrudan etkiledi.Uluslararası Enerji Ajansı'nın (IEA) Yıl Ortası Elektrik Sektörü Güncellemesi raporuna göre, özellikle doğal gaz fiyatlarının LNG piyasasına duyarlı olduğu ve gaz santrallerinin elektrik fiyatlarını belirlediği Avrupa ile Asya'nın bazı bölgelerinde toptan elektrik fiyatları belirgin şekilde arttı.Avrupa ve Japonya'da fiyatlar yükseldiRaporda, Avrupa Birliği'nde ortalama toptan elektrik fiyatlarının 2026 yılının ilk yarısında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 15 yükseldiği belirtildi.Ülke bazında ise İtalya'da elektrik fiyatları yüzde 18, Almanya'da yüzde 17 artış gösterdi. Buna karşılık güçlü rüzgar ve güneş enerjisi üretimi ile yüksek hidroelektrik rezervlerinin etkisiyle İspanya'da fiyatlar yüzde 16 geriledi.Japonya'da ise ikinci çeyrekte elektrik fiyatları yüzde 30'un üzerinde yükseldi. Mart ayında LNG fiyatlarının kriz öncesi seviyelerin termal megavatsaat başına yaklaşık 40 dolar üzerine çıkması, üçüncü çeyrek elektrik vadeli fiyatlarında megavatsaat başına yaklaşık 75 dolarlık artışa neden oldu.Gaz fiyatlarındaki artış elektrik maliyetlerine yansıdıIEA'ya göre, 2 Mart-16 Temmuz döneminde Asya spot LNG fiyatları kriz öncesine göre ortalama yüzde 65 artarken, Avrupa'nın referans doğal gaz fiyatı TTF de yüzde 50'nin üzerinde yükseldi.Ajans, LNG fiyatlarındaki artışın elektrik piyasalarına yansımasında iki temel unsurun belirleyici olduğuna dikkat çekti. Bunlar, ülkelerde doğal gaz fiyatlarının küresel LNG piyasasından ne ölçüde etkilendiği ve doğal gaz santrallerinin elektrik fiyatlarını belirlediği saatlerin yoğunluğu olarak sıralandı.Yenilenebilir enerji fiyat baskısını azalttıRaporda, güçlü yenilenebilir enerji üretimi, artan batarya kapasitesi, ithal LNG'nin elektrik üretimindeki sınırlı payı ve düşük maliyetli yerli doğal gaz kaynaklarının bazı ülkelerde fiyat artışlarını önemli ölçüde frenlediği vurgulandı.Avustralya'da yılın ilk yarısında ortalama toptan elektrik fiyatı yüzde 30 düşerek megavatsaat başına 49 dolara geriledi. Yeni batarya yatırımları sayesinde gündüz üretilen elektriğin akşam saatlerine aktarılabilmesi, pahalı doğal gaz ve kömür santrallerine olan ihtiyacı azaltarak fiyat sıçramalarının önüne geçti.Benzer şekilde Hindistan'da ithal LNG'nin elektrik üretimindeki payının düşük olması nedeniyle Orta Doğu'daki gelişmeler spot elektrik fiyatlarına sınırlı yansıdı. Ülkede ortalama elektrik fiyatı ilk yarıda yüzde 7 gerileyerek megavatsaat başına 48 dolar oldu.ABD'de yerli gaz avantajı öne çıktıABD'de ise küresel LNG fiyatlarına kıyasla daha düşük maliyetli yerli doğal gaz kullanımı, uluslararası fiyat şokunun elektrik piyasasına etkisini sınırlandırdı.İlk yarıda elektrik fiyatları ocak ayındaki aşırı soğuk hava koşullarının etkisiyle yüzde 10 artarak megavatsaat başına 52 dolara yükseldi. ABD Enerji Enformasyon İdaresi ise yılın ikinci yarısında ortalama toptan elektrik fiyatının yüzde 8 gerileyerek yaklaşık 48 dolar seviyesine ineceğini öngörüyor.IEA: Etki 2022 enerji krizine göre daha sınırlıIEA, Kuzey Amerika'da devreye alınan yeni LNG sıvılaştırma tesisleri, diğer ihracatçı ülkelerde artan üretim kapasitesi ve yenilenebilir enerji kaynaklarının elektrik üretimindeki payının büyümesi sayesinde mevcut krizin elektrik fiyatları üzerindeki etkisinin, 2022 yılında yaşanan küresel enerji krizine kıyasla daha sınırlı kaldığını değerlendirdi.
