Trump’ın yeni tarife duvarında Türkiye’ye yüzde 12,5
Trump yönetimi, ABD ithalatının yüzde 99,4’ünü kapsayan yeni tarifeleri yürürlüğe koydu. Türkiye’den gelen muafiyet dışı ürünlere yüzde 12,5 ek vergi uygulanacak; geçici yüzde 10’luk tarife sona erdi.
ABD, ithalatının yüzde 99,4’ünü kapsayan yeni tarife düzenini 24 Temmuz sabahı yürürlüğe koydu. Türkiye’den gelen ve muafiyet dışında kalan ürünlere yüzde 12,5 ek vergi uygulanırken, geçici yüzde 10’luk küresel tarife sona erdi.Trump yönetimi, süresi dolan yüzde 10’luk geçici küresel gümrük vergisinin yerine 60 ticaret ortağını kapsayan yeni tarife düzenini yürürlüğe koydu. Türkiye, Çin ve Avustralya’nın da bulunduğu gruptaki muafiyet dışı ürünlere yüzde 12,5 ek vergi uygulanacak.Yeni vergiler, 24 Temmuz 2026 saat 00.01’de ABD doğu saatiyle yürürlüğe girdi. Uygulamanın Türkiye saatiyle başlangıcı 07.01 oldu. Düzenleme, ABD’nin toplam ithalatının yüzde 99,4’ünü gerçekleştirdiği ülkeleri kapsıyor.ABD yönetimi yeni tarifeleri, 1974 tarihli Ticaret Yasası’nın zorla çalıştırmayla üretilen mallara ilişkin soruşturmalarda kullanılabilen 301. Bölümü’ne dayandırdı. Önceki küresel tarife ise aynı yasanın 122. Bölümü kapsamında en fazla 150 gün uygulanabiliyordu. Türkiye için oran yüzde 12,5Türkiye’den ABD’ye gönderilen ve muafiyet listesinde yer almayan ürünlere yüzde 12,5 oranında ilave Section 301 vergisi uygulanacak. Tarife, ürünün mevcut normal gümrük vergisinin yerine geçmeyecek.ABD’nin en çok kayrılan ülke tarifesi kapsamındaki normal vergi oranı yürürlükte kalacak. Türkiye menşeli ürünlerde mevcut verginin üzerine yüzde 12,5 ek yük binecek.Şubat ayında başlayan geçici uygulamada ilave vergi yüzde 10 düzeyindeydi. Türkiye açısından yeni düzenleme, muafiyet dışındaki ürünlerde geçici tarife dönemine göre 2,5 puanlık ek maliyet anlamına geliyor.İhracatçılar açısından nihai vergi yükünü ürünün gümrük tarife kodu, normal ABD vergisi, muafiyet kapsamı ve başka bir ticaret önlemine tabi olup olmadığı belirleyecek. Yüzde 10’luk grupta 17 ekonomi varABD yönetimi, zorla çalıştırılarak üretilen malların ithalatını yasaklayan veya bu konuda ABD’ye taahhüt veren 17 ekonomi için oranı yüzde 10 olarak belirledi.Yüzde 10 tarife uygulanacak ülkeler Arjantin, Bangladeş, Kamboçya, Kanada, Ekvador, El Salvador, Guatemala, Honduras, Hindistan, Endonezya, Ürdün, Malezya, Meksika, Pakistan, Sri Lanka, Trinidad ve Tobago ile Birleşik Krallık oldu.Hindistan, soruşturmanın ilk aşamasında yüzde 12,5’lik grupta bulunuyordu. Washington yönetimi, zorla çalıştırmayla üretilen malların ticaretini önlemeye yönelik atılan adımların ardından Hindistan’ın oranını yüzde 10’a indirdi.Türkiye, zorla çalıştırmayla üretilen ürünlerin ithalatına yönelik ABD’nin aradığı kapsamda bir yasak getirdiği kabul edilen ülkeler arasında yer almadı. Tarife oranı bu nedenle yüzde 12,5 olarak kesinleşti. AB için farklı hesaplama yapılacakAvrupa Birliği ve Tayvan’dan gelen ürünlerde mevcut normal gümrük vergisi ile yeni Section 301 vergisinin toplamı yüzde 10’u aşmayacak.Bir ürünün normal gümrük vergisi yüzde 10’un altındaysa, Section 301 vergisi toplam oranı yüzde 10’a tamamlayacak. Normal vergi yüzde 10 veya üzerindeyse yeni Section 301 vergisi uygulanmayacak.Japonya, Güney Kore ve İsviçre için aynı sistem yüzde 12,5 sınırıyla işleyecek. Mevcut tarife yüzde 12,5’in altındaysa aradaki fark alınacak. Normal verginin yüzde 12,5 veya üzerinde olduğu ürünlerde ilave vergi sıfır olacak.Türkiye bu sınırlama sistemine dahil edilmedi. Muafiyet dışında kalan Türkiye menşeli ürünlerde yüzde 12,5’lik vergi mevcut tarifenin üzerine eklenecek. Sevkiyat halindeki mallara dört gün süreYeni tarifenin yürürlüğe girdiği 24 Temmuz saat 00.01’den önce yükleme limanında gemiye alınan ve son taşıma aşamasına geçen ürünlere geçiş hakkı tanındı.Söz konusu malların 28 Temmuz saat 00.01’den önce ABD’de tüketime girişinin yapılması veya gümrük antreposundan çekilmesi gerekiyor. Türkiye saatiyle son tarih 28 Temmuz saat 07.01 olacak.Yükleme tarihi şartını sağlayamayan veya ABD gümrüğüne belirtilen tarihten sonra giren sevkiyatlar yeni tarifeye tabi olacak. İhracatçılar açısından taşıma belgesi, konşimento ve gümrük giriş tarihi belirleyici hale gelecek.Geçiş düzenlemesi, limanlarda bulunan ve sevki başlamış malların bir gecede değişen vergi rejiminden etkilenmesini sınırlamayı amaçlıyor. Enerji ve kritik girdiler muaf tutulduABD yönetimi, yeni tarifenin ülke ekonomisinde geniş çaplı fiyat veya tedarik sorunu yaratabileceği ürünler için kapsamlı bir muafiyet listesi hazırladı.Ham petrol, petrol ürünleri, sıvılaştırılmış ve gaz halindeki doğal gazın da aralarında bulunduğu çok sayıda enerji kalemi muafiyet listelerinde yer aldı. ABD’de yeterli miktarda üretilemeyen bazı hammaddeler, tarım ürünleri ve mantar ürünleri de kapsam dışında bırakıldı.Bilgilendirme materyalleri, bağışlar ve yolcu beraberindeki kişisel eşyalar yeni tarife kapsamına alınmadı. ABD’nin başka ticaret düzenlemeleriyle koruduğu bazı kritik ürünler için de istisna getirildi.Muafiyetlerin her ülke ve ürün kodu için ayrı kontrol edilmesi gerekecek. Aynı ürün grubundaki bütün malların otomatik olarak tarife dışında kaldığı varsayılamayacak. Çelik ve alüminyumda çifte vergi olmayacakABD’nin ulusal güvenlik gerekçesiyle 1962 tarihli Ticaretin Genişletilmesi Yasası’nın 232. Bölümü kapsamında vergilendirdiği ürünler yeni Section 301 tarifesinden muaf olacak.Çelik, alüminyum ve farklı 232. Bölüm önlemlerine tabi ürünlerde iki ayrı ilave tarifenin üst üste uygulanmasının önüne geçilecek.Türkiye’den ihraç edilen bir ürünün 232. Bölüm vergisine tabi olması halinde yeni yüzde 12,5’lik Section 301 vergisi ayrıca eklenmeyecek. Normal gümrük vergileri ve diğer ürün bazlı önlemler ise yürürlükte kalabilecek.İhracatçıların yalnızca ülke oranına değil, ürünün hangi yasal tarife düzenlemesi altında bulunduğuna da bakması gerekecek. Tekstil için ABD girdisine bağlı kota geliyorBangladeş, Kamboçya, Endonezya ve Malezya için tekstil ve hazır giyim ürünlerinde özel tarife kontenjanları oluşturulacak.Kontenjanların ilk uygulama süresi üç yıl olacak. Sıfır Section 301 vergisiyle ABD’ye girebilecek ürün miktarı, ilgili ülkenin ABD’den satın aldığı pamuk ve tekstil girdilerine bağlanacak.ABD yönetimi, üreticilerin zorla çalıştırma riski bulunan kaynaklar yerine Amerikan pamuğu ve tekstil ürünleri kullanmasını teşvik etmeyi hedefliyor.Kontenjan sistemi kurulana kadar söz konusu dört ülkeden gelen ilgili tekstil ve hazır giyim ürünlerine yüzde 10 Section 301 vergisi uygulanmaya devam edecek.Türkiye, tekstil ve hazır giyim için oluşturulacak özel kontenjan programına dahil edilmedi. Türkiye menşeli muafiyet dışı tekstil ürünlerinde genel yüzde 12,5 oranı geçerli olacak. Geçici tarifenin hukuki zemini değiştiTrump yönetimi, ilk geniş kapsamlı tarifelerini Uluslararası Acil Ekonomik Yetkiler Yasası üzerinden uygulamaya koymuştu. ABD Yüksek Mahkemesi, şubat ayında geniş kapsamlı tarife uygulamasının dayandığı hukuki yetkiyi geçersiz saydı.Trump, mahkeme kararının ardından 1974 tarihli Ticaret Yasası’nın 122. Bölümü’nü kullanarak yüzde 10 geçici ithalat vergisi getirdi. Tarife 24 Şubat’ta yürürlüğe girdi ve 150 günlük yasal süre 24 Temmuz’da sona erdi.Yeni tarife düzeni ise aynı yasanın 301. Bölümü kapsamındaki ülke bazlı soruşturmalara dayanıyor. Yönetim, zorla çalıştırmayla üretilen malların ticaretini engellemeyen ülkelerin Amerikan ticaretine zarar verdiğini savunuyor.Section 301 tarifelerinde 150 günlük süre sınırı bulunmuyor. Yeni düzen bu nedenle Trump yönetiminin görev süresinin kalan bölümünde kullanacağı ana küresel tarife mekanizmasına dönüşebilir. Soruşturma iki aşamada tamamlandıABD Ticaret Temsilciliği, 60 ekonomi hakkında soruşturmaları 12 Mart 2026’da başlattı. Süreçte iki ayrı kamuoyu görüşü ve duruşma dönemi yürütüldü.İlk aşamada yaklaşık 500 görüş alınırken ikinci aşamada 1.600’den fazla yazılı görüş toplandı. Temmuz ayında düzenlenen duruşmalarda 100’den fazla tanık dinlendi.ABD yönetimi, 60 ekonomiden 45’ten fazlasıyla doğrudan istişare yürüttü. Kamboçya, Guatemala, Honduras, Hindistan, Sri Lanka ile Trinidad ve Tobago soruşturma sırasında yeni yasaklar getiren ülkeler arasında yer aldı.Ürdün ise ABD ile imzaladığı karşılıklı ticaret anlaşmasında zorla çalıştırmayla üretilen mall
