ABD'den İade Edilen Zeugma Mozaik Paneli Türkiye'ye Döndü
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, ABD'den iade edilen Zeugma kökenli 13'üncü mozaik panelinin yerleştirilme töreninde konuşarak, kültür varlıklarının korunması konusundaki çalışmaların uluslararası işbirliği ve hukuki süreçlerle sürdürüldüğünü belirtti. Halk arasında 'Çingene Kızı' olarak bilinen bu mozaik, Türkiye'nin en önemli kültürel simgelerinden biri haline gelmiştir. Türkiye 2002'den bu yana toplam 13 bin 454 kültür varlığını geri kazanmıştır.
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy'un başkanlığında gerçekleştirilen törenle, ABD'den Türkiye'ye iade edilen Zeugma kökenli 13'üncü mozaik paneli ana vatanına yerleştirildi. Gaziantep'in tarihsel ve kültürel önemini vurgulayan Bakan Ersoy, kültür varlıklarının korunması ve geri kazanılması çalışmalarının bilimsel araştırma, hukuki süreçler ve uluslararası iş birliği çerçevesinde yürütüldüğünü ifade etti.
Halk arasında 'Çingene Kızı' olarak bilinen mozaik paneli, Doğu ile Batı'yı buluşturan Roma kenti Zeugma'nın en değerli eserlerinden biridir. Bu figür günümüzde yalnızca Gaziantep'in değil, Türkiye'nin dünya sahnesinde açılan en önemli kültürel simgelerinden biri konumundadır. Töreninde Gaziantep Valisi Kemal Çeber, Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı Fatma Şahin ve ilgili protokol mensupları hazır bulunmuştur.
1960'lı yıllardaki kaçak kazılar sonucunda çok sayıda panel yasa dışı yollarla yurt dışına taşınmıştır. 2018 yılında ABD'de Bowling Green Eyalet Üniversitesi'nde bulunan aynı taban mozaiğine ait 12 panel Türkiye'ye getirilmiş ve Zeugma Mozaik Müzesi'nde ziyaretçilere sunulmuştur. Bu iade sonrasında, Gaziantep ustalarının Fırat taşlarından hazırladığı replikalar Gaziantep Restorasyon ve Konservasyon Bölge Laboratuvarında tamamlanarak 2022'de Bowling Green Eyalet Üniversitesi'ne teslim edilmiştir.
Türkiye'nin kültür varlıkları kaçakçılığıyla mücadelede dünyada örnek gösterilen ülkeler arasında yer aldığını belirten Ersoy, 2002'den bu yana 13 bin 454 kültür varlığının ülkeye kazandırıldığını açıkladı. Bu eserlerden 9 bin 139'u son sekiz yılda gerçekleştirilmiştir. 2021 yılında imzalanan Kültür Varlıklarına İlişkin Mutabakat Zaptı, ABD ile yapılan işbirliğinin yasal temelini oluşturmuş ve bu yıl yeni bir beş yıllık dönem için uzatılmıştır.
New York Manhattan Bölge Savcılığı ve ABD İç Güvenlik Soruşturmaları Birimi ile yürütülen ortak çalışmalar sonucunda Boubon Antik Kenti kökenli çok sayıda eser Türkiye'ye kazandırılmıştır. 65 yıllık mücadelenin ardından Marcus Aurelius heykeli ile Lucius Verus ve Septimius Severus heykellerinin iadesi bu işbirliğinin önemli başarılarıdır. Bakan Ersoy, bu mücadelenin kültürel mirasın korunması açısından kalıcı ve sürdürülebilir hale getirilmesinin hedeflendiğini vurgulamıştır.
