Suça Sürüklenen Çocuklara Yönelik Kanun Teklifinin Detayları Açıklandı
TBMM Başkanlığına sunulan 18 maddelik teklif, suça sürüklenen çocuklara yönelik cezaları artırıyor ve yeni yönlendirme tedbirlerini düzenliyor. Teklif kapsamında yaş gruplarına göre hapis cezaları yükseltilecek, tekerrür hükümleri uygulanacak ve ebeveynlerin sorumlulukları artırılacak. Ayrıca 18 yaşından küçüklere bıçak satışı yasaklanacak ve 15 yaşından küçükler için sosyal inceleme zorunlu hale gelecek.
Çocuk Koruma Kanunu ile çeşitli kanunlarda değişiklik yapılmasını öngören 18 maddelik teklif, TBMM Başkanlığına sunulmuştur. Çocukların suça karışmasını önlemek, yeniden suç işleme riskini azaltmak ve çocuk adalet sistemindeki koruyucu mekanizmaları güçlendirmeyi hedefleyen teklif, cezai yaptırımların ağırlaştırılmasının yanı sıra kitap okuma, çevre temizliği, sosyal hizmet, dijital denetim ve bağımlılık tedavisi gibi yeni yönlendirme tedbirlerini de kapsamaktadır.
Ceza Sorumluluğu Bulunan Çocuklar için Ceza Artışları
12 yaşını doldurmuş ancak 15 yaşını doldurmamış çocuklar bakımından ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine verilen 12-15 yıllık ceza, 13-18 yıla çıkarılacaktır. Müebbet hapis cezası yerine verilen 9-11 yıllık ceza ise 10-12 yıl olacak, diğer suçlarda uygulanabilecek en yüksek ceza 7 yıldan 9 yıla yükseltilecektir.
15-18 yaş grubunda ise ağırlaştırılmış müebbet yerine verilen 18-24 yıllık ceza, 19-27 yıla çıkarılacak; müebbet hapis yerine uygulanan 12-15 yıllık ceza 15-18 yıl olacak; diğer suçlarda cezanın üst sınırı 12 yıldan 15 yıla yükseltilecektir.
Yaş İndirimi ve Ağır Suçlar
Teklif, kasten öldürme ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçlarında hakime daha geniş değerlendirme yetkisi tanımaktadır. Suçun işleniş biçimi, kastın ağırlığı, failin amacı ve saiki ile daha önce kasıtlı bir suçtan hapis cezası alınıp alınmadığı dikkate alınacaktır. Bu şartlar göz önünde bulundurulduğunda, 15-18 yaş grubundaki çocuklar için yaş indirimi hükümleri uygulanmayabilecektir. Ceza sorumluluğu bulunan 12-15 yaş arası çocuklar hakkında da olayın özelliklerine göre daha ağır hükümler uygulanabilecek ve nihai değerlendirmeyi hakim somut olayın şartlarına göre yapacaktır.
Tekerrür Hükümleri
Mevcut düzenlemede 18 yaşından önce işlenen suçlar tekerrüre esas alınmamaktadır. Teklifle bu sınır 15 yaşa indirilecek, 15 yaşını doldurduktan sonra işlenen kesinleşmiş bir suçun ardından yeniden suç işlenmesi halinde tekerrür hükümleri uygulanabilecektir. Bu düzenleme, tekrar suç işlenmesinin önlenmesi ve caydırıcılığın artırılmasını hedeflemektedir.
Silah Taşıması ve Yaşlıların Sorumluluğu
Ateşli silahını gerekli dikkat ve özeni göstermeden muhafaza ederek bir çocuğun silahı ele geçirmesine neden olan kişi, fiil daha ağır bir suçu oluşturmuyorsa 1-3 yıl arasında hapis cezasıyla cezalandırılacaktır. Evde, araçta veya benzeri yerlerde bulunan silahların çocukların ulaşamayacağı şekilde muhafaza edilmesi zorunlu hale getirilecek, silahla meydana gelebilecek ölüm ve yaralanmalar önlenmeye çalışılacaktır.
Ebeveyn Sorumluluğunun Artırılması
Aile hukukundan kaynaklanan bakım, eğitim ve destek yükümlülüğünü yerine getirmeyenlere verilecek ceza, 1 yıla kadar hapis yerine 3 ay ile 2 yıl arasında hapis olacaktır. Çocuğun ahlakını, güvenliğini veya sağlığını ağır biçimde tehlikeye atan ebeveynlere uygulanan 3 ay ile 1 yıl arasındaki hapis cezası 1-3 yıla çıkarılacaktır. Bu yükümlülüklerin ihlali nedeniyle çocuğun kasten öldürme veya ağırlaşmış yaralama suçu işlemesi halinde, anne, baba, vasi ya da sorumlu kişi hakkında verilecek ceza şikâyet aranmaksızın yarısından iki katına kadar artırılabilecektir.
Bıçak ve Benzer Alet Satışlarının Düzenlenmesi
Teklif, 6136 sayılı Kanun kapsamı dışında kalan bıçak, kesici, delici ve bereleyici aletlere yönelik yeni yasaklar getirmektedir. Bu ürünlerin ruhsatlı işyerleri dışında satılması ve sergilenmesi yasaklanacak, 18 yaşından küçüklere satılamayacak ve taşınamayacaktır. Yasağa aykırı hareket edenlere 5-10 bin lira arasında idari para cezası verilecek, ürünler kamuya devredilebilecektir. Yasaklar internet ve mesafeli satışlarda da uygulanacak olmakla birlikte, mesleki gerekçeler kapsamında işyerinde ve işi yapan kişilerce kullanılan araçlar kapsam dışında tutulacaktır.
Sosyal İnceleme Zorunluluğu
15 yaşını doldurmamış çocuklar hakkında sosyal inceleme yaptırılması zorunlu hale gelecektir. Çocuğun bireysel özellikleri, aile yapısı, eğitim durumu, sosyal çevresi ve suça yönelme nedenleri detaylı şekilde incelenecektir. Sosyal inceleme yapılmadan hazırlanan iddianame mahkeme tarafından savcılığa iade edilebilecektir. 15 yaşını doldurmuş çocuklar hakkında ise sosyal inceleme yapılmaması halinde savcı, mahkeme veya çocuk hâkimi tarafından müdahale yapılması mümkün olacaktır.
