Kazakistan'da Petrol Dışı Sektörler Ekonomik Büyümeyi Liderlik Ediyor
Kazakistan ekonomisi 2026 yılının ilk altı ayında %4,1 oranında büyüme kaydederken, petrol dışı sektörler %5'in üzerinde istikrarlı büyüme göstermiştir. Reel sektörün performansı %5,1'e çıkmış, özel sektör yatırımları %21,4 artarak toplam yatırımların %87'sini oluşturmuştur. İstihdam ve reel gelirler artış gösterirken, KOBİ'lerin ekonomideki payı %40,9'a yükselmiştir.
Kazakistan Başbakan Yardımcısı ve Ulusal Ekonomi Bakanı Serik Jumangarin, Bakanlar Kurulu toplantısında sunduğu verilere göre ülke ekonomisi 2026 yılının ilk altı ayında %4,1 oranında büyüme gerçekleştirmiştir.
Büyümenin Temel Itici Gücü: Reel Sektör
Jumangarin, ekonomik büyümenin temel dinamiğinin reel sektör olduğunu vurgulayarak, bu alandaki büyüme oranının %4'ten %5,1'e yükseldiğini belirtmiştir. Hizmetler sektörü %3,5 oranında büyümüştür. İnşaat, imalat sanayi, ulaştırma ve ticaret sektörleri en yüksek performansı gösterirken, tarım-sanayi kompleksi ile haberleşme sektörlerinde de büyüme devam etmiştir. Petrol dışı sektörler ekonominin ana büyüme motoru olmaya devam ederek, yıl boyunca istikrarlı şekilde %5'in üzerinde büyümüştür.
Yatırım ve Dış Ticaret Performansı
Sabit sermaye yatırımları yılın ilk yarısında %9,6 artarak 9,5 trilyon tengiye (20,1 milyar dolar) ulaşmıştır. Özel sektör yatırımları %21,4 artarak toplam yatırımların %87'sini oluşturmuştur. En yüksek yatırım artışları bilgi teknolojileri ve haberleşme sektöründe 2,3 kat, inşaatta %38,7, imalat sanayinde %33,3, tarımda %24,6 ve ulaştırmada %11,6 olarak gerçekleşmiştir. Ocak-mayıs döneminde dış ticaret hacmi 56,3 milyar dolara ulaşmış, ihracat 30,4 milyar dolar, ithacat 26 milyar dolar olup dış ticaret fazlası 4,4 milyar doları aşmıştır.
İstihdam ve Reel Gelirler
Yıllık enflasyonun haziran ayında %10,3'e gerilemesinin etkisiyle halkın reel gelirlerinde %0,1'lik bir artış yaşanmıştır. Ekonomide istihdam edilen kişi sayısı 9,4 milyona ulaşmıştır. 1 Ocak 2026 itibarıyla küçük ve orta ölçekli işletmelerde (KOBİ) çalışan sayısı 4,5 milyondur. Cumhurbaşkanının talimatları doğrultusunda halkın gelir seviyesini artırmaya yönelik kapsamlı bir plan uygulanmakta, yeni üretim tesislerinin kurulması ve yüksek verimlilik sağlayan istihdam alanlarının oluşturulması hedeflenmiştir.
Girişimcilik ve KOBİ'lerin Artan Payı
Girişimcilik faaliyetleri dış ve iç ekonomik gelişmelere rağmen olumlu seyirini korumuştur. Yılın ilk yarısında ülkedeki toplam işletme sayısı 2,9 milyona ulaşmış, bu yıl başına göre %20,4'lük artış anlamına gelmiştir. Serbest çalışan kişi sayısı 688 bin 597 olup, bireysel girişimciler ile serbest çalışanların toplam sayısı 1,9 milyondan 2,3 milyona yükselmiştir. KOBİ'lerin gayrisafi yurt içi hasıladaki payı 2021'de %33,5 iken 2025 yılı sonunda %40,9'a çıkmıştır. Madencilik, inşaat, tarım, bilgi ve iletişim sektörlerinde küçük ölçekli şirket sayısı artarken, orta ölçekli işletmelerde gayrimenkul, finans, sigorta ve hizmet sektörlerindeki büyüme sürmektedir. Kayıtlı KOBİ'lerin %60'tan fazlası ticaret, tarım ve hizmet sektörlerinde faaliyet göstermektedir.
