İran Gerilimi ABD'de Enflasyon Riskini Yeniden Artırdı
ABD'de haziran ayı enflasyon verilerinin olumlu seyretmesi beklenmektedir. Ancak Orta Doğu'daki jeopolitik gerilim nedeniyle petrol fiyatlarındaki yükseliş, taşımacılık maliyetleri ve gıda fiyatlarında baskı oluşturmaya başlamıştır. Federal Reserve yetkilileri durum yakından izlemekte, yapay zeka yatırımlarının da enflasyonist etkilerini değerlendirmektedir.
ABD ekonomisinde haziran ayı enflasyon verilerine ilişkin olumlu beklentiler ön plana çıkmaktadır. Ekonomistlerin tahminlerine göre tüketici fiyatlarının aylık bazda yüzde 0,2 düşmesi beklenmekte olup, bu gerçekleşirse yaklaşık dört yıl sonra ilk kez aylık enflasyon düşüşü kaydedilmiş olacaktır. Yıllık enflasyonun ise yüzde 4,2'den yüzde 3,9'a gerilenmesi öngörülmektedir.
Bu pozitif görünüm, Orta Doğu'daki tırmanma eğilimindeki jeopolitik gerilim tarafından tehdit edilmektedir. ABD ve İran arasında Hürmüz Boğazı'na ilişkin gelişmeleri takiben Brent petrolün varil fiyatı yüzde 9,6 artarak 83,30 dolara yükselmiştir. Petrol fiyatlarındaki bu artış, motorin ve uçak bileti fiyatlarına hemen yansımaya başlamıştır. Taşımacılık maliyetlerindeki yükseliş ise gıda başta olmak üzere birçok üründe fiyat baskısını artırabilecek durumdadır.
Enerjinin günlük hayata yansımaları çeşitli sektörlerde görülmektedir. Dünya Kupası organizasyonunun düzenlendiği ABD şehirlerinde otel fiyatları yükselirken, yeni ve ikinci el otomobil fiyatlarında gerileme beklenmektedir. Restoran, eğlence ve sağlık hizmetleri gibi kalemlerde ise fiyat artışları yüksek seyrini koruduğu belirtilmektedir.
Federal Reserve yetkilileri enflasyonun kalıcı şekilde düşüp düşmediğini yakından takip etmektedir. Fed Başkanı Kevin Warsh, enflasyonu yüzde 2 hedefine indirme kararlılığını yinelemişse de yeni faiz adımlarına ilişkin net bir mesaj vermemiştir. Fed Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller, çekirdek enflasyonda yeni bir yükseliş görülmesi halinde para politikasının sıkılaştırılmasının gündeme gelebileceğini belirtmiştir. New York Fed Başkanı John Williams da aylık çekirdek enflasyonun yüzde 0,2 veya altında kalmasının enflasyondaki düşüş eğilimini destekleyeceğini vurgulamıştır.
Enflasyonist baskılar sadece enerji fiyatlarından kaynaklanmamaktadır. Yapay zeka altyapısına yönelik milyarlarca dolarlık yatırımlar yarı iletken, bellek çipi ve elektrik talebini artırarak enflasyon üzerinde yeni baskılar oluşturmaktadır. Apple, Microsoft ve Dell gibi teknoloji şirketleri bazı ürün gruplarında fiyat artışına gitmiştir.
New York Fed'in anketi, gümrük tarifelerinden etkilenen şirketlerin önemli kısmının fiyat artışlarını sürdürmeyi planladığını göstermektedir. Buna karşılık Walmart binlerce üründe indirime giderek tüketicilere farklı bir tablo sunmuştur. Bağımsız uzmanlar ise enerji fiyatlarındaki yükselişin önümüzdeki dönemde enflasyon görünümünü yeniden olumsuz etkileyebileceği görüşünde birleşmektedir.
