Rekor Hububat Üretimi Yem ve Hayvansal Ürün Fiyatlarına Olumlu Yansımaya Başladı
Türkiye'de son 66 yılın en yüksek yağışları, hububat rekoltelerinde önemli artış sağladı. Bu gelişme, yem fiyatlarında son bir ayda toplamda yüzde 8'lik indirime yol açtı ve haziran ayında çiğ süt üretim maliyeti yüzde 6,3 oranında düştü. Sektör temsilcileri, önümüzdeki üç ay boyunca maliyetlerin stabil kalacağını ve et-süt fiyat artışlarının kısa vadede dizginleneceğini öngörmektedir.
TÜRKİYE'DE Bu yıl yaşanan yoğun yağışlar son 66 yılın en yüksek seviyesine ulaşarak hububat üretiminde rekor beklentisini artırdı. Buğday ve arpada öngörülen yüksek rekolte, zincir reaksiyonla yem fiyatlarına yansımaya başladı.
Türkiye Yem Sanayicileri Birliği (TÜRKİYEM-BİR) Yönetim Kurulu Başkanı M. Ülkü Karakuş, geçen ay içinde yem fiyatlarına üç kez indirim uygulandığını ve bunların sırasıyla yüzde 2, 3 ve 3 oranında olmak üzere toplam yüzde 8'e ulaştığını açıkladı. Karakuş, bu indirim uygulamalarının temel nedenlerini, yağışların iyi geçmesiyle beraber sezon veriminin yüksek olması ile buğdayda 25 milyon ton, arpada ise 10 milyon ton civarında rekor üretim öngörüsü olarak belirtti.
Ankara'da başlayan arpa hasadında, geçen yıla kıyasla yüzde 50 ile 100 arasında verim artışı yaşanmaktadır. Arpa fiyatları, geçtiğimiz yılın 15-16 bin lira seviyesinden 12 bin liraya gerilemiştir. Karakuş, yüzde 5'lik ek bir indirim daha beklendiğini ve bu fiyat indirimleriyle yem maliyetlerinin bir ay sonra sabitleneceğini ifade etmiştir.
Ulusal Süt Konseyi verilerine göre, mayıs ayında 1 litre çiğ süt üretim maliyeti 22 lira 18 kuruş olarak hesaplanırken, haziran ayında 1 lira 40 kuruş düşüşle yüzde 6,3 oranında azalarak 20 lira 78 kuruşa gerilemiştir. Mısır silajı, yonca, saman ve süt yemi gibi maliyetler, son üç yıldır artış trendinde iken hasat sezonu ile beraber düşüş göstermeye başlamıştır.
Yem fiyatlarındaki bu düşüşün hayvan üreticilerinin giderlerine olumlu etki yaratması öngörülmektedir. Böylece üretim maliyetlerindeki artış hızı kontrol altına alınacak ve toplumda sık gündeme gelen et ve süt fiyat artışları kısa vadede frenlenerek, geçmiş dönemlerdeki 'yem fiyatları arttı, süt fiyatları da artmalı' söylemleri bu yıl minimum düzeyde yaşanacaktır.
Türkiye Yem Sanayicileri Birliği Başkanı Karakuş, Hürmüz Boğazı'ndaki kanal kapanışının taşımacılık maliyetini artırdığını belirtse de, diğer tüm maliyetlerin aşağı yönlü seyrettiğini açıklamıştır. Nakliye dışındaki maliyetlerin temmuz, ağustos ve eylülün ortasına kadar bu seviyede kalması beklenmektedir.
Karakuş, bu yıl arpada yem için ithalatının yapılmamasını öngördüğünü, aksine ihracat talebinde bulunulacağını vurgulamıştır. Karma yem ihracatının önündeki engellerin kaldırılması gerektiğini belirten Karakuş, ihracat yasaklamalarının pazarların kaybedilmesine neden olduğunu ve sonrasında ticari ilişkilerde güven problemleri yarattığını ifade etmiştir.
Ote yandan Karakuş, Toprak Mahsulleri Ofisi'nin bu yıl yaklaşık 15 milyon ton hububat alacağını tahmin ederken, sanayicilerin ürün alımındaki en büyük engelin yüksek finansman maliyeti olduğunu açıklamıştır. Karakuş, faiz oranlarının sanayicilerin satın alma kapasitesini sınırladığını belirtmiş ve Türkiye yem sektörünün 40 milyon ton kapasitesine karşılık 30 milyon ton üretim yaptığını, dolayısıyla 10 milyon ton kapasite boşluğu bulunduğunu belirtmiştir.
Belirtilen dönem içinde Türkiye genelinde yem satışlarında azalma yaşandığını ifade eden Karakuş, devletin 2028 sonuna kadar yurtdışından hayvan, et ve besilik dana ithalatını sonlandırma planının iç piyasada damızlık üretimini teşvik ettiğini ve bu kapsamdaki destek ve projelerin sektör için kıymetli olduğunu değerlendirmiştir.
