Orta Doğu gerilimi tahminleri değiştirdi: JPMorgan Türkiye için senaryo revize etti
JPMorgan, Orta Doğu'daki jeopolitik gerilimin Türkiye ekonomisine olan etkilerini değerlendirerek makroekonomik tahminlerini revize etti. Banka, 2026 yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 24'ten yüzde 29'a yükseltirken, büyüme beklentisini yüzde 4,4'ten yüzde 3'e düşürdü. Haziran ayında ABD-İran arasında sağlanan geçici barış anlaşması sayesinde yılın ikinci yarısına ilişkin risklerin azaldığı belirtildi.
JPMorgan, '2026 Yılının İkinci Yarısına İlişkin Türkiye Makro Görünümü' raporunda, Orta Doğu'da yaşanan jeopolitik gerilimin Türkiye ekonomisine yönelik etkilerini kapsamlı şekilde değerlendirmiştir. Banka ekonomisti Fatih Akçelik tarafından hazırlanan raporda, bölgedeki çatışmaların enerji fiyatlarını artırarak enflasyon, cari açık ve bütçe dengesi üzerinde belirgin baskı oluşturduğu, finansal koşulların uzun süre sıkı kalmasının ise ekonomik aktivitede önemli bir yavaşlamaya neden olduğu vurgulanmıştır.
Raporda, önceki beklentilerle güncel tahminler karşılaştırıldığında, JPMorgan'ın 2026 yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 24'ten yüzde 29'a çıkardığı görülmektedir. Yıl sonu politika faizi beklentisi de yüzde 30'dan yüzde 35'e yükseltilmiştir. Banka, akaryakıtta uygulanan eşel mobil sistemi ve enerji sübvansiyonlarının fiyat şoklarını kısmen sınırladığını ancak kamu maliyesi üzerinde ek yük oluşturduğunu belirtmiştir. Bu çerçevede bütçe açığının gayrisafi yurt içi hasılaya oranına ilişkin tahmin yüzde 3,5'ten yüzde 4'e revize edilmiştir.
Cari işlemler açığında da ciddi artış beklenmektedir. Cari açığın gayrisafi yurt içi hasılaya oranı için daha önce yüzde 1,8 olan tahmin yüzde 2,8'e yükseltilmiş olup, banka yılsonu cari açığın 48 milyar dolara ulaşmasını öngörmektedir. Türkiye ekonomisinin 2026 büyüme tahmini ise yüzde 4,4'ten yüzde 3'e düşürülmüştür.
Olumlu gelişmeler açısından, raporda haziran ayında ABD ile İran arasında sağlanan geçici barış anlaşmasının yılın ikinci yarısındaki riskleri azalttığı ve makroekonomik görünümün en olumsuz döneminin geride kalmış olabileceği belirtilmiştir. JPMorgan'ın hesaplamalarına göre, Brent petrol fiyatlarının vadeli işlem eğrisine paralel seyretmesi halinde enerji kaynaklı yeni şokların sınırlı kalacağı öngörülmektedir. Brent petrolün varil fiyatındaki her 10 dolarlık artış, Türkiye'de enflasyona 1,2 puan eklemekte ve cari açığı yaklaşık 6 milyar dolar büyütmektedir.
Turizm gelirlerinin Türk lirasını desteklemesi beklenmektedir. Banka, temmuz-ekim döneminde güçlü turizm gelirlerinin lirayı mevsimsel olarak desteklemeyi sürdüreceğini tahmin etmektedir. Ayrıca haziran sonrasındaki dönemde dış borç ödemelerinin azalması, döviz likiditesi üzerindeki baskıyı hafifletecektir. Bu gelişmelerin, üçüncü çeyreğinde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası rezervlerinin güçlenmesine katkı sağlaması ve dördüncü çeyreğe kadar ciddi bir baskı oluşmasını önlemesi beklenmektedir.
Para politikası açısından, enflasyondaki katılık ve yaklaşık yüzde 30 seviyesindeki enflasyon momentumunun, para politikasında temkinli adımlar atılmasını gerektirdiği vurgulanmıştır. JPMorgan, büyümedeki yavaşlamanın dezenflasyon sürecine sınırlı katkıda bulunduğunu hesaplamış ve negatif çıktı açığının dört çeyrek boyunca yüzde 1 puan düzeyinde kalmasının enflasyonu yalnızca 0,5 puan azaltabildiğini ifade etmiştir. Banka, yılın ikinci yarısındaki enflasyon görünümünde çıktı açığından çok döviz kuru, gıda ve enerji fiyatları ile aralık ayında yapılacak asgari ücret artışının belirleyici olacağının altını çizmiştir.
JPMorgan, Merkez Bankası'nın temmuz toplantısında efektif fonlama oranını yüzde 37 seviyesine çekerek kademeli bir normalleşme sürecine başlamasını beklemektedir. Kalıcı dezenflasyonun sağlanabilmesi için yüksek reel faizlerin korunması gerektiği belirtilmiştir. Aralık ayında gerçekleştirilecek asgari ücret artışı ve 2027'ye ilişkin emekli maaşı düzenlemeleri, siyasi takvim açısından önemli göstergeler olarak değerlendirilmektedir. Raporda ayrıca, Türk lirasının reel olarak değer kazanmasının ihracatta rekabet gücü sorunlarını beraberinde getirmeye başladığı kaydedilmiştir.
2027 yılına ilişkin tahminler incelendiğinde, JPMorgan Türkiye ekonomisinin yüzde 4,6 büyümesini beklemekte, yıl sonu enflasyon tahmini yüzde 25 ve dolar/TL beklentisi 61,7 seviyesinde bulunmaktadır.
