Fındık Hasadında İşçilik Maliyetini Düşüren Çözüm: File Örtü Yöntemi
OMÜ Ziraat Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Ümit Serdar, artan işçilik giderlerine çözüm olarak fındık üreticilerine 'file örtü' yöntemini önerdi. Bu yöntem hasat hızını 3-4 kat artırırken, dip sürgünü temizliğinde ise maliyetleri yaklaşık yüzde 65 oranında düşürüyor. Mekanizasyonun Türkiye'nin fındık sektöründeki rekabet gücünü artıracağı belirtiliyor.
Fındık hasat sezonunun yaklaşmasıyla beraber üreticiler bahçelerde son hazırlıklarını sürdürürken, uzmanlardan hasat maliyetini azaltacak öneriler devam ediyor. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ümit Serdar, son yıllardaki artan işçilik giderlerinin çözümü için üreticilere 'file örtü' yöntemini tavsiye etmiştir.
Türkiye'nin dünya fındık üretimindeki lider konumunu koruması için verim kadar üretim maliyetlerinin de düşürülmesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Serdar, 2026 yılında iyi bir rekolte beklediğini ve fındığın sağlıklı biçimde hasat edilerek tüketiciye ulaşmasının büyük önem taşıdığını belirtmiştir. Kahverengi kokarca zararlısı ve külleme hastalığının başlıca riskler arasında yer aldığını not eden Serdar, hasadın güvenli bir şekilde gerçekleştirilmesinin stratejik önem taşıdığını ifade etmiştir.
Hasat dönemindeki işçilik maliyetlerine dikkat çeken Prof. Dr. Serdar, motorlu tırpan yevmiyelerinin yaklaşık 7 bin TL seviyesinde olduğuna işaret ederek, mekanizasyondan daha fazla yararlanılması gerektiğini vurgulamıştır. Özellikle file yöntemiyle fındık toplama hızını en az 3-4 kat artırdıklarını belirten Serdar, bu yöntemin üreticiler tarafından benimsenmesini şiddetle tavsiye etmiştir. Bazı üreticilerin taban arazilerde hasat makineleri kullanmakla birlikte yağışlı havalarda bu makinelerin veriminin düştüğünü dile getiren Serdar, hasat makinesi kullanan bazı üreticilerin bile file yöntemine geçtiğini ve devletin bu yıl farklı proje kapsamında üreticilere file desteği sağladığını açıklamıştır.
Türkiye'nin fındık üretiminde Amerika, Şili, İtalya, Gürcistan ve Azerbaycan gibi ülkelerle rekabet ettiğini ifade eden Prof. Dr. Serdar, maliyetleri düşürmenin en etkili yolunun mekanizasyon olduğunu belirtmiştir. Taban arazilerde traktör arkasına takılan ekipmanlarla birçok işlemin kolaylıkla yapılabildiğini söyleyen Serdar, meyilli araziler için ise uzaktan kumandalı ve robotik sistemlerin geliştirilmeye çalışıldığını ve bu teknolojilerin yaygınlaşmasının üreticiye önemli avantaj sunacağını belirtmiştir.
Hasat öncesi bakım uyarısında bulunan Prof. Dr. Serdar, fındık dip sürgünü temizliğine yönelik geliştirdikleri yöntemden bahsetmiştir. Bu yöntem, azotlu-tuzlu çözelti uygulamasına dayandığı için 15-20 santimetre boyundaki dip sürgünlerine uygulanabilir. Yöntem şu şekilde gerçekleştirilir: 100 litre suya 10-15 kilogram amonyum sülfat gübresi veya kaya tuzu eriterek çözelti hazırlanır ve bu çözelti dip sürgünlerine uygulanır. İşlemin yılda 3-4 kez tekrarlanması gerekmektedir. Bu uygulama ile dip sürgünü temizliği çok daha kolay hale gelirken maliyetler yaklaşık yüzde 65 oranında düşmektedir. Bununla birlikte zamanlama kritik bir rol oynamaktadır; dip sürgünleri 40 santimetre ile 1 metre boyuna ulaşırsa motorlu tırpana takılan aletler veya çay toplama makineleri gibi mekanik çözümlere başvurulması gerekebilmektedir.
