Emeklilikte Son 7 Yıl Kuralı: Bilinen Yanlışlıklar ve Gerçekler
Sosyal güvenlik sisteminde son 7 yıl kuralı hakkında sirkülasyon yapan bilgiler çoğunlukla yanlış anlaşılmadan kaynaklanmaktadır. Kural aslında 2008 yılında yürürlükten kaldırılmış olup, yalnızca bu tarihten önce çalışmaya başlayanlar için geçerli olmaya devam etmektedir. BAĞ-KUR prim gün eşitlemesi konusundaki yasal düzenleme ise henüz uygulamaya alınmamıştır.
Sosyal güvenlik sistemi tüm vatandaşları ilgilendirdiği için bu konuda yapılan haberler büyük ilgi görmektedir. Ancak bazı güvenilir haber kaynakları dahi doğruluğu teyit edilmemiş bilgileri yayınlayabilmektedir. Sosyal medyanın etkisiyle yanlış anlaşılan doğrular veya tamamen hatalı bilgiler zamanla sosyal güvenlik efsanesine dönüşebilmektedir.
KÜÇÜK ESNAF VE BAĞKUR PRİMLERİ
Küçük esnaf için BAĞ-KUR primlerinin 9000 günden SSK'nın uyguladığı 7200 güne indirilmesi konusu 2023 yılından beri gündemdedir. Önümüzdeki aylarda bu konuda yasal düzenleme yapılacak olsa da, yasanın çıkarılması hemen yürürlüğe gireceği anlamına gelmemektedir.
SON 7 YIL KURALI: DOĞRU BILINENIN YANLIŞ ANLAŞILMASI
"Son 7 yıl kuralının iptalı" söylemi, doğru bilginin yanlış anlaşılmasından ibarettir. Mülga 2829 Sayılı Sosyal Güvenlik Kurumlarına Tabi Olarak Geçen Hizmetlerin Birleştirilmesi Hakkında Kanun'a göre SSK, BAĞ-KUR ve Emekli Sandığı gibi farklı statülerde çalışmış kişilerin hizmet süreleri birleştirilmektedir. Birleştirilen sürelerin toplamından son 2520 gün (7 yıla karşılık gelen takvim günü sayısı değil) içinde, fiili hizmet süresi fazla olan statünün kurallarına göre emeklilik işlemi yapılmaktadır.
2008 ÖNCESİ VE SONRASI FARK
2829 Sayılı Kanun yalnızca 2008 yılından önce sigortalı çalışmaya başlayanlar için geçerlidir. Mayıs 2008 tarihinden itibaren ilk defa sigortalı çalışmaya başlayanlar 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'na tabidir. 5510 Kanunu'na tabi kişilerin 4/a, 4/b, 4/c gibi farklı statülerde çalışması halinde, emekli aylığı bağlanırken tüm çalışma yaşamında en fazla çalışmanın olduğu sigortalılık hali esas alınmaktadır. Burada kritik fark, son 7 yıl yerine tüm çalışma yaşamı içinde hangi statüde en çok prim günü bulunduğunun dikkate alınmasıdır.
SÖYLENEN KURALın TEMELİ
Son 7 yıl kuralı aslında 2008 yılında yürürlükten kaldırılmıştır. Ancak mülga kanun hükümleri, bu tarihten önce çalışmaya başlamış kişilere uygulanmaya devam etmektedir. 30 Nisan 2008 tarihinden sonra ilk defa sigortalı çalışmaya başlayanlar için son 7 yıl kuralı uygulanmamaktadır. Bu kişilerin emeklilik statüsü belirlenmesinde tüm çalışma yaşamında hangi statüde en fazla prim günü bulunduğuna bakılmaktadır.
KISMİ EMEKLİLİK
Kısmi emeklilikte hangi statüye tabi olunacağı son 7 yıl kuralına göre belirlenmektedir. 2013 yılında ilk defa sigortalı çalışmaya başlayanlar SSK'da 5100 güne, BAĞ-KUR'da 5400 güne tabi olmaktadırlar. İsteğe bağlı sigorta primi ile prim gün sayısı tamamlanırken, isteğe bağlı sigorta süresi en fazla 1259 gün olabileceği için bu sınırı aşan durumlarda daha yüksek gün sayısı gerekliliği ortaya çıkabilmektedir.
YURT DIŞI BORÇLANMASI
Askerlik borçlanması yapılması halinde emeklilik hakkı elde edilip, emekli aylığı bağlandıktan sonra bile yurt dışında çalışmaya devam edebilmek mümkündür. Ancak yurt dışı borçlanması ile emekli olanlar hiçbir işte çalışamaz. İsteğe bağlı sigorta primi veya toptan prim ödemesi eksik günleri tamamlamanın yolu değildir.
