TÜİK Mayıs Verileri: İhracatta Fiyat Artışı, Miktar Düşüşü
Türkiye İstatistik Kurumu'nun mayıs ayı verilerine göre ihracat birim değer endeksi bir yıl önceye kıyasla yüzde 14,2 oranında artarken, ihracat miktar endeksi yüzde 20,8 gerilemiştir. İthalat tarafında da benzer eğilim gözlenmiş, birim değerler artarken miktarlar düşmüştür. Dış ticaret haddi ise sınırlı ölçüde iyileşme göstermiştir.
Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan mayıs ayı verileri, ihracat ve ithalat endekslerinde zıt yönlü hareketin gözlenmesini ortaya koymaktadır. Bu dönemde fiyatlar yükselirken, ticaret hacimleri belirgin şekilde daralmıştır.
İHRACAT BİRİM DEĞERLERİNDE GENEL ARTIŞIN GÖZLENMESİ
Mayısta ihracat biunit değer endeksi geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 14,2 artmıştır. Sektörel bazda bu artış farklılık göstermiş; gıda, içecek ve tütün kategorisinde yüzde 8,8, ham maddelerde (yakıt hariç) yüzde 11,3 ve imalat sanayinde (gıda, içecek ve tütün hariç) yüzde 12 artış kaydedilmiştir. En dikkat çekici veri yakıt grubundan gelmekte olup, bu kategoride yüzde 52,5'lik bir artış gerçekleşmiştir.
İHRACAT MİKTARLARINDA KESKIN GERİLEME
Fiyat artışlarının aksine, ihracat miktar endeksi yıllık bazda yüzde 20,8 oranında gerilemiştir. Gıda, içecek ve tütünde yüzde 16, ham maddelerde yüzde 19,9, yakıtlarda yüzde 20,6 ve imalat sanayinde yüzde 21,4'lük düşüş kaydedilmiştir. Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış serilere bakıldığında, endeks nisanda 146,0 seviyesinden mayısta 147,7'ye yüzde 1,2 oranında artmıştır. Ancak takvim etkilerinden arındırılmış veriye göre yıllık düşüş yüzde 5,5 olarak hesaplanmıştır.
İTHALATTA DA BENZER TABLONUN ÖRNEKLENMESİ
İthalat tarafında da benzer bir eğilim görülmektedir. İthalat birim değer endeksi mayısta yüzde 14,2 yükselmiş olup, yakıt grubunda yüzde 49'luk bir artış öne çıkmaktadır. Ham maddelerde yüzde 4,3 ve imalat sanayinde yüzde 6,4 artış gözlenirken, gıda, içecek ve tütün kategorisinde yüzde 2,4'lük bir gerileme kaydedilmiştir. İthalat miktar endeksi ise yıllık bazda yüzde 21,8 azalmış; gıda, içecek ve tütünde yüzde 6,2, ham maddelerde yüzde 6,9, yakıtlarda yüzde 3,8 ve imalat sanayinde yüzde 23,1 düşüş yaşanmıştır. Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış ithalat miktar endeksi bir önceki aya kıyasla yüzde 6 gerilemiş, 123,4'ten 116,0'a düşmüştür.
DIŞ TİCARET HADDİNDE SINIRLI İYİLEŞME
Dış ticaret haddi, ihracat ve ithalat fiyatları arasındaki dengeyi yansıtmaktadır. Geçen yılın mayıs ayında 89,5 seviyesindeki endeks, bu yılın aynı ayında 0,1 puan artarak 89,6'ya yükselmiştir. Bu sınırlı artış, ihracat ve ithalat fiyatları arasındaki dengenin geçen yıla kıyasla çok hafif bir iyileşme gösterdiğini işaret etmektedir.
