Japonya Kamu Emeklilik Fonunu Yerli Varlıklara Yönlendiriyor
Japonya hükümeti, dünyanın en büyük kamu emeklilik fonu GPIF'in 1,8 trilyon dolarlık portföyünü yerli finansal varlıklara daha fazla yönlendirmeyi planlıyor. Zayıflayan yen ve artan ithal maliyetlerinin aksında, hükümet sermayeyi ülkeye çekerek ekonomik büyümeyi desteklemeyi hedefliyor. Açıklama üzerine yen güçlenerek 161,44 seviyesine çıktı ve devlet tahvil faizleri 10 baz puan düştü.
Japonya hükümeti, dünyanın en büyük kamu emeklilik fonlarından GPIF'in yerli finansal varlıklara yaptığı yatırımları önemli ölçüde artırmayı hedeflediğini açıkladı. GPIF, mart sonu itibarıyla yaklaşık 1,8 trilyon dolarlık varlık yönetmektedir. Japonya Maliye Bakanı Satsuki Katayama, emeklilik fonlarının Japon hisse senetleri, tahvilleri ve diğer yerli varlıklara daha fazla yatırım yapmasını istediklerini belirtmiş; ancak hükümet henüz hedef oran veya uygulama takvimi açıklamadı.
GPIF, portföyünü dört ana varlık sınıfına yaklaşık yüzde 25 ağırlık vererek dağıtıyor: yerli hisse senetleri, yabancı hisse senetleri, yerli tahviller ve yabancı tahviller. 2020'de yapılan son strateji değişikliğinde yabancı tahvil hedefi yüzde 15'ten yüzde 25'e çıkarılırken, yerli tahvil hedefi yüzde 35'ten yüzde 25'e indirilmişti. Yeni politika arayışı, bu dış çeşitlendirme adımının kısmen tersine çevrilebileceğini göstermektedir. Küçük bir oran değişikliği bile trilyonlarca yenlik sermaye hareketine yol açabilir.
Piyasalar açıklamaya hızlı tepki verdi. Japon yeni dolar karşısında yüzde 0,6 güçlenerek 161,44 seviyesine çıktı. Hazırlık bulunması gereken yen, geçen hafta 40 yılın en düşük düzeylerine kadar gerilemişti. Japonya'nın 10 yıllık devlet tahvili faizi 10 baz puan düşerek yüzde 2,775'e indi ve yaklaşık bir ayın en sert hareketini oluşturdu. Tahvil fiyatları ile faizler ters yönde hareket ettiği için GPIF'in olası talep artışı tahvil fiyatlarını destekledi. Yatırımcılar, fon portföyündeki sınırlı bir kaymanın bile yen talebini artırabileceğini hesaplayıp, yabancı varlıklardan yerli varlıklara geçiş yapılması halinde döviz satışı ve yen alımı artabileceğini, yerli tahvil alımlarındaki artışın ise borçlanma maliyetlerini düşürebileceğini değerlendirmektedir.
Mart 2026 sonu itibarıyla GPIF portföyü dört yönlü bir dağılım göstermektedir. Yerli tahviller yüzde 26,91, yabancı tahviller yüzde 24,48, yabancı hisse senetleri yüzde 24,80 ve yerli hisse senetleri yüzde 23,81 ağırlığında yer almaktadır. Fon, alternatif yatırımları yüzde 1,74 düzeyinde tutmakta, üst sınır ise yüzde 5 olarak belirlenmiştir. Yerli varlık ağırlığının artırılması, GPIF'in yerli tahvil payını yükseltmesi veya Japon şirketlerine yapılan hisse yatırımlarını artırması yoluyla gerçekleşebilir.
2025 mali yılında GPIF yüzde 16,47 getiri sağlayarak 41,4 trilyon yen yatırım kazancı elde etti. Toplam varlık büyüklüğü 293,6 trilyon yen olarak kayıtlara geçti. Yerli hisse senetleri yüzde 34,62 getiriyle portföyün en güçlü bölümü olmuş ve 20,5 trilyon yen kazanç sağlamıştır. Yabancı hisse senetleri yüzde 27,16 getiri ile 16,6 trilyon yen, yabancı tahviller ise yüzde 12,33 getiri ile 8 trilyon yen kazandırmıştır. Artan Japon tahvil faizleri yerli tahvil portföyünün piyasa değerini 3,7 trilyon yen oranında aşağı çekmiştir. 2001'den 2025 mali yılı sonuna kadar kümülatif yatırım kazancı 196,9 trilyon yene ulaşmıştır.
Yenin uzun süredir devam eden değer kaybı, ithal enerji ve ham madde maliyetlerini yükseltmektedir. ABD ile İran arasındaki çatışmaların enerji fiyatlarını artırması, Japon şirketleri ve hane halkları üzerindeki maliyet baskısını büyütmüştür. Hükümet, sermayeyi ülkeye yönlendirerek döviz piyasasındaki baskıyı hafifletmeyi amaçlamaktadır. Bakan Katayama, Japonya'nın büyüme odaklı yeni bir ekonomik düzene geçtiğini savunarak, pozitif faiz ortamı ve yükselen hisse piyasalarının hane halklarına doğrudan katkı sağlaması gerektiğini belirtmiştir. GPIF yatırımlarının yerli piyasalara yönelmesi, hükümetin büyüme stratejisiyle aynı çizgide ilerleyebilir. Başbakan Sanae Takaichi yönetimi, 2040 mali yılına kadar yapay zeka, yarı iletkenler ve uzay teknolojileri gibi stratejik sektörlere 370 trilyon yenin üzerinde kamu ve özel sektör yatırımı çekmeyi hedeflemektedir.
