Meta, Yapay Zeka Çip Yarışında Kendi Yolunu Çiziyor
Meta, kod adı Iris olan kendi yapay zeka çipinin üretimini eylülde başlatmayı planlıyor. Şirket, 2027'de bilgi işlem kapasitesini 14 gigavata çıkarmayı hedeflerken, maliyetleri azaltmak ve tedarikçi bağımlılığını sınırlamayı amaçlıyor. MTIA programı kapsamında dört nesil çip geliştirilecek ve altı aylık yenileme döngüsü uygulanacak.
Meta, yapay zeka çip tasarımında önemli bir adım atıyor. Iris kod adlı özel işlemcisinin üretimi eylülde başlayacak ve şirket, bu çipi 2027'de 14 gigavata ulaşması öngörülen bilgi işlem altyapısının merkezine yerleştirecek. Böylelikle operasyonel maliyetleri düşürmeyi ve harici tedarikçilere olan bağımlılığı azaltmayı hedeflıyor.
Şirket içi testlere göre Meta, Iris'in testlerini altı haftada tamamladı ve önemli teknik sorunlarla karşılaşmadı. Bu başarılı sonuçlar, on yılı aşkın süredir devam eden özel işlemci programının hızlandırılmasını sağladı. Yapay zeka çipi, Meta Training and Inference Accelerators (MTIA) programının dört nesillik ürün planında yer alıyor. Meta, Facebook ve Instagram'ın tavsiye sistemlerinde kendi silikon tasarımını kullanacak ve sonrasında üretken yapay zeka uygulamalarını da aynı altyapıya entegre etmeyi düşünüyor.
Teknoloji ortaklıkları, Meta'nın çip geliştirme stratejisinin temelini oluşturuyor. Broadcom tasarımda işbirliği yapacak, Taiwan Semiconductor Manufacturing Company (TSMC) ise üretimi üstlenecek. Bu iş bölümü, Meta'nın tasarımı kendi iş yüklerine göre uyarlamasına olanak tanıyor. Iris, Nvidia ve AMD'nin grafik işlemcilerinin yerine tam olarak geçmeyecek; bunun yerine mevcut GPU kapasitesini tamamlayacak. Meta'nın dahili değerlendirmesi, en yeni GPU'ların büyük ölçekli sistemlere entegre edilmesinin verimsiz olduğunu ortaya koydu.
Meta ile Broadcom ortaklığı, ilk aşamada bir gigavatlık kurulum planlamış ve çip tasarımı, gelişmiş paketleme ve ağ teknolojilerinde beraber çalışacak. Daha önceki başarısızlıktan ders alan Meta, 2022'de Nvidia'dan milyarlarca dolarlık GPU sipariş etmişti.
MTIA yol haritası, sektör standartlarından daha hızlı ilerleme gösteriyor. Meta, mart ayında MTIA 300, 400, 450 ve 500 olmak üzere dört yeni işlemci neslini duyurdu. Şirket, 2027 sonuna kadar yaklaşık altı ayda bir yeni çip çıkarmayı planlıyor; sektördeki birçok üretici ise yeni nesiller arasında bir yıl veya daha uzun süre bırakıyor. MTIA 300 halihazırda üretimde, MTIA 400 laboratuvar testlerini tamamladı. MTIA 450 için 2027 başı, MTIA 500 için ise 2027 sonu hedeflenmiştir.
Yeni nesil çiplerde bellek bant genişliği ve işlem gücü önemli ölçüde artırılacak. MTIA 300'den MTIA 500'e geçişte bellek bant genişliği 4,5 kat, işlem performansı ise 25 kat artacağı öngörülüyor. Çip ailesi, tavsiye sistemlerinden üretken yapay zeka çıkarımına kadar daha geniş iş yüklerini destekleyecek.
Meta'nın bilgi işlem kapasitesi hızla genişliyor. 2026 boyunca yedi gigavatlık altyapı kurmayı planan şirket, 2027'de bunu iki katına çıkararak 14 gigavata çıkarmayı hedefliyor. Bu enerji talebinin boyutunu anlamak için bir gigavat yaklaşık 800 bin evin elektrik ihtiyacına eşdeğerdir. Yapay zeka çipi, kapasite artışının maliyet ve verimlilik açısından belirleyici rol oynayacak. Özel işlemciler belirli modeller için düşük enerji tüketimi sağlarken, Meta donanım-yazılım uyumunu doğrudan yönetebilecektir.
Meta'nın 2026 sermaye harcaması tahmini 125 ile 145 milyar dolar arasında bulunuyor. Şirket, nisan ayında bu tahmini yukarı revize etti (önceki aralık 115-135 milyar dolar). Yönetim, yükselen parça fiyatları ve veri merkezi giderlerini artışın nedenleri olarak gösterdi. İlk çeyrek sermaye harcaması 19,84 milyar dolara ulaştı. Aynı dönemde gelir yüzde 33 artarak 56,31 milyar dolara çıktı ve faaliyetlerden sağlanan nakit akışı 32,23 milyar dolara ulaşarak yapay zeka ve veri merkezi yatırımlarını destekledi.
Tedarik güvenliği, genişleme programının kritik bileşenidir. Meta, çok yıllı tedarik anlaşmaları imzaladı: Samsung Electronics bellek çipleri, Sandisk flaş depolama, Sumitomo Electric ise fiber optik ekipman sağlayacak. Yapay zeka çipi tek başına veri merkezinin ihtiyaçlarını karşılamadığından, bellek, depolama, ağ ekipmanı ve enerji altyapısı aynı yatırım planının önemli parçalarıdır. Meta, uzun vadeli sözleşmelerle parça tedarik güvenliğini sağlamaya çalışıyor.
