Orta Doğu Gerilimi Petrol Fiyatlarını Artırdı, Küresel Piyasalar Tedirgin
Orta Doğu'daki artan jeopolitik gerginlik petrol fiyatlarını yükselterek küresel piyasalarda enflasyon endişelerini artırdı. Brent petrolün varil fiyatı 80 doları test ederken, Hürmüz Boğazı'ndaki tanker geçişleri yarı yarıya düştü. Fed'in şahin politika sinyalleri ve IMF'nin küresel büyüme tahminini revize etmesi piyasalardaki baskıyı arttırdı.
Küresel finansal piyasalar, Orta Doğu'daki artan gerilim ve enflasyon endişeleri karşısında karışık bir seyir izliyor. ABD ile İran arasındaki karşılıklı askeri hamleler bölgede barış ikliminin sorgulanmasına yol açarken, piyasalarda jeopolitik risk algısı hızla artıyor.
ABD Başkanı Donald Trump, İran ile ateşkesin sona erdiğini belirterek "Artık onlarla anlaşmak istemiyorum" ifadesini kullandı. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) ise yaklaşık 90 askeri hedefi vurarak İran'a karşı ek saldırı turunu tamamladığını duyurdu. Ancak Trump'ın kısa süre sonra İran'ın bir anlaşma yapmak için "çok istekli" olduğunu belirtmesi, jeopolitik kaygıları kısmen azalttı.
Bu gelişmeler petrol fiyatlarında hızlı yükselişlere sebep oldu. Brent petrolün varil fiyatı 22 Haziran'dan bu yana ilk kez 80 dolar seviyesine ulaştı. Dünya enerji piyasaları açısından kritik bir güzergah olan Hürmüz Boğazı'ndan geçen tanker sayısında önemli düşüş gözlendi. Önceki gün 14 tankerin geçiş yaptığı boğazdan son gün yalnızca 7 tanker geçti. Bu veriler, bölgedeki artan jeopolitik risklerin enerji taşımacılığı üzerindeki doğrudan etkisini göstermektedir. Analistler, bazı gemi operatörlerinin sinyalizasyon sistemlerini kapatarak ilerlemesi nedeniyle tanker geçiş verilerinin değişebileceğini belirtmektedir.
Fed'in yayımladığı tutanaklarda, banka yetkililerinin çoğunun yapay zeka kaynaklı güçlü talep, Orta Doğu çatışmaları ve tarife etkileri nedeniyle enflasyonun yüksek kalması halinde faiz artırılmasının gerekli olabileceğini ifade ettiği görülmektedir. Tüm yetkililer, son toplantıda politika faizinin mevcut aralığını korumayı desteklerken, bazı üyeler yapay zekanın enflasyonu yüksek tutabileceğini vurgulamıştır.
Uluslararası Para Fonu (IMF), küresel ekonomik büyüme tahminini bu yıl için yüzde 3,1'den yüzde 3'e düşürdü. Türkiye ekonomisinin bu yıl yüzde 2,9, gelecek yıl yüzde 3,6 büyümesinin beklendiği bildirildi.
Petrol fiyatlarındaki artış ve merkez bankalarına yönelik şahin duruş beklentileri altın piyasasında baskı yarattı. Altının onsu yüzde 0,7 düşüşle 4 bin 77 dolara inerek üçüncü işlem gününü negatif kapattı. ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi 2 baz puan yükselişle yüzde 4,58'e çıkarken, dolar endeksi 100,9 seviyesinde yatay hareket ediyor. Brent petrol varil fiyatı yüzde 0,5 düşüşle 78,6 dolardan işlem görüyor.
Amerika borsaları karışık seyir izledi. S&P 500 endeksi yüzde 0,28, Dow Jones endeksi yüzde 1,09 düşerken, Nasdaq endeksi yüzde 0,2 yükseldi.
Avrupa borsaları Orta Doğu gerilimleri nedeniyle yoğun satış baskısı altında kapandı. Trump'ın İspanya'ya yönelik ticari açıklamaları piyasalardaki risk iştahını bozarken, petrol fiyatlarındaki artış enflasyon endişelerini arttırdı. FTSE 100 yüzde 1,66, CAC 40 yüzde 2,18, DAX 40 yüzde 2,23 ve FTSE MIB 30 yüzde 1,22 düştü. İngiltere Merkez Bankası'nın yıl sonuna kadar faiz artışı yapacağına dair beklentiler güçlendi.
Asya borsaları Japonya dışında satış ağırlıklı işlem gördü. Yapay zeka şirketi OpenAI'ın yeni modellerini piyasaya sunmaya hazırlanması, sektördeki gelişmelerin hız kesmeden devam ettiğini ve yatırımcı ilgisinin canlı kaldığını göstermektedir.
