4,5G'de yerlilik hedefi aşıldı, 5G'de yüzde 60 hedefiyle devam
Türkiye, 4,5G teknolojisinde yüzde 51'lik yerlilik oranına ulaşarak, yüzde 45 hedefini geride bırakmıştır. Sektördeki başarıya dayanarak, 5G'de ise üç yıl içinde yüzde 60 yerlilik hedefi belirlenmiş, işletmeciler için daha kapsamlı yükümlülükler getirilmiştir.
Türkiye, telekomünikasyon sektöründe yerli ve milli üretim destekleme politikasında önemli ilerleme kaydetti. 2016 yılında başlatılan 4,5G yerlilik hedefi, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) tarafından başarıyla yönetilmiştir.
4,5G'de elde edilen başarılı sonuçlara göre, işletmecilere şebeke ve haberleşme hizmetlerine yönelik yatırımlarda kademeli yerli malı belgeli ürün kullanma yükümlülüğü getirilmiştir. İlk dört yıl en az yüzde 30, ikinci dört yıl en az yüzde 40 ve üçüncü dört yıl en az yüzde 45 yerli ürün kullanma zorunluluğu belirlenmiştir. Yapılan çalışmalar sonucunda, 2016 yılında yüzde 1 seviyesinde olan yerlilik oranı, 2024 yıl sonu itibarıyla yaklaşık yüzde 51'e yükselmiştir. Bu başarı, 2028'de hedeflenen yüzde 45 oranının önceden sağlandığını göstermektedir.
5G teknolojisi için hedefler daha da iddialı tutulmuştur. 1 Nisan 2026'da başlatılan 5G'de ilk yıl en az yüzde 50, ikinci yıl en az yüzde 55 ve üçüncü yıldan itibaren en az yüzde 60 yerlilik hedefi belirlenmiştir. Bu yükümlülükler 30 Nisan 2029'a kadar geçerli olacak ve işletmeciler bu tarih içinde kuracakları 5G mobil özel şebekelerde radyo ünitesi yazılımından çekirdek şebekeye kadar tüm teçhizatlarını Milli Haberleşme Ürünü tanımına uygun ürünlerden sağlayacaklardır.
Küçük ve orta ölçekli işletmelerin (KOBİ) sektöre katkısı da önemli bir unsur olmuştur. 4,5G'de yatırımcılar, şebeke ve haberleşme hizmetlerine ilişkin yatırımlarının en az yüzde 10'unu yerli KOBİ'lerden karşılamak zorundaydı. 5G'de ise bu oran yüzde 15'e çıkarılmış, haberleşme teknolojilerinde yerli üretimin kamu ve özel sektörle birlikte geliştirilmesi amaçlanmıştır.
Hedeflere ulaşmak amacıyla BTK koordinasyonunda düzenli toplantılar, proje çalıştayları ve odak grup oturumları düzenlenmektedir. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile BTK'nin desteğiyle kurulan Haberleşme Teknolojileri Kümelenmesi, 'Uçtan Uca Yerli ve Milli 5G Haberleşme Şebekesi Projesi' kapsamında prototip üretimi ve geliştirme çalışmalarına devam etmektedir.
