Bankaların Uzaktan Kimlik Tespiti için Yeni Kurallar
Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan yeni tebliğ, yabancı uyruklu kişilerin bankalarda uzaktan kimlik doğrulaması için standartları belirlemektedir. ICAO standardına uygun pasaport ve video görüşme yoluyla yapılacak kimlik tespitinin ardından adres teyidi zorunlu hale getirilmiştir. Riskli ülke vatandaşlarına pasaportla açılan hesaplar kısıtlanacak ve tüm işlemler MASAK'a bildirilecektir.
Hazine ve Maliye Bakanlığının Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) Genel Tebliği'nde yapılan değişiklikler Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu tebliğ, Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamında müşteri kimliğinin doğrulanması amacıyla kullanılacak uzaktan kimlik tespiti yöntemlerini düzenlemektedir.
Uzaktan kimlik tespiti usul ve esaslarına göre, yükümlü kuruluşlar Türk uyruklu olmayan gerçek kişilerin kimliğini, Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatı (ICAO) standardına uygun ve yakın alan iletişimi özelliğine sahip pasaportlar aracılığıyla doğrulayabilecektir. Bu işlem, pasaportla kimlik tespiti konusunda özel eğitim almış personel tarafından görüntülü görüşme yoluyla gerçekleştirilecektir. Doğrulama sırasında pasaporttaki çip bilgileri, fiziksel pasaport üzerindeki bilgilerle yakın alan iletişimi kullanılarak karşılaştırılacak ve bu eşleşme sağlanamazsa uzaktan kimlik tespiti yoluyla iş ilişkisi kurılamayacaktır. Video görüşme sürecinde müşterinin ve sunulan pasaportun tüm bilgileri görüntü kaydı olarak alınacaktır.
Uzaktan kimlik tespiti kapsamında alınan adres bilgilerinin mutlaka teyit edilmesi gerekmektedir. Adres teyidi, yerleşim yeri belgesi, elektrik-su-doğalgaz faturası ya da kamu kurumlarından verilen belgeler aracılığıyla yapılabilir ve bu belgeler işlem tarihinden önceki üç ay içerisinde düzenlenmiş olmalıdır. Risk bazlı yaklaşım çerçevesinde adres teyidi en geç üç ay içinde tamamlanmalıdır. Kritik olarak, adres teyidi yapılmadan hiçbir para transferi ve nakit çekim işlemi gerçekleştirilemeyecektir.
Yükümlü kuruluşlar, müşteri kabulünden önce ve sonra riskleri tanımlamak, sınıflandırmak, izlemek ve azaltmak için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür. Yükümlüler tarafından riskli olarak belirlenen ülkelerin vatandaşları pasaportla uzaktan kimlik tespiti yöntemiyle müşteri olarak kabul edilemeyecektir. Müşteri kabulüne başlandıktan itibaren bir ay içerisinde alınan tüm tedbirler, oluşturulan prosedür ve rehberler MASAK'a bildirilmelidir.
Pasaportla kimlik doğrulaması yapılan kişi sonradan Türk vatandaşlığını kazanır veya vergi mükellefi statüsü alırsa, kimlik kartının bir örneği veya vergi kimlik numarası elektronik ortamda alınıp müşteri bilgileriyle ilişkilendirilecektir. Kimlik bilgilerinin doğrulanması amacıyla, müşterinin kimliğiyle uyumlu yurt içi veya yurt dışındaki bir banka hesabından veya banka/kredi kartından para transferi yapılması zorunlu olacaktır. Müşterinin açtığı hesaba sadece yurt dışında kendi adına açılmış banka hesaplarından gönderim yapılabilirken, bu hesaptan çıkan işlemler de sadece müşterinin yurt dışındaki hesaplarına gerçekleştirilecektir. Müşteri kabul işlemlerine ilişkin istatistiki veriler, takvim yılı bazında her üç aylık dönemin son ayında MASAK'a gönderilecektir.
