Osmanlı'nın Bilim Mirası Gün Yüzüne Çıktı: Bakan Ersoy Bilim ve Teknolojide Özgüveni Yeniden İnşa Ettiklerini Vurguladı
Takiyyüddîn Râsıd'ın doğumunun 500. yılı dolayısıyla Rami Kütüphanesi'nde açılan 'Gökküre: Değişimler Çağı Şafağında Osmanlılarda Matematik Bilimleri' sergisi, Osmanlı'nın 16. yüzyıldaki matematik, astronomi ve teknoloji alanındaki ileri seviyesini ortaya koymaktadır. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, serginin açılışında Türk-İslam medeniyetinin bilim tarihindeki önemli mirasının uzun yıllar yeterince sahiplenilmediğini ancak Cumhurbaşkanın liderliğinde bu mirasa yeniden sahip çıkıldığını vurgulamıştır.
Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı (TÜYEK) tarafından düzenlenen 'Gökküre: Değişimler Çağı Şafağında Osmanlılarda Matematik Bilimleri' sergisi, Rami Kütüphanesi'nde açılmıştır. Sergi, 16. yüzyıl Osmanlı dünyasının matematik, astronomi ve teknoloji alanlarında ulaştığı üstün seviyeyi yazma eserler ve tarihî bilim aletleri aracılığıyla sunmaktadır.
Serginin açılışında konuşan Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, İstanbul Rasathanesi'nin kurucusu Takiyyüddîn Râsıd'ın gözlem yöntemleri, matematiksel hesaplamaları ve optik alanındaki kuramsal çalışmalarıyla döneminin dünya ölçeğindeki en ileri bilim insanları arasında yer aldığını belirtmiştir. Sergide sunulan nadide eserlerin, Takiyyüddîn Râsıd'ın temsil ettiği ilmî çevrenin entelektüel derinliğini ve Osmanlı medeniyetinin bilimsel mirasını gözler önüne serdiğini ifade etmiştir.
Türk-İslam medeniyetinin bilim tarihine yön veren büyük birikime işaret eden Ersoy, 'Biz, bugünün bilim dünyasının üzerinde yükseldiği bilgi ve icatların kâşifi ve mucidi olan, insanlığın ufkunu ilmin ışığıyla aydınlatan Türk-İslam medeniyetinin varisleriyiz' demiştir. Takiyyüddîn Râsıd'ın bu mirasın en önemli temsilcilerinden biri olduğunu vurgulayan Ersoy, uzun yıllar boyunca bu mirasın yeterince sahiplenilmediğini belirtmiştir. Ersoy, bu durumun Türk toplumuna pahalıya mal olduğunu, ancak Cumhurbaşkanının liderliğinde son 24 yılda tarihine ve kültürüne sahip çıkan, bunlardan beslenen öz güvenle her alanda öncülük gösteren bir neslin yetiştiğini ifade etmiştir.
Bakan Ersoy, Türkiye'nin bilim insanları, mühendisleri ve araştırmacılarının kendilerine fırsat sunulduğunda başarabileceklerini ortaya koydukları ve koymaya devam ettiklerini vurgulamıştır. Takiyyüddîn Râsıd'ın matematik, fizik, optik, mekanik ve tıp alanlarında önemli eserler verdiğini belirten Ersoy, özellikle astronomi alanında yeni gözlemlere ihtiyaç duyulduğunu ortaya koyarak, Sultan III. Murad'ın desteğiyle İstanbul Rasathanesi'ni kurduğunu ifade etmiştir. Rasathanenin döneminin en ileri matematik ve astronomi aletleriyle donatıldığını kaydeden Ersoy, kısa süre faaliyet göstermesine rağmen, kendisi döneminde dünyadaki benzerleriyle rekabet edebilecek önemli bir bilim merkezi olduğunu söylemiştir.
Bakan, Takiyyüddîn Râsıd'ın trigonometri, astronomi ve teknoloji alanındaki çalışmalarının bilim tarihi açısından büyük önem taşıdığına dikkat çekerken, geliştirdiği hassas astronomi saatleri, trigonometriye kazandırdığı yenilikler ve teknoloji alanında kaleme aldığı eserlerle hem Osmanlı hem de dünya bilim tarihine sunduğu katkıların altını çizmiştir.
TÜYEK'in yaklaşık 800 bin yazma ve nadir matbu eserden oluşan dünyanın en büyük koleksiyonunu bilim insanlarının hizmetine sunduğunu kaydeden Ersoy, TÜYEK'in yazma eser restorasyon laboratuvarı, dijitalleştirme çalışmaları, yayın faaliyetleri ve uluslararası bilimsel organizasyonlarıyla alanında dünyanın öncü kurumlarından biri haline geldiğini ifade etmiştir. Ersoy, sergiler, sempozyumlar ve yayınlarla eserlerin yanı sıra bu eserleri ortaya koyan medeniyet tasavvurunu da yaşattıklarını ve asıl amaçlarının kalıcı bir öğrenme, bilinç ve farkındalık oluşturmak olduğunu belirtmiştir.
