Artan Maliyetler Küresel Piyasalarda Baskı Oluşturuyor
Yüksek çip maliyetleri ve talep baskıları teknoloji şirketlerinin kârlılığını tehdit ederken, Fed'in enflasyon göstergesi olan çekirdek PCE fiyat endeksi mayısta beklentiler dahilinde yükselmiştir. Jeopolitik riskler ve petrol fiyatlarındaki oynaklık küresel piyasaları etkilese de, Avrupa borsaları pozitif seyrederken Asya borsaları satış baskısı altındadır.
Talep fazlasının oluşturduğu fiyat baskıları son kullanıcıların dijital ürünlere erişimini zorlaştırabilecek gibi görünmektedir. Bu durum, yapay zeka ve teknoloji şirketlerinin büyüme ve kârlılıklarını olumsuz etkileyebilecek döngüsel riskleri gündeme taşımıştır. Söz konusu risklerin daha görünür hale gelmesi, tüketici elektroniğinde öncü konumdaki Apple'ın yüksek çip maliyetleri nedeniyle bazı ürünlerinin fiyatlarını artırması ile ortaya çıkmıştır.
ABD Merkez Bankası'nın (Fed) enflasyon göstergesi olarak takip ettiği çekirdek kişisel tüketim harcamaları (PCE) fiyat endeksi mayısta aylık bazda %0,3, yıllık bazda %3,4 artmıştır. Bu artış beklentilere paralel olmakla birlikte, yıllık bazda Ekim 2023'ten bu yana en yüksek seviyeye ulaşmıştır. Analistler, çekirdek PCE verisinin nisan ve mayıs aylarında yüksek seyreden petrol fiyatlarına rağmen beklentiler dahilinde kalmasını, fiyatlandırma davranışlarında ciddi bir bozulma sinyali olarak görmemektedir. Bu bulgu, gelecek dönemde petrol destekli enflasyonda yavaşlama senaryolarını ön plana taşımaktadır.
Verilerin ardından para piyasalarında Fed'in yıl sonuna kadar iki kez faiz artışı yapabileceğine yönelik beklentiler zayıflarken, eylül ayında yapılacak faiz artışı beklentileri ekim ayına doğru ertelenmiştir. ABD ekonomisi birinci çeyrekte yıllık bazda %2,1 büyümüştür. İşsizlik yardımı başvuruları 20 Haziran haftasında 12 bin kişi azalarak 215 bine gerilemiş ve piyasa beklentilerinin altında gerçekleşmiştir. Dayanıklı mal siparişleri mayısta %4,5 ile beklentilerden daha sınırlı bir düşüş göstermiştir.
Jeopolitik cephede Orta Doğu'daki gelişmeler yatırımcıların odağında yer almaktadır. İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilerden ücret talep edeceğine yönelik haberler önem kazanmıştır. ABD ile Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) üyesi ülkelerin dışişleri bakanları, İran ile nihai bir anlaşmaya varılması için müzakerelerin sürdürülmesi gerektiğini vurgularken, boğazdan geçişlerden herhangi bir ücret istenmesinin kabul edilemeyeceğini belirtmiştir. İngiltere Deniz Ticaret Örgütü (UKMTO), ABD ile İran mutabakatından sonra ilk defa Hürmüz Boğazı yakınlarında bir geminin saldırıya uğradığını bildirmiştir.
Söz konusu gelişmelerle petrol fiyatları volatilite yaşamıştır. Brent petrol varil fiyatı önceki gün %2,1 artışla 74,96 dolara çıkmış, yeni işlem gününde ise %1,2 düşüşle 74,1 dolardan işlem görmektedir. ABD 10 yıllık tahvil faizi önceki gün yaklaşık 3 baz puan düşerek %4,36'ya inerek 8 Mayıs'tan bu yana en düşük seviyesine gerilemiştir. Cari işlem gününde tahvil faizi yatay seyretmektedir. Dolar endeksi %0,1 düşüşle 101,3 seviyesinde bulunmakta, altının ons fiyatı %0,4 değer kaybı ile 4.009 dolarda işlem görmektedir.
ABD hisse senedi piyasalarında S&P 500 endeksi yatay seyretmekte, Nasdaq endeksi %0,46 düşmektedir. Dow Jones endeksi %0,14 yükselmiştir. Endeks vadeli kontratlar güne negatif başlamıştır.
Avrupa borsalarında petrol fiyatlarındaki gerileme büyüme ve enflasyon risklerini azaltmış, risk iştahını artırmıştır. Enerji maliyetlerinin azalabileceğine yönelik iyimserlik, bölgedeki enflasyon-resesyon ikilemiyle mücadeleyi kolaylaştırmaktadır. ABD Yüksek Mahkemesi'nin Roundup adlı yabani ot ilacı davası konusunda şirket lehine verdiği karar, hukuki risklerin azalacağı beklentisini doğurmuştur. Bu gelişme ile Bayer hisseleri yaklaşık %19 artış göstererek şubat ortasından bu yana en yüksek seviyesine ulaşmıştır. Ayrıca Fransa ve İtalya'nın savunma ve enerji başta olmak üzere birçok alanda işbirliğini güçlendirme kararı alması olumlu karşılanmıştır. Sonuç olarak İngiltere'de FTSE 100 endeksi %0,65, Fransa'da CAC 40 endeksi %0,55, Almanya'da DAX 40 endeksi %1,03 ve İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi %0,28 yükselmiştir.
Asya borsaları yapay zeka ve teknoloji hisse senetlerine yönelik satış baskısı altında seyrelmektedir. Japonya'da Tokyo enflasyonu %1,7 ile beklentilerin üzerinde gerçekleşmiş, Japonya Merkez Bankası'nın (BoJ) sıkı duruşunu sürdüreceği öngörüsünü güçlendirmiştir. Para piyasaları, BoJ'nin yıl sonuna kadar en az bir kez faiz artışı yapacağını göstermektedir. Dolar/yen paritesi 161,95'e çıkarak son 40 yılın en yüksek seviyesini görmüş, ancak ekonomi yönetiminin kur müdahalesi beklentileriyle yükseliş yavaşlamıştır. Cari seviyede dolar/yen paritesi %0,1 düşüşle 161,63'te bulunmaktadır. Söz konusu gelişmelerle Japonya'da Nikkei 225 endeksi %4,5 düşmüş, Güney Kore'de Kospi endeksi %6,9 düşüş göstermiştir.
