ABD Yüksek Mahkemesi Roundup Davasında Bayer'i Haklı Buldu
ABD Yüksek Mahkemesi, Monsanto'nun Roundup ürününün kansere yol açtığı iddiasıyla açılan davada, federal düzenlemelerin eyalet yasalarına göre üstün olduğuna karar vererek Bayer'i haklı buldu. Mahkeme, EPA'nın ürünü güvenli bulduğu için eyalet mahkemelerinin ek etiketleme zorunlulukları getiremeyeceğini hükmetti. Bu karar, yaklaşık on yıldır devam eden Roundup davaları için önemli bir dönüm noktası niteliğindedir.
ABD Yüksek Mahkemesi, Bayer'in 2018'de satın aldığı Monsanto şirketi tarafından üretilen Roundup tarım ilacına ilişkin "Durnell" davasında karar açıkladı. Mahkeme, 7'ye karşı 2 oyla, Federal Böcek İlacı, Mantar İlacı ve Kemirgen İlacı Yasası (FIFRA) kapsamında eyalet yasalarına dayanan "uyarma yükümlülüğü ihlali" iddialarını geçersiz kılmıştır.
Mahkeme kararında, ABD Çevre Koruma Ajansı'nın (EPA) ürün güvenliği konusunda kanser uyarısını zorunlu kılmadığını belirterek, eyalet mahkemelerinin federal kurallarla çelişen ek etiketleme zorunlulukları getiremeyeceğine hükmetmiştir. Bu sebeple Bayer haklı bulunmuş ve alt mahkemenin kararı bozulmuştur.
Davaya konu olan olayda, John Durnell adlı davacı, Monsanto ürünü Roundup'ı yaklaşık 20 yıl boyunca kullandığını ve bu ilacın kendisinde kanser hastalığına neden olduğunu iddia etmiştir. Durnell, şirketin ürün etiketine kanser riski uyarısı eklemeyerek kusurlu davrandığını savunmuştur. Missouri'deki eyalet mahkemesi jürisi başlangıçta davacıyı haklı bularak 1,25 milyon dolar tazminat ödenmesine karar vermiş, eyalet temyiz mahkemesi de bu kararı onamıştır.
Bayer'den yapılan açıklamada, Yüksek Mahkemenin bu kararı bilim, tarım sektörü ve inovasyon açısından düzenleyici netliği sağlayan olumlu bir gelişme olarak değerlendirilmiştir. Açıklamada, kararın yaklaşık on yıldır devam eden Roundup davalarını önemli ölçüde sınırlandırmaya yardımcı olacağı belirtilmiştir. Mevcut "uyarı eksikliği" temelli davaların düşmesi ve gelecekte bu tür iddialarla yeni davaların açılmasının engellenmesi beklenmektedir.
Monsanto firması, Roundup ilacını ilk olarak 1974 yılında piyasaya sunmuştur. Bayer, 2018'de 63 milyar dolarlık bir anlaşmayla Monsanto'yu satın aldıktan sonra, Roundup'ın kansere yol açtığı iddialarıyla ABD genelindeki mahkemelerde şirkete karşı yüzlerce davaya maruz kalmıştır. Şirket, Şubat 2024'te mevcut ve gelecekteki Roundup tazminat taleplerini çözüme kavuşturmak amacıyla 7,25 milyar dolarlık bir uzlaşma planı duyurmuştur.
