Türkiye'de 16,5 milyon emeklinin yaklaşık 4-4,5 milyonu en düşük emekli aylığı olan 20 bin liradan almaktadır. Temmuz ayında hükümetin kararı, sadece yasal enflasyon farkı uygulaması veya taban maaşı ayrıca artırması arasında belirlenecektir. Haziran enflasyon rakamına göre alınacak karar, milyonlarca emeklinin gelirini doğrudan etkileyecektir.
Türkiye'de milyonlarca emeklinin ekonomik durumunu belirleyecek kritik başlık, Temmuz ayında en düşük emekli aylığının ne şekilde uygulanacağı olacaktır.
Şu anda 16,5 milyon emekli bulunmakta, bunların yaklaşık 4 ila 4,5 milyonu Hazine desteğiyle ödenen en düşük emekli aylığı olan 20 bin lira düzeyinde aylık almaktadır.
Hükümetin önünde iki temel seçenek bulunmaktadır. Birinci senaryo, sadece yasal enflasyon farkının uygulanmasıdır. Bu durumda kök maaşı düşük olan emeklilerin geliri değişmeyecek ve yaklaşık 4-4,5 milyon kişi yine en düşük emekli aylığında kalacaktır. İkinci senaryo ise en düşük maaşın ayrı bir yasal düzenlemeyle yeniden belirlenmesidir. Bu durumda taban aylığı 22-23 bin lira bandına çıkması öngörülmekte ve milyonlarca emekli doğrudan zam almış olacaktır.
Ekonomi yönetimi ve piyasa beklentilerine göre haziran ayı enflasyonunun yüzde 1 ila 2 arasında gerçekleşmesi beklenmektedir. Bu senaryoda SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin 6 aylık zam oranı yüzde 16-17, memur ve memur emeklilerinin zam oranı ise toplu sözleşme farkıyla birlikte yüzde 15-16 bandında oluşacaktır.
Yüzde 16 oranında bir artış durumunda mevcut aylığı 20 bin lira olan emekli 23 bin 200 lira, yüzde 17 artışta 23 bin 400 lira, yüzde 18 artışta ise 23 bin 600 lira alacaktır. 25 bin lira alan emeklinin maaşı yüzde 16 artışla 29 bin liraya, yüzde 17 artışla 29 bin 250 liraya, yüzde 18 artışla 29 bin 500 liraya çıkacaktır. 30 bin lira alan emeklinin aylığı sırasıyla 34 bin 800, 35 bin 100 ve 35 bin 400 lira olacak, 40 bin lira alan emekli ise 46 bin 400, 46 bin 800 ve 47 bin 200 lira alacaktır.
En düşük emekli aylığının 20 bin liradan 22 bin liraya çıkarılması durumunda yıllık maliyetin on milyarlarca liraya, 23 bin lira seviyesine yükseltilmesi halinde ise daha da artacağı hesaplanmaktadır. Son karar, haziran enflasyonu ve bütçe gelirleri görüldükten sonra verilecektir.
Temmuz düzenlemesi yalnızca emeklileri değil, yaklaşık 4 milyon memur, 2,5 milyon memur emeklisini de etkilemektedir. Enflasyon farkı ve toplu sözleşme hükümleri doğrultusunda memur maaşları da yeniden belirlenecektir. 3 Temmuz'da açıklanacak haziran enflasyon rakamı, hükümetin sosyal destek politikasının yönünü belirleyecek temel veri olacaktır.
Ankara kulislerinde, geçmiş dönemlerde olduğu gibi milyonlarca emeklinin taban maaşta kalmasının geçim şartları açısından zorluk yaratacağı değerlendirilmektedir. Bu nedenle ekonomik paketin Meclis görüşmeleri sırasında en düşük emekli aylığının yeniden artırılmasına yönelik bir düzenlemenin pakete eklenmesi ihtimali güçlü görülmektedir. Nihai karar, hükümetin ekonomik maliyet hesabı ve mali dengeyi değerlendirdikten sonra verilecektir.
