Konut üretiminde rekor hareketlilik: Ruhsat sayısı son 9 yılın zirvesinde
2024 yılının ilk çeyreğinde yapı ruhsatlarında önemli artış kaydedilmiştir. Daire sayısı son 9 yılın en yüksek seviyesine ulaşırken, bina sayısı son 5 yılın zirvesini görmüştür. Ertelenen projelerin yeniden devreye girmesi ve maliyet artışlarının yavaşlaması bu artışın temel sebepleridir.
TÜİK tarafından açıklanan yapı izin istatistiklerine göre, ocak-mart döneminde yıllık bazda yapı ruhsatı verilen bina sayısı yüzde 19,6 oranında artarak 34 bin 579'a, daire sayısı yüzde 37 oranında artarak 232 bin 252'ye ulaşmıştır. Aynı dönemde yüz ölçümü yüzde 26,1 artış göstererek 44 milyon 406 bin 211 metrekareye yükselmiştir.
Bu rakamlar bina sayısında son 5 yılın, daire ve yüz ölçümde ise son 9 yılın en yüksek seviyesini temsil etmektedir. Özellikle daire sayısındaki 2017 yılından sonraki rekor kırılması, konut arzını artırmaya yönelik yatırımların keskin bir şekilde hızlandığına işaret etmektedir. Sektör, yüksek finansman maliyetleri ve talepteki yavaşlamaya rağmen, orta ve uzun vadeli konut ihtiyacını karşılamaya yönelik üretim kapasitesini sürdürmektedir.
Gayrimenkul ve İnşaat Platformu Başkanı Mustafa Ekiz, ruhsat artışlarının esas olarak ertelenen projelerin yeniden canlanmasından kaynaklandığını belirtmiştir. Son iki yıldır yüksek finansman maliyetleri nedeniyle beklemede kalan yatırımlar, konut arzındaki yetersizlik ve kentsel dönüşüm ihtiyacı tarafından tetiklenerek yeniden hız kazanmıştır. Ekiz, maliyet artışlarının önceki dönemlerdeki sert tempindan uzaklaşması ve bu durumun proje planlamasında öngörülebilirliği artırarak üretim kararlarını kolaylaştırdığını vurgulamıştır.
Anadolu Yakası İnşaat Müteahhitleri Derneği (AYİDER) Başkanı Hakan Şişik ise sektörde tam anlamıyla bir canlılıktan söz etmek için zamanın erken olduğunu ancak ertelenen arzın piyasaya geri döndüğünü bildirmiştir. Özellikle kentsel dönüşüm projelerinin ruhsat artışlarında belirleyici bir rol oynadığını ifade eden Şişik, maliyet kontrollüğünün sağlanmasının üreticilere daha net bir görüş sunarak üretim sürecini hızlandırdığını açıklamıştır. Faiz ortamının yüksek olmasına rağmen nitelikli konut talebinin devam ettiğini ve güçlü sermaye yapısına sahip firmaların projelerini ivmelendirdiğini belirtmiştir.
Sektör temsilcileri, kentsel dönüşüm odaklı projeler, devlet teşvikleri ve ruhsat işlemlerindeki dijitalleşmenin sektördeki momentumu desteklediğini, mali yapısı güçlü olan üreticilerin ise yeni projelere yoğun bir şekilde yöneldiğini vurgulamaktadır.
