Hürmüz Boğazı Krizi Küresel Ticareti Tehdit Ediyor
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilere geçiş ücreti talep etmesini küresel ticarete yönelik ciddi bir tehdit olarak nitelendirmiştir. Washington, bu boğazın uluslararası bir su yolu olduğunu ve hiçbir devlete ait olmadığını vurgularken, İran Devrim Muhafızları yetkisiz geçişlere müdahale edileceğini ilan etmiştir. Gerilim artarken, Umman tarafından Birleşmiş Milletler'in Uluslararası Denizcilik Örgütü ile birlikte belirlenen alternatif bir deniz rotası açıklanmıştır.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, 25 Haziran'da Bahreyn'in Manama şehrinde Körfez İşbirliği Konseyi üyeleriyle yaptığı görüşmelerde Hürmüz Boğazı'ndaki gerilimin küresel ticareti tehdit ettiğini açıkça ifade etmiştir.
İran yönetiminin boğazdan geçen gemilerden denizcilik hizmet bedeli talep etme planı, uluslararası ticarette ciddi endişeler yaratmaktadır. Washington yönetimi ise bu boğazın tamamen uluslararası bir su yolu olduğunu ve hiçbir ticari geminin geçiş ücreti ödemeyeceğini vurgulamıştır. Bakan Rubio, yabancı gemilere harç ödeme zorunluluğunun bölgesel bir dayatma olarak diğer uluslararası sulara yayılabileceğini uyarmış, bu tür uygulamaların dünya ticaretinde kaosa yol açabileceğini belirtmiştir.
Rubio'nun bölge turuna çıkması, yakın zamanda imzalanan barış mutabakatının ardından gelen yoğun diplomatik temasların devamını temsil etmektedir. Ziyaretler sırasında ABD heyeti, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt ve Bahreyn lidererleriyle görüşmeler gerçekleştirmiştir. Washington yönetimi, bölgede kalıcı bir barış anlaşması imzalamayı hedeflese de, tüm koşulları önceden kabul etmeyeceğini açıkça belirtmiştir. Gelecekteki herhangi bir anlaşma, uygulanabilir olmalı ve tüm taraflar tarafından doğrulanmalıdır.
Ortadoğu barış süreci kapsamında yapılan görüşmelerde, Körfez ülkelerinin ekonomik ve siyasi çıkarları masada kalmaktadır. ABD heyeti, bölgedeki stratejik ortakların güvenliğini tehlikeye atacak hiçbir taviz vermeyecek, müttefik ülkelerin istikrar ve refah hedeflerini gözetecektir. Liderler karşılıklı çıkarları dengeleyerek yeni bir güvenlik mimarisi oluşturmayı amaçlamaktadır.
İran Devrim Muhafızları ise perşembe günü yayınladığı açıklamada, yetkisiz geçiş yapan tüm gemilere müdahale edeceklerini ilan etmiştir. Askeri yetkililer, sadece İran İslam Cumhuriyeti tarafından onaylanan rotanın kullanılabileceğini vurgulayarak, bölgedeki gerilimi yeni bir boyuta taşımıştır. Tahran, yetkisiz deniz geçişlerini kabul edilemez ve tehlikeli olarak nitelendirmiştir.
Bu arada Umman yönetimi, kendi kıyılarına yakın yeni bir deniz rotası haritası yayınlamıştır. Ummanlı otoriteler, söz konusu rotayı Birleşmiş Milletler'in Uluslararası Denizcilik Örgütü ile birlikte planlamıştır. Buna rağmen, Tahran yönetimi farklı otoriteler tarafından duyurulan uluslararası rotayı resmen kınamıştır. Körfez sularında faaliyet gösteren tüm denizcilik firmaları ve gemi sahipleri, artan gerilim nedeniyle bölgedeki gelişmeleri yakından takip etmektedir.
