Enerji Dönüşümünde 200 Milyar Dolarlık Yatırım Hedefi
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Londra İklim Eylemi Haftası kapsamında Türkiye'nin enerji dönüşüm yol haritasını açıklamıştır. Türkiye, 2035 yılına kadar yenilenebilir enerji kapasitesini 120 gigavata çıkarma, elektrikleştirme oranını yüzde 35'e yükseltme ve 2053'te karbon nötr ekonomiye ulaşma hedefine sahiptir. Bu hedeflerin gerçekleştirilmesi için 200 milyar dolar seviyesinde yatırıma ihtiyaç duyulmaktadır.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Londra İklim Eylemi Haftası'nda düzenlenen Türkiye Enerji Dönüşümü Yatırım Forumu'nda ülkenin enerji dönüşüm stratejisini detaylı biçimde sunmuştur. Bakan Bayraktar, Türkiye'nin enerji politikasının üç temel alana odaklandığını belirtmiştir: enerji arz güvenliği, enerjide bağımsızlık ve 2053'te karbon nötr ekonomiye ulaşma.
Türkiye'nin elektrik talebinin hızla artış gösterdiğini vurgulayan Bayraktar, gelecek 30 yılda talebin üç katına çıkabileceğini ifade etmiştir. Mevcut durumda enerji ihtiyacının üçte ikisinin ithal kaynaklardan karşılandığını ve enerji ithalat faturasının cari açığın ana sebeplerinden biri olduğunu hatırlatmıştır.
Elektrifikasyon stratejisi Türkiye'nin enerji dönüşümünün merkezinde yer almaktadır. Bakan, COP31 kapsamında açıklanan '2035'e kadar yüzde 35 elektrifikasyon' hedefini vurgulamıştır. Bu çerçevede ulaştırım, binalar ve tarım sektörü dahil çeşitli alanlarda elektrifikasyon gerçekleştirilecektir. Konut sektöründe ilerleme kaydedilmişse de, ulaştırma sektöründe elektrifikasyon oranı henüz yüzde 1'in altında kalmaktadır.
Türkiye'nin yenilenebilir enerji potansiyeli önemli seviyededir. Elektrik kurulu gücünde yenilenebilir kaynakların payı şu anda yüzde 62'ye ulaşmış durumdayken, 2035'e kadar bu oran yüzde 70'e çıkarılması planlanmaktadır. Rüzgar ve güneş enerjisi kapasitesi 2035'e kadar 120 gigavata ulaştırılacaktır. Bu hedefe ulaşabilmek için yıllık 8-10 gigavat kapasitelik kaynak devreye alınması gerekmektedir. Deniz üstü rüzgar enerjisinde bu yıl ihale yapılması hedeflenmektedir ve 2026 bu sektör için dönüm noktası olacaktır.
Nükleer enerji, karbon nötr hedefinin gerçekleştirilmesinde kritik rol oynamaktadır. Akkuyu Nükleer Güç Santrali'nin (4,8 gigavat) inşasının yanı sıra, Sinop ve Trakya bölgelerinde ek santrallar planlanmaktadır. Küçük modüler reaktörler ile 2050'ye kadar toplam en az 20 gigavat nükleer enerji kapasitesine ulaşılması hedeflenmektedir. Bu sayede elektrik üretiminde nükleerin payı yüzde 15'e çıkarılacaktır.
Altyapı yatırımları enerji dönüşümü planlarının hayata geçirilmesinde vazgeçilmezdir. İletim, dağıtım ve şebeke sistemleri için 2035'e kadar 80 milyar dolar büyüklüğünde yatırıma ihtiyaç duyulmaktadır. Bu yatırımlar olmaksızın 2035 elektrifikasyon hedefine ulaşmak mümkün değildir.
Kömürden elektrik üretiminden geçiş döneminde doğal gaz bir geçiş yakıtı olarak kullanılacaktır. Karadeniz'deki Sakarya Gaz Sahası'ndan günlük 9,5 milyon metreküp gaz çıkarılarak 4 milyon hanenin ihtiyacı karşılanmaktadır. Üretim bu yıl sonunda ikiye katlanacak ve 2028'de dört katına çıkacak şekilde 17 milyon hanenin gaz tüketimi Sakarya Gaz Sahası'ndan tedarik edilecektir.
Kritik mineraller ve nadir toprak elementleri de enerji dönüşümü için büyük önem taşımaktadır. 2020'de Beylikova'da keşfedilen dünyadaki en büyük nadir toprak elementi rezervlerinden biri şu an geliştirme aşamasındadır. Türkiye farklı ülkelerdeki sahalarda gaz aramaya yönelik faaliyetlerine de devam etmektedir.
Türk yönetimi uluslararası arenada da aktif rol oynamaktadır. Irak ve Katar gibi ülkelere uluslararası boru hattı projeleri önerilmiş olup, bölgede daha çeşitli enerji tedariki ve taşıma sistemlerine ihtiyaç bulunmaktadır.
2035'e kadarki enerji dönüşüm haritasındaki hedeflerin gerçekleştirilmesi için toplam 200 milyar dolar seviyesinde yatırıma ihtiyaç duyulmaktadır. Bu hedefler, Türkiye'nin enerji bağımsızlığını sağlayacak ve ekonomik kalkınmasına katkı sunacaktır.
