Küresel hidroelektrik kapasitesi 20 gigavatı aştı, Türkiye dünyada 9. sırada yer alıyor
Uluslararası Hidroelektrik Derneği'nin yayımladığı raporda küresel hidroelektrik kapasitesinin 1469 gigavata ulaştığı belirtiliyor. Pompalı depolama kapasitesi ilk kez 200 gigavat barajını aşarak sektörün yeni dönemine işaret ediyor. Türkiye, 32,3 gigavat kurulu güçle Avrupa'da ikinci, dünyada dokuzuncu sırada yer almaktadır.
Uluslararası Hidroelektrik Derneği (IHA) tarafından yayımlanan '2026 Dünya Hidroelektrik Görünümü' raporu, hidroelektrik sektörünün enerji güvenliği ve egemenliğe yönelik stratejik bir döneme girdiğini ortaya koymaktadır.
Geçtiğimiz yıl pompalı depolama hidroelektrik (PSH) projelerinde tarihi bir başarı kaydedilmiştir. Küresel PSH kapasitesi ilk defa 200 gigavat barajını geçerek 201 gigavata ulaşmıştır. Devreye alınan 28 gigavatlık yeni kapasitenin 11,7 gigavattı pompalı depolama projelerinden oluşmuş ve bu, bugüne kadarki en yüksek yıllık artış oranını temsil etmektedir. Geleneksel hidroelektrik kapasitesi ise 1269 gigavat seviyesinde seyrini sürdürmektedir.
Sektör geçen yıl toplam 4 bin 95 teravatsaat elektrik üreterek küresel elektrik talebinin yaklaşık yüzde 14'ünü karşılamıştır. Bu üretim seviyesi rüzgar ve güneş enerjisinin toplam üretimiyle eş değer olmakla beraber, yılda 2,2 milyar ton karbondioksit emisyonunun önüne geçilmiştir. Mevcut boru hattı kapasitesi 1127 gigavat olup bunun 400 gigavattan fazlası inşaat aşamasındadır.
Pompalı depolama kapasitesinin önümüzdeki on yılda iki katına çıkması beklenmektedir. Veri merkezlerinin hızla artan enerji ihtiyacı sektör için yeni bir büyüme alanı oluşturmaktadır. 2024 yılında 415 teravatsaat olan veri merkezi tüketiminin 2030 yılında 945 teravatsaate çıkacağı ve kesintisiz düşük karbonlu enerji sağlayan hidroelektriğin bu alanda kritik bir rol oynayacağı öngörülmektedir.
Uluslararası sıralamada Çin 4,7 gigavat geleneksel ve 7,5 gigavat pompalı depolama kapasitesi ilavesiyle küresel liderliğini korumuştur. Etiyopya, 5,15 gigavat kapasiteli Büyük Etiyopya Rönesans Barajı'nı tamamlayarak Afrika'nın en büyük elektrik üretim tesisine sahip olmuştur. Hindistan 4,2 gigavatlık artışla Rusya'yı geride bırakarak dünyanın en güçlü beş ülkesi arasına girmiştir.
Türkiye hidroelektrik alanında küresel ve bölgesel bir güç olarak konumunu güçlendirmiştir. Kurulu gücünü yaklaşık 32 bin 294 megavata taşıyan Türkiye, Avrupa'da Norveç'in (34 gigavat) ardından en büyük ikinci hidroelektrik kapasitesine sahiptir. Dünya genelinde ise Çin, Brezilya, ABD, Kanada, Hindistan, Rusya, Japonya ve Norveç'in hanesinden sonra dokuzuncu sırayı işgal etmektedir.
Raporda hidroelektriğin tek bir elektrik kaynağı olmaktan öte, frekans kontrolü, gerilim desteği ve kendi başına devreye girme (black-start) yetenekleriyle modern elektrik şebekelerinin esneklik merkezi haline dönüştüğü vurgulanmıştır.
