ABD, İran petrolü yaptırımlarını 60 gün askıya aldı
ABD Hazine Bakanlığı, 40 yılı aşkın süredir devam eden İran petrolü yaptırımlarını 60 gün için askıya almış, İran'ın dolar cinsinden ham petrol ve petrokimya ürünleri satmasına izin vermiştir. Bu karar, 1979 İslam Devrimi sonrasındaki en kapsamlı yaptırım iptali olarak değerlendirilmekte ve Tahran yönetimine 8-9 milyar dolar arasında gelir sağlaması beklenmektedir. Washington ve Tahran arasındaki barış müzakereleri İsviçre'de olumlu sonuçlanmıştır.
ABD Hazine Bakanlığı, 40 yılı aşkın süredir uygulanan yaptırımları gevşeterek İran petrolü ticaretine dolar cinsinden izin vermiştir. Washington ve Tahran yönetimleri kalıcı bir barış anlaşması için müzakereleri sürdürmektedir. Hazine Bakanlığı pazartesi günü yayımladığı geniş kapsamlı muafiyetle, İran'ın 21 Ağustos tarihine kadar dolar üzerinden ham petrol ve petrokimya ürünleri satmasını onaylamıştır.
Genel Lisans X kapsamında yürürlüğe giren muafiyet, daha önce yaptırım listesinde bulunan gemiler ve kuruluşlara ticari işlem yapma hakkı kazandırmıştır. ABD Enerji Bilgi İdaresi verilerine göre 1990'lı yıllardan beri fiilen duran ABD'nin İran petrolü ithalatı teorik olarak yeniden başlamıştır. Washington yönetiminin bu adımı, 1979 İslam Devrimi sonrasındaki en kapsamlı yaptırım iptali olarak öne çıkmaktadır. Yıllardır süren ekonomik baskıyı tersine çeviren muafiyet, İran rejimine milyarlarca dolarlık bir gelir kapısı açmıştır.
Washington merkezli Demokrasileri Savunma Vakfı'nın kıdemli uzmanı ve eski Hazine yaptırım yetkilisi Miad Maleki, kararın etkilerini değerlendirmiştir. Maleki, Körfez'de bekleyen yaklaşık 67 milyon varil İran petrolü stokunun piyasaya sürüleceğini hesaplamaktadır. Uzman tarafından yapılan tahminlere göre, üretim, satış ve dolar ödemeleri eşzamanlı olarak başlarken Tahran yönetimi 8 ila 9 milyar dolar arasında finansal kaynak elde edecektir. Eski Başkan Trump, yaptırımların kaldırılmasını savunmuş ve elde edilecek İran petrolü gelirlerinin İran ordusunu yeniden inşa etmek yerine Amerikan tarım ürünleri satın almak amacıyla kullanılacağını ifade etmiştir.
İsviçre'de yürütülen ve pazartesi günü olumlu sonuçlanan müzakereler, geçen hafta imzalanan mutabakat zaptını takip etmektedir. Denizcilik istihbarat firması Windward'ın verileri, müzakereler ilerledikçe İran petrolü ihracatının hızlandığını göstermektedir. Geçen hafta sevk edilen 6.79 milyon varil, son iki ayın en yüksek seviyesini işaret etmektedir. Obsidian Risk Advisors yönetici ortağı Brett Erickson, küresel göstergelere kıyasla genellikle iskontolu işlem gören ham petrolün talep baskısıyla Brent petrol üzerinde bir prime geçebileceğini öngörmektedir.
Yeni muafiyet, Tahran'ın petrol gelirlerini doğrudan merkez bankasına almasına olanak tanıyarak gölge bankacılık aracıları üzerinden yapılan işlemlerin maliyetini düşürmüştür. Maleki, dolar takasının onaylanmasıyla birlikte Çin'in İran petrolü alımlarını agresif bir şekilde hızlandırmasını beklemektedir. Çin, İran petrolü ihracatının yaklaşık yüzde 90'ını satın almakta ve bağımsız rafineriler bu ithalatın büyük bölümünü oluşturmaktadır. JPMorgan verilerine göre Çin'in ham petrol ithalatı şubat ve mayıs ayları arasında benzeri görülmemiş bir şekilde günlük 4.8 milyon varil daralmıştır.
Kpler kıdemli petrol analisti Muyu Xu, toparlanma belirtilerinin henüz gerçekleşmediğini bildirmektedir. Analiste göre alıcılar, yeni yetkilendirmeyi değerlendirmek ve iç uyumluluk incelemelerini tamamlamak için çabalamaktadır. Bununla birlikte, fiyatlandırma ve kargo mevcudiyetine bağlı olmakla Çinli alıcıların İran petrolü ilgisinin artacağı öngörülmektedir. Geopolitical Strategy baş stratejisti Michael Feller, Tahran yönetiminin 60 günlük müsaade süresini savaştan zarar gören petrol tesislerini onarmak için kullanacağını ve Çinli alıcılarla uzun vadeli sözleşmeler imzalayarak ekonomisini güçlendireceğini düşünmektedir.
