Ortadoğu Gerilimi Merkez Bankaları'nın Politika Kararlarını Değiştirdi
Şubat ayında başlayan ABD-İran gerilimi ve ardından yaşanan çatışmalar, küresel enflasyon beklentilerini artırarak merkez bankaları'nın faiz politikalarını sıkılaştırmaya yöneltmiştir. Hürmüz Boğazı'ndaki jeopolitik riskler petrol fiyatlarını yükselterek enflasyonist baskıları artmış, Fed, ECB, BoJ gibi ana merkez bankaları faiz artırımına veya sıkı duruş sürdürmeye gitmişlerdir.
Ortadoğu'daki siyasi gerilim küresel ekonomileri derinden etkilemeye devam etmektedir. Şubat ayında başlayan ABD-İran çatışmalarından kaynaklanan enflasyon endişeleri, dünyadaki merkez bankaları'nın para politikası kararlarında belirleyici rol oynamıştır.
Savaşın ortaya çıkardığı makroekonomik etkiler, özellikle enflasyon beklentilerini önemli ölçüde değiştirmiştir. Savaş öncesinde Fed'in yıl sonuna kadar 2 faiz indirimine gideceği tahmin edilirken, mevcut durumda yıl sonuna kadar 1 faiz artırımı beklenmektedir. Ayrıca Fed'in 2027 sonuna kadar politika faizini yüzde 4,00-4,25 aralığına taşıyabileceği olasılığı artmıştır. Orta Doğu'daki jeopolitik riskler, dünya enerji arzında kritik rol oynayan Hürmüz Boğazı üzerinde baskı oluşturarek petrol fiyatlarını yükselmiş ve küresel enflasyon beklentilerini tetiklemiştir.
ABD Merkez Bankası (Fed) politika faizini yüzde 3,5-3,75 aralığında sabit tutarken, yeni başkan Kevin Warsh enflasyonun yüzde 2 hedefinin oldukça üzerinde seyrettiğini vurgulamıştır. Warsh, para politikasının etkinliğini artırmak amacıyla iletişim faaliyetleri, bilanço politikası, veri kaynakları, verimlilik ve istihdam gibi beş alanlarda çalışma grubu oluşturulacağını belirtmiştir.
Avrupa Merkez Bankası (ECB) ise enflasyonist baskılara karşı faiz artırımına giderek refinansman faizini yüzde 2,40'a, mevduat faizini yüzde 2,25'e ve marjinal fonlama faizini yüzde 2,65'e yükseltmiştir. Bu karar, Eylül 2023'ten beri ilk faiz artırımı olup, ECB Avro Bölgesi'nin 2026 yılı ekonomik büyüme tahminini yüzde 0,9'dan yüzde 0,8'e düşürmüştür.
İngiltere Merkez Bankası (BoE) ise faiz oranlarını yüzde 3,75 seviyesinde sabit bırakmıştır. BoE başkanı Andrew Bailey başkanlığındaki para politikası kurulu üyeleri arasında görüş ayrılığı yaşanmış, 7 üye oranın sabit kalmasını desteklerken, 2 üye 25 baz puan artırımını önermiştir.
Japonya Merkez Bankası (BoJ) ise politika faizini yüzde 1'e yükselterek son 31 yılın en yüksek seviyesine çıkarmıştır. Banka, yüksek ham petrol fiyatlarının ekonomik faaliyete aşağı yönlü baskı oluşturduğunu belirtmiş ancak şirket karları ve istihdam koşullarındaki iyileşmenin ekonomiyi desteklediğini kaydemiştir.
ABD ile İran heyetlerinin İsviçre'de arabulucularla sürdürdüğü müzakerelerde henüz net bir sonuca ulaşılmamış olsa da, tarafların uzlaşmacı tutumu çatışmanın sona erebileceği ihtimallerini canlı tutmaktadır. Ancak Hürmüz Boğazı'na ilişkin devam eden jeopolitik riskler, enerji piyasalarında belirsizliği koruyor ve küresel enflasyon beklentilerini etkilemeye devam etmektedir.
