IEA Başkanı Birol: Orta Doğu Krizi'nin En Ağır Faturasını Irak ve Bahreyn Ödeyecek
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, Londra İklim Eylemi Haftası'nda konuşarak, orta doğudaki savaşın ekonomik etkilerinin ülkelere göre değişeceğini ancak en ağır darbenin finansal kaynakları sınırlı olan Irak ve Bahreyn'e değeceğini belirtmiştir. Birol ayrıca Türkiye'nin ev sahipliğinde yapılacak COP31 iklim zirvesinin küresel ısınmayla mücadelede kritik bir rol oynayacağını vurgulamıştır.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, Londra İklim Eylemi Haftası'nda dünya liderlerine seslenerek iklim değişikliğinin küresel gündemde yeterince yer almadığını uyarmıştır. Birol, aşırı hava olayları, orman yangınları, kuraklık ve sel felaketlerinin sayı ve şiddetinin giderek arttığını söylerken, bu tehditler karşısında hükümetlerin jeopolitik kaygılar ve ekonomik sorunlar nedeniyle iklim mücadelesini geri plana ittiğini ifade etmiştir. Konuşmasında, "iklim değişikliği liderlerin gündeminde daha da aşağı kayarsa, bu durum küresel ısınmaya karşı alınacak tedbirlerin zaafa uğramasına neden olabilir" uyarısında bulunmuştur.
Birol, bu yıl kasımda Antalya'da Türkiye'nin ev sahipliğinde düzenlenecek Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı'nın (COP31) son derece önemli olduğunu vurgulamıştır. Konferansta iklim değişikliğinin uluslararası gündemde üst sıralara taşınması ve Türkiye'nin bu anlamda stratejik bir görev üstlenmesinin büyük önem taşıdığını belirtmiştir.
Bakanı Murat Kurum tarafından açıklanan 2035 hedefi kapsamında nihai enerji tüketiminin yüzde 35'inin elektrikten karşılanması önerisini değerlendiren Birol, bu hedefin gelişmiş ülkeler için ulaşılabilir olduğunu ancak gelişmekte olan ülkelerin zorlanabileceğini ifade etmiştir. IEA başkanı, "2035'e kadar yüzde 35 hedefi yıllarca Antalya ile anılacak bir başarı olacak" diyerek, söz konusu hedefin desteklenebileceğini düşündüğünü belirtmiştir.
Orta Doğu'daki savaşın ekonomik etkilerine ilişkin analizinde Birol, bu dönemin "tarihin en büyük enerji krizi" olduğunu ve faturanın ülkelere göre asimetrik şekilde dağıldığını belirtmiştir. Ekonomik zararın en ağır olacağı ülkelerin finansal kaynakları sınırlı olan Irak ve Bahreyn olacağını söyleyen Birol, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin daha güçlü finansal ve teknolojik imkanlara sahip olması nedeniyle kendilerini toparlamakta daha avantajlı konumda bulunduğunu ifade etmiştir. Bölgede risk algısının kötüleşmesinin tüm ülkeleri olumsuz etkileyeceğini ekleyen Birol, Bangladesh, Pakistan, Filipinler ve Vietnam gibi gelişmekte olan Asya ülkelerinin de ciddi ekonomik darbeler aldığını belirtmiştir. Afrika ülkelerinin yüksek petrol ve gaz fiyatlarının yanı sıra gübre fiyatlarındaki artıştan da etkileneceğini vurgulamıştır.
Global perspektiften bakıldığında ise ABD ve Çin gibi büyük ekonomik güçlerin savaştan çok etkilenmediğini söyleyen Birol, savaşın ekonomik etkilerinin genel olarak asimetrik karakterde olduğunu belirtmiştir. Gelecek dönem petrol piyasaları açısından, 2027 başlarında Orta Doğu'dan petrol akışının artmasının yanı sıra ABD, Kanada ve Brezilya'da üretim artışının petrol fiyatlarında aşağı yönlü baskı oluşturacağını öngören Birol, bu projeksiyonun gerçekleşebilmesinin ABD-İran müzakereleri sonucuna bağlı olduğunu ifade etmiştir.
