Küresel gübre piyasasında Hürmüz Boğazı geriliminin ardından normalleşme başladı
Hürmüz Boğazı'ndaki gerilimin azalmasıyla birlikte küresel gübre piyasalarında fiyat baskısı hafiflemektedir. Orta Doğu'dan sevkiyatların yeniden hız kazanması ve Hindistan'ın artan stokları arz riskini önemli ölçüde düşürmüştür. Üre ve azotlu gübreler özelinde aşağı yönlü fiyat hareketleri gözlenirken, uzmanlar tamamen normalleşmenin zaman alacağını düşünmektedir.
İran gerilimi nedeniyle yükselen küresel gübre piyasaları, Hürmüz Boğazı'ndaki tedarik riskinin azalmasıyla kademeli bir normalleşme sürecine girmektedir. Dünya gübre ticaretinin önemli bir bölümünün geçtiği boğazdaki risklerin hafiflemesi, çiftçiler ve ithalatçı ülkelerin ciddi tedarik kaygılarını gidermektedir.
Orta Doğu'dan sevkiyatların yeniden ivme kazanması ve arz zincirindeki aksaklıkların giderilmesi, piyasadaki tansiyonun düşmesine doğrudan katkı sağlamıştır. Suudi Arabistanlı üreticilerin alternatif lojistik rotalarla Kızıldeniz limanlarına yönelmesi de arz akışının kesintisiz sürmesini garantilemektedir. Tayland Gübre ve Tarımsal Girdi Tedarikçileri Birliği Başkan Yardımcısı Thepvit Teosuratkul, üre arzında yaşanan sıkışıklığın belirgin şekilde azaldığını ve sevkiyatların yeniden hızlandığını belirtmektedir.
Piyasalardaki ilk etkileri fiyat tarafında görmek mümkündür. Azotlu ve üre bazlı gübrelerde aşağı yönlü hareketler dikkat çekerken, NP ve NPK gübrelerinde dengeli bir görünüm hakimdir. Ancak uzmanlar, bu fiyat gerilişinin iç piyasaya hemen yansımayacağını, çünkü distribütörlerin yüksek maliyetli stokları eritmeye çalıştığını ifade etmektedir.
Hindistan'dan gelen gelişmeler normalleşme sürecinin hızlandığının bir göstergesidir. Üre, DAP ve sülfür içeren dört gemi Hürmüz Boğazı'nı geçerek Krishnapatnam, Kakinada, Paradeep ve Mundra limanlarına doğru yola çıkmıştır. Bu sevkiyatlar, Hindistan'ın tarımsal üretim sezonu açısından kritik önem taşımaktadır. Verilere göre Hindistan'ın toplam gübre stoku 19,6 milyon tona ulaşarak geçen yılki 16,9 milyon ton seviyesinin üzerine çıkmıştır. Yerli üretim 13,3 milyon tona yükselirken, ithalat 4,4 milyon ton olarak gerçekleşmiştir. Ülke, yaklaşan kharif sezonu için 9 milyon tondan fazla gübre tedarik anlaşması yapmıştır.
İran gerilimi sırasında amonyak ve sülfür piyasalarındaki dalgalanmalarla birlikte küresel gıda arzı açısından risk oluşturan gübre fiyatlarında, son dönemde 'risk primi'nin bir kısmının çekildiği görülmektedir. Bununla birlikte uzmanlar, piyasalarda tamamen rahatlama için erken olduğu görüşündedir. Gübre sektörünün enerji, jeopolitik ve iklim risklerinin kesiştiği kırılgan yapısını koruduğu vurgulanmaktadır.
