Türkiye satın alma gücünde AB ortalamasının altında
Avrupa'da Satın Alma Gücü Paritesi'nde (SGP) kişi başına gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) endeksi en yüksek ülke 239 ile Lüksemburg, en düşük ülke 36 ile Bosna-Hersek oldu.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılına ilişkin Satın Alma Gücü Paritesi geçici sonuçlarını açıkladı. SGP, ayrıntılı olarak tanımlanmış standart bir mal ve hizmet sepetinin farklı ülkelerdeki fiyat oranı olarak tanımlanıyor. Böylece ülkeler arasındaki fiyat düzeyi farklılıkları giderilerek, uluslararası anlamda gerçek fiyat ve hacim karşılaştırmaları yapılabiliyor. Avrupa Birliği İstatistik Ofisince (Eurostat) açıklanan SGP kişi başına GSYH endeksi 2025 yılı geçici sonuçlarına göre 27 Avrupa Birliği (AB) ülkesi ortalaması 100 iken bu değer Türkiye için 67 oldu ve AB ortalamasının yüzde 33 altında kaldı. Karşılaştırmalar, 27 AB üyesi ülkeyi, 3 Avrupa Serbest Ticaret Birliği (EFTA) ülkesini (İsviçre, İzlanda ve Norveç) ve 6 aday ülkeyi (Türkiye, Kuzey Makedonya, Karadağ, Sırbistan, Arnavutluk ve Bosna-Hersek) kapsadı. Karşılaştırmalarda yer alan 36 ülke arasında SGP ye göre kişi başına GSYH endeksi en yüksek ülke 239 ile Lüksemburg, en düşük ülke ise 36 ile Bosna-Hersek oldu. Kişi başına GSYH endeksinde Lüksemburg un AB ortalamasının yüzde 139 üzerinde, Bosna-Hersek in ise yüzde 64 altında değere sahip olduğu görüldü. Türkiye nin 2025 yılı kişi başına fiili bireysel tüketim düzeyi 70 Ülkelerin gelişmişlik düzeylerinin karşılaştırılmasında kişi başına gayrisafi yurt içi hasıla temel alınırken tüketicilerin göreli refah düzeylerinin karşılaştırılmasında kişi başına fiili bireysel tüketim endeksleri daha uygun gösterge olarak kabul ediliyor. Fiili bireysel tüketim, tüketicilerin satın aldığı mal ve hizmetlere ek olarak devlet veya kâr amacı olmayan kuruluşlar tarafından sağlanan (eğitim, sağlık gibi) hizmetleri de kapsıyor. Kişi başına fiili bireysel tüketim düzeyi 27 Avrupa Birliği ülkesi ortalaması 100 iken Türkiye için 70 oldu ve AB ortalamasının yüzde 30 altında kaldı. Karşılaştırmalarda yer alan 36 ülke arasında kişi başına fiili bireysel tüketim değeri en yüksek ülke 145 ile Lüksemburg, en düşük ülke ise 44 ile Bosna-Hersek olarak belirlendi. Türkiye nin fiili bireysel tüketime ilişkin fiyat düzeyi endeksi 52 Fiyat düzeyi endeksi, ülkelerin ulusal para birimlerinin karşılaştırmalı olarak döviz kuruna göre alım gücünün göstergesidir. Bir ülkenin fiyat düzeyi endeksi, 100 den büyük ise bu ülke karşılaştırıldığı ülke grubu ortalamasına göre pahalı , 100 den küçük ise bu ülke karşılaştırıldığı ülke grubu ortalamasına göre ucuz olarak ifade ediliyor. Türkiye nin fiili bireysel tüketime ilişkin fiyat düzeyi endeksi, 2025 yılı geçici sonuçlarına göre 52 oldu. Bu değer, AB ülkeleri genelinde avro karşılığı satın alınan aynı mal ve hizmet sepetinin Türkiye de 52 avro karşılığı Türk lirası ile satın alınabileceğini gösterdi. Satın alma gücü paritesine göre kişi başına GSYH ve bireysel tüketim endeks değerleri şöyle: Ülkeler Gayrisafi yurt içi hasıla Fiili bireysel tüketim Lüksemburg 239 145 Almanya 115 120 Danimarka 127 106 Hollanda 133 119 Avusturya 118 113 Belçika 114 113 Finlandiya 101 99 İsveç 111 103 Fransa 98 103 Avro Bölgesi 20 104 104 İtalya 96 97 Güney Kıbrıs 98 98 Litvanya 87 87 İrlanda 238 100 İspanya 92 92 Portekiz 81 86 Çekya 92 83 Polonya 81 88 Slovenya 91 86 Malta 110 88 Romanya 78 86 Estonya 79 74 Yunanistan 68 80 Slovakya 75 77 Letonya 71 73 Macaristan 76 73 Hırvatistan 78 79 Bulgaristan 68 77 Norveç 159 128 İsviçre 157 114 İzlanda 128 115 Türkiye 67 70 Karadağ 54 71 Sırbistan 52 57 Kuzey Makedonya 43 50 Arnavutluk 43 48 Bosna-Hersek 36 44