BYD'nin Türkiye Yatırımı Askıya Alındı: Şirket Cevap Verme Zamanı Geldi
Türkiye'ye 1 milyar dolarlık yatırım sözü veren Çinli otomobil üreticisi BYD, Manisa'da kuracağı fabrikayı askıya aldığını açıklandı. Şirketin son üç yılda 61 bin 433 araç satan BYD, vergi muafiyeti ve gümrük indirimlerinden yararlanırken, yatırım taahüdünü yerine getirmemesi durumunda ceza ve vergi uygulamasıyla karşı karşıya kalabilir.
Türkiye'ye iki yıl önce 1 milyar dolarlık yatırım sözü veren Çinli otomobil markası BYD, Manisa'da kuracağı fabrikayı askıya aldığını açıkladı. Bu karar, şirketin Başkan Yardımcısı Stella Li tarafından Reuters'a yapılan açıklamayla gündeme geldi.
BYD, Temmuz 2024'te Türkiye'de yaklaşık 1 milyar dolarlık yatırımla yıllık 150 bin araç kapasiteli bir üretim tesisi ve Ar-Ge merkezi kuracağını duyurmuştu. Bu yatırım kararını takiben şirkete benzersiz teşvikler sağlandı. Manisa'da 2026 sonunda üretime başlaması planlanan BYD için arazi tahsisi, vergi indirimi ve gümrük vergisi muafiyeti gibi kapsamlı bir teşvik paketi hazırlandı. Ayrıca, şirketin planladığı şarj edilebilir hibrit otomobillere ÖTV oranlarında değişiklik yapılarak önemli vergi avantajı getirilmişti.
BYD'nin satış performansı son üç yılda dikkat çekici bir grafik göstermişti. 2023 yılında 839 adet, 2024 yılında 8 bin 331 adet ve 2025 yılında 45 bin 537 adet otomobil satmıştı. 2026'nın ilk beş ayında ise 6 bin 726 adet satış gerçekleştirmiş; toplamda 61 bin 433 araç satmıştır.
Yatırımın askıya alınması sonrasında BYD birkaç ciddi riskle karşı karşıyadır. İthal araçlara ek gümrük vergisinin yeniden uygulanması beklenmektedir. Ayrıca, yatırım taahüdünü yerine getirmeyen şirket önemli bir ceza tutarı ile karşılaşabilir. Devlet tarafından tahsis edilen teşvikler, vergi avantajları ve arazi haklarının geri alınması da söz konusu olabilir.
LenaCars Genel Müdürü Selçuk Nazik, araç başına oluşabilecek vergi kaybının 7 bin 500 ila 11 bin dolar arasında değişebileceğini belirtmiştir. Nazik, ek vergilerin BYD için yeniden uygulanmasının araç fiyatlarına yüzde 25 ila 30 arasında artış olarak yansıyabileceğini ifade etmişdir.
Otomotiv Sanayii Derneği (OSD) Başkanı Cengiz Eroldu, Temmuz 2025'te yaptığı açıklamada BYD'nin Türkiye yatırımının açıklanmasından bir yıl geçmesine rağmen sahada somut ilerleme kaydedilmediğini vurgulamıştır. Manisa'da herhangi bir faaliyet gözlemlenmemiş, bu durum endüstri çevrelerinde ciddi endişelere yol açmıştır.
