Reuters/Ipsos anketine göre Amerikalıların yüzde 53'ü yapay zekanın işsizliğe yol açacağından endişe duymaktadır. Eğitim seviyesi yüksek olan ve yapay zekayı düzenli kullanan kişilerde bu kaygı daha belirgindir. Teknoloji şirketlerinde yapay zeka odaklı işten çıkarmalar hızla artmaktadır.
Yapay zeka kavramı 1950'lere dayanmakta olup, 1956'da Dartmouth College'da düzenlenen konferansta resmi olarak tanıtılmıştır. Uzun yıllar stagnasyon yaşasa da, derin öğrenme teknolojileri ve büyük verinin gelişmesiyle hızlı bir ilerleme kaydedilmiştir. 2022'de OpenAI'nin ChatGPT'yi kamuoyuna sunmasıyla yapay zeka hayatımıza adeta bir fırtına gibi girmiştir. Kısa sürede insan benzeri konuşma, karmaşık problem çözme ve internet aramaları köküne değiştirebilen bir araç haline gelmiştir. Teknoloji devleri trilyonlarca dolar yatırırken, Anthropic gibi yeni kuruluşlar da Claude gibi modellerle hızla ilerlemiştir.
Bununla birlikte, bu hızlı gelişimin olumsuz bir yönü bulunmaktadır. Verimlilik artırma vaadiyle başlayan süreç, birçok sektörde işten çıkarmalara yol açmıştır. Intuit'in küresel işgücünün yüzde 17'sini tek seferde işten çıkarması, bu trendin somut bir örneğidir. Eski Google CEO'su Eric Schmidt'in bir üniversite mezuniyet töreninde öğrenciler tarafından yuhalanması, toplumsal tepkinin boyutunu göstermektedir. Yapay zekanın siyasi alanlardan eğlence sektörüne, hatta savaş alanlarına kadar uzanan kullanım potansiyeli nedeniyle dünya liderleri uyarılarını dile getirmektedir.
Reuters/Ipsos'un 3-8 Haziran tarihleri arasında 4.531 Amerikalı yetişkinle gerçekleştirdiği anket, toplumsal kaygıyı açığa çıkarmıştır. Ankete göre Amerikalıların yüzde 53'ü yapay zekanın kendisini veya aile üyelerini işsiz bırakmasından endişe etmektedir. Bu kaygı yaş, cinsiyet ve eğitim düzeyi arasında dengeli dağılmaktadır. Katılımcıların yüzde 37'si endişe duymadığını, yüzde 10'u ise kararsız olduğunu belirtmiştir.
Endişe seviyesi siyasi görüşe göre belirgin farklar göstermektedir. Demokrat seçmenlerin yüzde 61'i işsizlik korkusu taşırken, bu oran Cumhuriyetçiler'de yüzde 47'dir. Eğitim düzeyinin bu farkta etkili olduğu görülmektedir. Üniversite mezunlarının yüzde 50'si yapay zekayı düzenli kullanırken, bu oran lisans eğitimi olmayanlarda yüzde 34 seviyesindedir. Kullanım arttıkça endişe de paralel biçimde artmaktadır. Amerikalıların yüzde 73'ü yapay zekanın daha yaygın kullanımından kaygı duyduğunu ifade etmiş olup, bu oran 2023 anketine kıyasla yüzde 5 puan artmıştır.
New Jersey'de yaşayan 62 yaşındaki serbest yazar Jennifer Schalhoub, hükümet yetkililerine politika önerileri yazan işini yakın zamanda kaybettiğini ve bunun arkasında yapay zekanın olduğunu düşünmektedir. Schalhoub, "Yapay zeka her şeyi ele geçiriyor çünkü insanlar üretilen işin kalitesine artık eskisi kadar önem vermiyor" şeklinde açıklama yapmıştır.
Son dönemde, özellikle teknoloji şirketlerinde yapay zeka odaklı işten çıkarmalar hız kazanmıştır. Intuit'in küresel işgücünü yüzde 17 azaltma kararı, bu trendin en somut örneklerinden biri olarak öne çıkmaktadır. Uzmanlar, bu kesintilerin sadece teknoloji sektörüne özgü kalmayacağını ve genel iş piyasasını da etkileyebileceğini değerlendirmektedir.
