BYD'nin Türkiye Yatırımı Askıya Alınması 500 Milyon Dolarlık Vergi Kaybı Riski Yaratıyor
Çinli otomotiv devi BYD, Manisa'da planlanan yıllık 150 bin araç kapasiteli üretim tesisini askıya almıştır. Şirket yönetimi Türkiye yatırımında üretim geçişi için somut bir takvim olmadığını açıklamıştır. Otomotiv analisti Selçuk Nazik, bu kararın Türkiye'ye yaklaşık 500 milyon dolar vergi kaybı riskine neden olabileceğini değerlendirmektedir.
Çinli otomotiv devi BYD'nin Türkiye'de kurmayı planladığı üretim tesisinin askıya alınması, otomotiv sektöründe geniş yankı uyandırmıştır. Şirketin Başkan Yardımcısı Stella Li, Türkiye yatırımında üretime geçiş için belirlenmiş somut bir takvim bulunmadığını açıklamış ve yatırımın geleceğine ilişkin soru işaretlerini artırmıştır.
Geçtiğimiz yıl Türkiye ile imzalanan yaklaşık 1 milyar dolarlık yatırım anlaşması kapsamında, BYD'nin Manisa'da yıllık 150 bin araç kapasiteli bir üretim tesisi kurması planlanıyordu. Ancak sahada bugüne kadar herhangi bir inşaat veya altyapı çalışmasına başlanmamıştır.
LenaCars Genel Müdürü ve otomotiv analisti Selçuk Nazik, yatırımın askıya alınmasının Türkiye açısından önemli ekonomik sonuçlar doğurabileceğini belirtmiştir. Nazik, BYD'nin Türkiye'de gerçekleştirmeyi planladığı yatırımın üretim açısından değil, vergi gelirleri ve otomotiv ekosistemi bakımından da stratejik önem taşıdığını vurgulamıştır.
Yatırımın gerçekleşmemesi halinde kamu maliyesi açısından ciddi bir gelir kaybının ortaya çıkacağını belirten Nazik, araç başına oluşabilecek vergi kaybının 7.500 ila 11.000 dolar arasında değişebileceğini ifade etmiştir. Planlanan üretim kapasitesi dikkate alındığında, yaklaşık 500 milyon dolarlık bir vergi kaybı söz konusu görünmektedir.
Nazik, BYD'nin sözsleşmeden doğabilecek yükümlülükleri ve olası cayma şartları çerçevesinde değerlendirilmesi gereken bir süreçle karşı karşıya olduğunu belirtmiştir. Şirketin Macaristan'daki yatırımlara öncelik vermesinin ardından, Türkiye'ye gelecek BYD araçlarının büyük ölçüde Avrupa menşeli olacağı ve Macaristan'dan gelmesi daha olası görünmektedir.
Son dönemde agresif fiyat politikasıyla Türkiye elektrikli otomobil pazarında önemli bir konum elde eden BYD, tüketici alışkanlıklarını değiştirmiştir. Marka 2024 yılında 8 bin adet satış gerçekleştirirken, teşviğin ardından 2025 yılında satış adedini 45 bine çıkarmıştır.
BYD'nin Türkiye'de üretim yapmaması ve araçların yeniden Çin'den ithal edilmesi halinde, maliyetlerin artabileceğini ifade eden Nazik, bunun nihai satış fiyatlarına da yansıyacağını söylemiştir. Araçların Çin'den gelmesi durumunda vergi ve lojistik maliyetlerinin etkisiyle fiyatlarda yüzde 25 ila 30 arasında artış görülebilir.
BYD Başkan Yardımcısı Stella Li, Reuters'a yaptığı açıklamada, şirketin mevcut önceliğinin Macaristan'daki yatırımlar olduğunu belirtmiştir. İkinci odak noktaları ise Avrupa genelinde üretim yapabilecekleri yeni bir tesis için uygun lokasyon belirlemektir. Türkiye'de planlanan yatırımın geleceğine ilişkin belirsizlik sürüyor ve sektör temsilcileri, bu kararın hem otomotiv sanayisi hem de elektrikli araç pazarının gelişimi açısından önemli sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekmektedir.