BYD'nin Türkiye operasyonları: Yarım milyar dolarlık vergi kaybı
Çinli elektrikli otomobil üreticisi BYD'nin Manisa'daki 1 milyar dolarlık fabrika projesi askıya alınırken, şirket Macaristan yatırımına ağırlık veriyor. Türkiye'nin sağladığı yüzde 40'lık gümrük vergisi muafiyeti kapsamında BYD'nin 2025'te 45 bine ulaşan satışları, kamu maliyesi için yaklaşık 500 milyon dolarlık vergi kaybına neden olmuştur.
Çinli elektrikli otomobil üreticisi BYD'nin geçen yıl duyurduğu 1 milyar dolarlık Manisa fabrika yatırımı gündeme gelmişti. Ancak son dönemde fabrika projesinin askıya alındığı yönündeki iddialar artarken, BYD'nin Macaristan'daki operasyonlarına öncelik vereceği belirtilmiştir.
Türkiye, BYD'ye fabrika kurma sözü karşılığında, şirketin ithal ettiği araçlar için "fabrika tamamlanana dek" yüzde 40'lık gümrük vergisi muafiyeti sağlamıştı. Bu vergi muafiyetinden yararlanarak BYD, Türkiye pazarındaki satışlarını önemli ölçüde artırmıştır. 2024 yılında 2 bin adetten geriye kalan satış rakamı, 2025'te 45 bine ulaşmıştır.
Otomotiv analisti Selçuk Nazik, Bloomberg HT'ye yaptığı açıklamada vergi muafiyetinin kamu maliyesi açısından ciddi bir kayba yol açtığını vurgulamıştır. Nazik'e göre, araç başına oluşan vergi kaybı 7 bin 500 dolar ile 11 bin dolar arasında değişmektedir. Analiste göre bu rakam, BYD'nin Türkiye'deki toplam satış hacmiyle birlikte değerlendirildiğinde oldukça önemli bir boyuta ulaşmaktadır.
Selçuk Nazik, "Araç başı vergi kaybı 7 bin 500 dolar ile 11 bin dolar arası görülüyor. Türkiye'de sattığı satış rakamına uygulandığında yaklaşık olarak yarım milyar dolarlık bir vergi kaybı ortaya çıkıyor" ifadelerini kullanmıştır. Bu veriler, BYD ile yapılan anlaşmanın Türkiye'nin kamu gelirlerine ulaştırdığı olumsuz etkiyi açık bir şekilde ortaya koymaktadır.
