BYD'nin Türkiye Yatırımı Askıda: 1 Milyar Dolarlık Ceza Beklentisi
Çinli elektrikli otomobil üreticisi BYD, Manisa'da kurmayı planladığı 1 milyar dolarlık fabrika yatırımını askıya aldı. Sanayi Bakanı Kacır, yatırım şartlarının yerine getirilmemesi durumunda yasal yaptırımlar uygulanacağını belirtirken, gazeteci Altaylı şirkete yaklaşık 1 milyar dolarlık ceza kesilebileceğini ileri sürdü. BYD, Macaristan pazarına öncelik vererek Türkiye'deki projeyi ertelediğini açıkladı.
Çinli elektrikli otomobil üreticisi BYD'nin Türkiye'deki yatırım projesi belirsizliğini koruyor. Şirket, geçen yıl Manisa'da yaklaşık 1 milyar dolarlık yatırımla üretim tesisi kuracağını duyurmuş ancak projeyi sonradan askıya almıştır.
Temmuz 2024'te açıklanan yatırım kapsamında BYD, Manisa'da yıllık 150 bin araç kapasiteli üretim tesisi ve Ar-Ge merkezi kurmayı hedefliyordu. Ancak BYD Başkan Yardımcısı Stella Li, tesisetin kurulum sürecinin durdurulduğunu ve üretim için belirlenmiş bir takvim bulunmadığını açıklamıştır. Li, şirketin öncelik sıralamasının değiştiğini belirterek "Şu anda birinci önceliğimiz Macaristan pazarındaki yatırımlarımız. İkinci odak noktamız ise Avrupa genelinde üretim yapabileceğimiz ikinci bir tesis için uygun lokasyon bulmaktır" ifadelerini kullanmıştır.
Yapılan anlaşma kapsamında BYD, fabrika tamamlanana kadar ithal ettiği araçlarda yüzde 40 gümrük vergisi muafiyetinden yararlanmaktadır.
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, yatırım sürecinin teşvik mevzuatı kapsamında izlendiğini vurgulamıştır. Kacır, yatırımın öngörülen şekilde tamamlanmaması durumunda mevzuatta düzenlenen yasal yaptırımların uygulanacağını belirtmiş ve "Teminat mekanizmaları ile ülke çıkarlarımız korunmuştur" ifadesini kullanmıştır.
Gazeteci Fatih Altaylı ise yatırım taahhüdü nedeniyle çeşitli desteklerden yararlanan BYD'ye, şartların yerine getirilmemesi halinde yaklaşık 1 milyar dolarlık ceza kesilebileceğini öne sürmüştür. Altaylı'nın değerlendirmesine göre, aradan geçen sürede Manisa'daki fabrika yatırımında somut ilerleme sağlanmamıştır. BYD tarafı ise gecikmenin Çin hükümetinden gerekli onayın alınamamasından kaynaklandığını savunmaktadır.
Manisa fabrikasının geleceğine ilişkin belirsizlik devam ederken, şirketin Avrupa planlarında Macaristan yatırımlarına öncelik verdiği anlaşılmaktadır.
