Çinli otomobil üreticisi BYD, Türkiye'de planlanan 1 milyar dolarlık fabrika yatırımını askıya aldığını açıkladı. Şirket, Manisa'da kurması öngörülen ve 2026 sonunda üretime başlaması beklenen tesisinin inşaasına henüz başlamamıştır. Bu karar, BYD'nin ithal araçlarına ek gümrük vergisi uygulanmasına ve yatırım taahhhütünü yerine getirmemesi nedeniyle ceza ödemesine yol açabilir.
Çinli elektrikli ve hibrit otomobil üreticisi BYD, Türkiye'deki fabrika yatırımını askıya aldığını duyurdu. BYD Başkan Yardımcısı Stella Li, Reuters'e yaptığı açıklamada, şirketin Türkiye'deki fabrikanın inşaasına henüz başlamadığını ve projenin beklemeye alındığını ifade etti. Li, Türkiye'deki üretimin ne zaman başlayacağına ilişkin herhangi bir takvim bulunmadığını belirterek, şu anda önceliğin Macaristan'daki fabrika olduğunu vurguladı.
BYD, Temmuz 2024'te Türkiye'de yaklaşık 1 milyar dolarlık yatırımla yıllık 150 bin araç kapasiteli bir üretim tesisi ve Ar-Ge merkezi kuracağını açıklamıştı. Manisa'da hayata geçirilmesi planlanan tesisetin 2026 sonunda üretime başlaması öngörülmüştü. Ancak, bu plan şimdi belirsiz hale gelmiştir.
Yatırım taahhhütünün askıya alınması, BYD için önemli mali sonuçlar doğurabilir. Şirketin yatırım taahhhütü sebebiyle, Çin'den ithal edilen araçlara uygulanan ek gümrük vergisine takılmadan Türkiye'de satış yapabilmekteydi. Ancak yatırım projesinin durdurulması durumunda, BYD'nin ithal araçlarına ek gümrük vergisi uygulanması beklenmektedir. Bu durum, BYD'nin araçlarında fiyat artışına neden olacaktır.
Ayrıca, yatırım taahhhütünü yerine getirmeyen BYD'nin karşısına cezai yaptırımlar çıkması kaçınılmaz görünmektedir. Eğer şirket yeni bir takvim belirlenmez ve Türkiye yatırımından tamamen vazgeçerse, BYD'nin önemli bir ceza ödemesi gerekmesi muhtemeldir. Hükümetin tahsis ettiği teşvikler, vergi avantajları veya arazi haklarının geri alınması da söz konusu olabilir.
Macaristan'daki yatırımına odaklanan BYD, Avrupa'da ikinci bir üretim tesisi için de çalışmalar yürütmektedir. Macaristan'ın Szeged kentinde inşa edilen fabrika, 2026'nın dördüncü çeyreğinde üretime başlayacak olup, bu proje şirketin Avrupa stratejisinin merkezinde yer almaktadır.
