Şimşek: Savaş Nedeniyle Enflasyonda En Az 5 Puanlık Ek Baskı Oluşuyor
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, son dönemdeki savaşların Türkiye ekonomisine olan etkisini değerlendirmiştir. Bakan, savaş nedeniyle ortaya çıkan arz şokunun sadece petrol ve doğalgaz değil, kimya, gübre ve tekstil gibi birçok sektörü etkilediğini belirtmiştir. Şimşek, söz konusu şokların enflasyon üzerinde en az 5 puanlık ek baskı yarattığını açıklamıştır.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, ülkenin ekonomik gündemi hakkında önemli açıklamalarda bulunmuştur.
Bakan Şimşek, yaşanan savaşların büyük bir arz şoku oluşturduğunu ifade ederek, Türkiye için bunun başta bir enerji şoku olduğunu belirtmiştir. Ancak etkinin sadece petrol ve doğalgaz ile sınırlı olmadığını vurgulayan Şimşek, savaşın yaşandığı bölge ve Hürmüz Boğazı'nın önemli bir petrol, kimya ve gübre üretim merkezi olduğunu açıklamıştır. Gübreden çip üretimine kadar birçok temel hammaddenin bu bölgede üretildiği veya işlendiği hatırlatılmıştır. Tekstil sektöründe pamuk ipliği ve polyester gibi hammaddeler de aynı bölgeden temin edilmektedir.
Şimşek, bu şokun çok boyutlu etkilerini analiz ederek, küresel büyümeyi olumsuz yönde etkilediğini, finansal koşulları sıkılaştırdığını ve ihracatı da düşürdüğünü ifade etmiştir. Özellikle petrol gelirleriyle bütçesinin yüzde 85-90'ını karşılayan bölge ülkelerinin petrol satışlarında azalış yaşaması nedeniyle talep düştüğünü belirtmiştir.
Bakan, başlangıçta Mart ayında savaşın birkaç hafta içinde biteceği beklentisine karşın, durum neredeyse Haziran ortasına kadar uzandığını ifade etmiştir. Mevcut şokta 20 milyon varil petrol etkilenirken, geçmişteki şoklarda sadece 4-5 milyon varil etkilenmişti. Bu da yaşanan şokun geçmiş şoklardan daha büyük olduğunu göstermektedir.
Savaş nedeniyle doğrudan ve dolaylı etkileri dikkate alan Bakan Şimşek, mevcut petrol fiyatlandırması karşısında en az 5 puanlık ek enflasyonist baskı bulunduğunu açıklamıştır. Bu baskı olmadan yüzde 21 olması beklenen enflasyonun, bu etkilerle yüzde 26 seviyesine çıkabileceğini belirtmiştir.
Şimşek, şokun süresi uzadıkça etkilerinin daha yoğun hale gelebileceğini ve tahminlerin belirsizliğini vurgulayarak, ekonomistler ve politika yapıcıların modeller kullanırken belirli varsayımlara dayandığını açıklamıştır. Uluslararası Enerji Ajansı'nın 65 dolar/varil petrol fiyatı beklentisine karşın, son üç ayda yaşanan gelişmelerin bu öngörüleri imkânsız hale getirdiğini ifade etmiştir.
2025 yılında yaşanan diğer şoklara değinen Bakan Şimşek, Mart ayındaki İBB davası, Trump'ın ticaret savaşları, İsrail-İran çatışması, geçen seneki zirai don ve yazın ciddi kuraklığının da ekonomiye etki yaptığını belirtmiştir. Ancak enflasyon hedeflerine ulaşamadığında bu şoklara başvurmayacağını ve yapısal sorunların varlığını vurgulamıştır.
Orta Vadeli Program'ın tasarımı konusunda Bakan Şimşek, 2023 yılında yaşanan büyük depremin ardından makroekonomik riskleri yönetmeye odaklandığını ve ekstrem riskleri azaltmaya yönelik tampon mekanizmaları kurduklarını belirtmiştir. 2025'in ortası veya sonunda dezenflasyonun başlaması, bütçe disiplininin sağlanması ve cari dengenin yönetilebilir seviyelerde tutulması hedeflenmektedir. Bakan, zorlu bir coğrafyada yaşandığı için dış gelişmelerin kontrol dışında olduğunu ancak bu şoklara karşı ekonomik yapıyı güçlendirmeye devam edilmesi gerektiğini vurgulamıştır.